🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Dưỡng sinh cổ truyền

Dưỡng sinh cho tuổi trung niên

Dưỡng sinh cổ truyền · 6 phút đọc

Tuổi bốn mươi là một cột mốc lạ. Người ta vẫn còn khỏe, vẫn làm được nhiều việc, nhưng bắt đầu thấy mình khác trước. Leo cầu thang thì thở dốc hơn. Thức một đêm thì mất hai ngày mới hồi. Ăn một bữa no quá thì đầy bụng cả buổi. Mắt bắt đầu kém, trí nhớ bắt đầu quên. Không đau ốm gì rõ rệt, mà người cứ xuống dần. Đó là tuổi trung niên.

Người xưa đã nhìn thấy điều này từ rất lâu. Trong cuốn Khí Đạo, tác giả dẫn lại một đoạn trong Hoàng Đế Nội Kinh, thiên Âm dương ứng tượng đại luận. Đoạn này viết: đến tuổi bốn mươi thì dương khí vơi đi một nửa, sự sống suy dần. Đến tuổi năm mươi thì phát phì, tai mắt kém minh mẫn. Đến tuổi sáu mươi thì khí suy nhiều, chín khiếu chậm chạp, dưới hư trên thực, chảy nước mắt nước mũi.

Nghe thì có vẻ nặng nề, nhưng ý của sách không phải để dọa. Ý của sách là nhắc chúng ta biết rõ quy luật của cơ thể, để mà giữ gìn cho đúng lúc. Dương khí của con người lúc thiếu thời thì mạnh mẽ. Đến trung niên sẽ một ngày một suy. Biết vậy thì phải giữ, đừng phung phí.

Giữ bằng cách nào? Cũng trong đoạn ấy, sách dẫn thêm một câu nữa: phàm những chỗ quan trọng của âm dương, dương phải kín mới vững chắc. Dương khí giống như mặt trời với ban ngày. Mất nó thì giảm tuổi thọ, không còn sáng suốt nữa. Cho nên tuổi trung niên cần nhất là giữ cho dương khí kín, đừng để nó hao tán vô ích.

Nói bằng lời thường thì thế này. Tuổi trẻ có thể thức khuya, làm việc quá sức, ăn uống bừa bãi, rồi hôm sau lại khỏe. Vì lúc ấy dương khí còn dồi dào. Tuổi trung niên thì không còn cái vốn ấy nữa. Thức khuya một đêm thì mệt mấy ngày. Làm việc quá sức thì đau lưng, đau đầu. Ăn uống vô độ thì dạ dày lên tiếng ngay. Cơ thể không còn bao dung như trước. Nó bắt đầu tính sổ.

Cho nên dưỡng sinh tuổi trung niên không phải là uống thuốc bổ. Mà là sống tiết chế hơn. Ăn uống có chừng mực. Làm việc có chừng mực. Nghỉ ngơi có chừng mực. Vui chơi có chừng mực. Cái gì cũng vừa phải. Đó chính là ý của câu dương phải kín mới vững chắc.

Sách cổ còn dạy một điều nữa, cũng trong cuốn Khí Đạo. Nhà dưỡng sinh Lý Nam Phong cuối thời nhà Minh viết trong Y học nhập môn rằng: ăn uống nghỉ ngơi điều độ, không làm việc quá sức, tinh thần giữ bên trong, thì làm sao mà mắc bệnh được? Làm được như vậy thì hưởng hết tuổi trời, đến trăm tuổi mới đi. Đây là chính tông của phép bảo dưỡng.

Ăn uống nghỉ ngơi điều độ. Nghe thì đơn giản. Nhưng tuổi trung niên là tuổi bận rộn nhất. Vừa lo công việc, vừa lo con cái, vừa lo cha mẹ già. Ăn thì ăn vội. Ngủ thì ngủ ít. Lo thì lo nhiều. Chính cái bận rộn ấy làm cho người ta hao tổn nhanh nhất.

Vì vậy, dưỡng sinh tuổi trung niên trước hết là dưỡng tâm. Lo thì vẫn lo, nhưng đừng lo quá. Việc thì vẫn làm, nhưng đừng làm quá sức. Biết dừng lại đúng lúc. Biết nói không với những việc không cần thiết. Biết dành thời gian cho mình: một giấc ngủ đủ, một bữa cơm chậm rãi, một buổi đi bộ thong thả.

Có người hỏi: tuổi bốn mươi mới bắt đầu dưỡng sinh thì có muộn không? Sách trả lời là không. Bởi vì quy luật của cơ thể là càng giữ sớm càng tốt, nhưng giữ lúc nào cũng hơn không giữ. Tuổi bốn mươi là lúc cơ thể bắt đầu nhắc nhở. Nghe được tiếng nhắc ấy mà điều chỉnh thì còn kịp. Không nghe thì đến năm mươi, sáu mươi, tiếng nhắc sẽ thành tiếng kêu.

Tuổi trung niên không phải là tuổi xuống dốc. Mà là tuổi cần sống khôn ngoan hơn. Trẻ thì sống bằng sức. Trung niên thì sống bằng sự điều độ. Ăn vừa, ngủ đủ, làm vừa sức, lòng nhẹ nhàng. Làm được như vậy thì tuổi bốn mươi, năm mươi vẫn khỏe, vẫn minh mẫn, vẫn làm được nhiều việc có ích.

Đừng đợi đến khi cơ thể lên tiếng mới lo. Bắt đầu từ hôm nay. Ngủ sớm hơn một chút. Ăn chậm hơn một chút. Đi bộ nhiều hơn một chút. Lo ít đi một chút. Những cái một chút ấy cộng lại, chính là dưỡng sinh tuổi trung niên.

Nội dung này chỉ mang tính tham khảo, không thay thế lời khuyên y tế.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Khí Đạo – Lục Lưu — trang 155 (Nội Kinh, Âm dương ứng tượng đại luận: tuổi 40 dương khí vơi một nửa)
• Khí Đạo – Lục Lưu — trang 311 (Lý Nam Phong, Y học nhập môn: ăn uống nghỉ ngơi điều độ, hưởng hết tuổi trời)
Bài liên quanTrà và sức khỏe theo sách cổNgâm chân nước ấm buổi tốiXoa bóp day ấn thư giãn: vài cách đơn giản