🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Dưỡng sinh cổ truyền

Tắm nắng sớm, hấp tinh hoa nhật nguyệt: dưỡng sinh theo sách cổ

Dưỡng sinh cổ truyền · 6 phút đọc

Bà Năm năm nay đã tám mươi tuổi. Sáng nào bà cũng ra ngồi ở ghế đá trước sân. Bà ngồi đó chừng hai mươi phút, lúc mặt trời vừa lên. Nắng sớm chiếu nhẹ lên mặt, lên vai bà. Bà ngồi yên, không làm gì cả. Chỉ ngồi đó và hít thở. Con cháu trong nhà lo bà bị nắng làm hại da. Bà cười: "Nắng sớm thì có gì mà sợ. Bà phơi nắng từ hồi còn trẻ đến giờ, có sao đâu."

Người xưa gọi việc phơi mình dưới nắng sớm là hấp tinh hoa của nhật nguyệt. Trong sách Bão Nhất Tử, tác giả có liệt kê các phép dưỡng sinh mà người đời hay làm. Có kẻ ăn lá tùng lá bách. Có kẻ uống nước nuốt phù. Có kẻ thổ cái cũ ra nạp cái mới vào. Có kẻ hấp tinh hoa của nhật nguyệt. Có kẻ xoa bóp đạo dẫn. Có kẻ trai giới nhịn ăn. Tác giả liệt kê ra như vậy để nói rằng những phép ấy đều là tiểu pháp, là phương pháp nhỏ, không liên quan đến con đường tu tính mệnh chính yếu. Nhưng chính việc sách nhắc đến phép hấp tinh hoa nhật nguyệt cho thấy người xưa đã biết đến việc dùng nắng sớm để dưỡng sinh từ rất lâu.

Cần hiểu đúng lời sách. Tác giả Bão Nhất Tử không phủ nhận những phép ấy. Ông chỉ nhắc rằng chúng là tiểu pháp, không phải là con đường chính. Nghĩa là tắm nắng sớm có thể có ích cho sức khỏe, nhưng đừng thần thánh hóa nó. Đừng nghĩ rằng chỉ cần phơi nắng là đủ, không cần ăn uống điều độ, không cần ngủ nghỉ đúng giờ, không cần vận động. Dưỡng sinh là cả một lối sống. Tắm nắng chỉ là một phần nhỏ trong đó.

Nắng sớm khác với nắng trưa. Nắng sớm dịu nhẹ. Ánh nắng buổi sáng không gắt. Ngồi dưới nắng sớm, người ta cảm thấy ấm áp, dễ chịu. Nắng trưa thì khác. Nắng giữa trưa gay gắt, phơi lâu sẽ mệt, sẽ say nắng. Người xưa tắm nắng là tắm nắng sớm. Không ai ra phơi nắng lúc mười hai giờ trưa cả.

Buổi sáng sớm, khi mặt trời vừa lên, không khí còn mát. Ra sân ngồi một lúc, để nắng chiếu lên da, lên mặt, cảm nhận hơi ấm lan dần. Cơ thể như được đánh thức nhẹ nhàng sau một đêm ngủ. Tay chân ấm lên. Tinh thần tỉnh táo hơn. Đó là cảm giác mà ai từng ngồi phơi nắng sớm cũng biết.

Ông Tư ở cuối xóm cũng có thói quen tắm nắng sớm. Ông bị đau lưng kinh niên. Bác sĩ dặn ông nên vận động nhẹ và tắm nắng buổi sáng. Ông nghe theo. Sáng nào ông cũng ra sân, vừa đi lại chậm rãi, vừa để nắng chiếu lên lưng. Ông bảo làm vậy xong, cái lưng của ông đỡ cứng hơn. Ông không nói nắng chữa được bệnh của ông. Ông chỉ nói nó giúp ông dễ chịu hơn.

Tắm nắng sớm không cần cầu kỳ. Chỉ cần ra sân, ra ban công, ra công viên gần nhà vào buổi sáng. Ngồi hoặc đi lại nhẹ nhàng dưới nắng chừng mười lăm đến hai mươi phút là đủ. Không cần phơi quá lâu. Không cần cởi trần. Mặc quần áo thoáng mát là được. Nếu nắng bắt đầu gắt thì vào nhà. Đơn giản vậy thôi.

Có một vài điều cần lưu ý. Thứ nhất, chỉ tắm nắng sớm, khi nắng còn dịu. Tránh nắng gắt từ mười giờ sáng đến ba giờ chiều. Thứ hai, không tắm nắng quá lâu. Mười lăm đến hai mươi phút là vừa. Phơi lâu quá sẽ mệt, sẽ khát nước, da sẽ bị rát. Thứ ba, người có bệnh về da, người đang uống thuốc đặc biệt, người cao tuổi hay trẻ nhỏ, nên cẩn thận hơn và hỏi ý kiến thầy thuốc trước.

Trẻ con cũng thích tắm nắng sớm. Buổi sáng, mẹ bế con ra sân, cho con ngồi chơi dưới nắng nhẹ. Đứa trẻ cười đùa, tay chân cử động. Đó là hình ảnh quen thuộc ở nhiều gia đình Việt Nam. Người xưa làm vậy. Người nay cũng làm vậy. Không cần sách vở dạy, ai cũng cảm nhận được rằng nắng sớm tốt cho sức khỏe.

Tắm nắng sớm, hấp tinh hoa nhật nguyệt — cái tên nghe có vẻ huyền bí. Nhưng thực chất, đó chỉ là một thói quen rất đời thường: ra nắng sớm một lúc mỗi ngày. Sách cổ ghi lại phép này như một trong những cách dưỡng sinh dân gian. Sách cũng nhắc rằng nó chỉ là tiểu pháp, đừng coi nó là tất cả. Hiểu đúng như vậy, tắm nắng sớm sẽ là một thói quen tốt, đơn giản, ai cũng làm được.

Bài viết này chỉ mang tính tham khảo, không thay lời khuyên y tế của bác sĩ.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Bão Nhất Tử Tam Phong lão nhân đan quyết — hấp tinh hoa nhật nguyệt, tr. 1
Bài liên quanĂn chậm, nhai kỹ: phép dưỡng sinh từ mâm cơmNgủ sớm, dậy sớm: dưỡng sinh theo sách cổNgủ trưa lấy sức: giấc ngủ ngắn giữa ngày theo sách xưa