🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Buông cái tôi: nhẹ người khi không cần phải đúng

Buông bỏ – an lạc · 7 phút đọc

Trong một bữa họp mặt gia đình, mọi người đang nói chuyện vui vẻ thì bỗng nhiên có một câu nói làm không khí chùng xuống. Người chú nói một câu về chuyện làm ăn, người cháu phản đối. Hai người cãi nhau. Ai cũng muốn mình đúng. Người chú nói: "Chú sống hơn cháu mấy chục năm, chú biết rõ hơn." Người cháu nói: "Thời của chú khác, bây giờ khác rồi." Cãi qua cãi lại, bữa cơm vui thành bữa cơm ngượng ngùng. Tối về, ai cũng bực.

Chuyện như vậy xảy ra rất nhiều trong đời sống. Không phải vì ai xấu, mà vì ai cũng muốn mình đúng. Muốn đúng là một thói quen rất khó bỏ. Đúng thì vui, sai thì khó chịu. Có người sẵn sàng cãi nhau cả buổi chỉ để chứng minh mình đúng, dù chuyện đó nhỏ xíu, không đáng gì. Thắng được một cuộc cãi nhau, nhưng mất đi một buổi tối vui vẻ. Tính ra thì lỗ hay lời? Lỗ nhiều hơn lời.

Cái tôi là vậy đó. Nó thích đúng, thích thắng, thích được khen, thích được công nhận. Cái tôi không xấu, ai cũng có. Nhưng khi cái tôi quá lớn, nó che mất mắt mình. Mình không còn thấy người khác đúng ở chỗ nào, chỉ thấy mình đúng. Mình không còn nghe người khác nói gì, chỉ nghe tiếng nói của chính mình. Lâu ngày, người ta xa mình dần, không phải vì mình sai, mà vì ở gần mình mệt quá. Lúc nào cũng phải cãi, phải tranh, phải thắng.

Trong một cuốn kinh Đạo gia có một câu rất hay: chấp ngã không còn, khổ vui xả bỏ, kiên trì chánh niệm. Chấp ngã là bám chặt vào cái tôi của mình. Khi cái tôi không còn bám chặt nữa, thì khổ và vui đều nhẹ đi. Không phải là không còn vui buồn, mà là vui buồn không còn làm mình khổ nữa. Người ta khen thì vui một chút, người ta chê thì buồn một chút, rồi thôi. Không ôm lấy, không giữ chặt.

Buông cái tôi không có nghĩa là lúc nào cũng nhận mình sai. Sai thì nhận, đúng thì nói, nhưng nói bằng giọng bình tĩnh, không cần phải thắng bằng mọi giá. Có những chuyện, mình đúng thật, nhưng nếu nói ra làm người khác đau thì có nên nói không? Có những lúc im lặng là khôn hơn nói. Im lặng không phải là thua. Im lặng là giữ lại không khí vui vẻ cho mọi người. Cái đúng của mình có thể để dành nói vào lúc khác, khi mọi người bình tĩnh hơn.

Có một người cha kể rằng, trước đây mỗi lần con cãi lại, ông hay nổi nóng. Ông nghĩ: "Mình là cha, con phải nghe mình." Nhưng càng bắt con nghe, con càng xa. Sau này ông thử làm khác. Khi con nói khác ý mình, ông nghe hết câu rồi mới trả lời. Có khi con nói cũng có lý. Ông nhận ra: nghe con không làm mất uy của người cha. Ngược lại, con càng tôn trọng ông hơn, vì ông tôn trọng con. Ông cười: "Hóa ra buông cái tôi xuống, mình lại được nhiều hơn."

Muốn buông cái tôi, hãy tập một việc nhỏ: khi đang tranh luận, hãy tự hỏi mình một câu: chuyện này có đáng để cãi không? Nếu không đáng, hãy dừng lại. Nhường một câu, không ai nói mình thua. Nhường một câu, mọi người còn vui. Mà vui thì quan trọng hơn đúng. Một gia đình vui vẻ quan trọng hơn một người luôn đúng. Một buổi tối yên ấm quan trọng hơn một cuộc thắng thua.

Cũng nên tập nghe người khác nói hết câu. Nhiều người chưa nghe hết đã vội cãi. Nghe hết câu rồi mới thấy: à, người ta cũng có lý của họ. Mình đúng một phần, người ta đúng một phần. Hai phần cộng lại mới thành cái đúng đầy đủ. Người khôn là người biết gom cái đúng của người khác về làm của mình, chứ không phải người chỉ giữ khư khư cái đúng của riêng mình.

Buông cái tôi còn giúp mình học được nhiều hơn. Người lúc nào cũng cho mình đúng thì không học được gì nữa. Vì họ nghĩ mình đã biết hết rồi. Người biết mình có thể sai thì lúc nào cũng học được cái mới. Học từ người già, học từ người trẻ, học từ cả những người mình không thích. Mỗi người đều có cái hay để mình học, nếu mình chịu mở lòng ra.

Có người sợ buông cái tôi xuống thì người khác sẽ coi thường mình. Nhưng thật ra thì ngược lại. Người ta quý người khiêm tốn, người biết lắng nghe, người không tranh hơn thua. Người ta xa người lúc nào cũng muốn thắng. Cho nên buông cái tôi không làm mình nhỏ đi, mà làm mình lớn lên trong mắt người khác. Nhẹ nhàng mà lớn, chứ không cần phải ồn ào.

Tối nay, nếu có ai nói khác ý mình, hãy thử đừng cãi ngay. Nghe hết câu, gật đầu một cái, rồi nói: "Ừ, cũng có lý." Chỉ một câu như vậy thôi, mà không khí khác hẳn. Người kia vui, mình cũng nhẹ. Không cần phải đúng mọi lúc. Có những lúc không đúng cũng chẳng sao. Nhẹ người quan trọng hơn đúng. Buông cái tôi xuống, lòng tự nhiên rộng ra. Mà lòng rộng ra rồi thì đời sống cũng rộng ra theo.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Đỗng huyền linh bảo định quan kinh — trang 6
• Cái Dũng Của Thánh Nhân – Nguyễn Duy Cần — trang 70
Bài liên quanBuông câu 'giá như' để sống trọn ngày hôm nayBuông cái nhìn soi lỗi người, giữ lại lòng mìnhBuông cơn nóng giận với chính con mình