🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Dưỡng sinh cổ truyền

Vận động nhẹ cho người cao tuổi

Dưỡng sinh cổ truyền · 7 phút đọc

Ông Tư nhà tôi năm nay đã ngoài bảy mươi. Sáng nào ông cũng dậy sớm, ra sân đi vài vòng, vươn vai, xoay cổ, xoay tay. Ông không chạy, không tập nặng. Ông chỉ vận động nhẹ nhàng, đều đặn mỗi ngày. Người ta hỏi ông có bí quyết gì không, ông cười: có gì đâu, cứ cử động mỗi ngày, đừng ngồi ỳ một chỗ.

Sách cổ nói về chuyện vận động của người già rất rõ. Trong cuốn Khí Đạo, tác giả dẫn lại một đoạn trong sách y thời nhà Tống, cuốn Thánh tế tổng lục, thiên Trị pháp, Đạo dẫn. Đoạn này viết: thuật đạo dẫn, xoa bóp, day ấn có lợi cho việc xoay chuyển khí trong cơ thể, làm cho khí huyết lưu thông, lay động các cơ quan, khai thông chỗ tắc nghẽn. Rồi tự nhiên sau đó khiến cho khí vận hành mà tinh thần hòa hợp, trong ngoài đều suôn sẻ, lên xuống trơn tru, tai thính mắt sáng, thân thể mạnh khỏe nhanh nhẹn, người già khỏe lại, người trẻ khỏe hơn.

Người già khỏe lại. Bốn chữ ấy là niềm hy vọng của bao người lớn tuổi. Vận động nhẹ nhàng, đều đặn thì người già cũng khỏe lại. Không phải khỏe như tuổi trẻ. Mà là khỏe hơn so với chính mình lúc ngồi ỳ một chỗ.

Cũng trong cuốn Khí Đạo, sách Thần tiên đạo dẫn viết: lục phủ, ngũ tạng, bách hài, chín khiếu của con người đều cốt ở chỗ thông suốt một khí. Khí lưu thông thì hình hài bình hòa. Khí ùn tắc thì hình thể bị bệnh. Sách còn dẫn một câu ngạn ngữ: trục cửa không bao giờ bị mọt, nước chảy không bao giờ bị thối. Hình thể con người cũng như vậy. Cho nên người tu chân lấy đạo dẫn làm đầu.

Trục cửa không bao giờ bị mọt. Cửa mà cứ đóng mở hoài thì không mọt. Nước mà cứ chảy hoài thì không thối. Người già mà cứ vận động nhẹ nhàng hoài thì khí huyết không ứ đọng. Đó là đạo lý của vận động. Không cần tập nặng. Chỉ cần cử động đều đặn.

Nhưng vận động cho người già thì phải nhẹ nhàng, vừa sức. Trong cuốn Khí Đạo, đoạn trích từ Thiên kim yếu phương viết: chẳng nên đi lâu, đứng lâu, ngồi lâu, nằm lâu, nhìn lâu, nghe lâu. Đi lâu thì tổn hại đến gân. Đứng lâu thì tổn hại đến xương. Ngồi lâu thì tổn hại đến cơ bắp. Nghĩa là vận động tốt, nhưng quá sức thì hại. Người già vận động phải biết dừng đúng lúc.

Vận động nhẹ cho người già là những việc gì? Trước hết là đi bộ thong thả. Sáng dậy, đi vài vòng quanh sân, quanh công viên. Đi chậm, đi đều, hít thở đều. Mệt thì nghỉ. Khỏe thì đi thêm vài vòng. Đừng cố đi nhanh, đừng cố đi xa.

Thứ hai là vươn vai, xoay cổ, xoay vai, xoay tay chân. Sáng dậy, đứng thẳng, vươn hai tay lên cao, hít thở sâu. Xoay cổ nhẹ nhàng vài vòng. Xoay vai vài vòng. Lắc tay, lắc chân vài cái. Những động tác ấy làm cho các khớp được trơn tru, khí huyết lưu thông.

Thứ ba là xoa bóp nhẹ nhàng. Xoa mặt, xoa tai, xoa cổ, xoa tay, xoa chân. Dùng lòng bàn tay xoa tròn, dùng ngón tay day nhẹ những chỗ mỏi. Xoa đến khi thấy ấm lên, thấy dễ chịu là được. Xoa bóp kết hợp với vận động thì hiệu quả hơn nhiều.

Thứ tư là làm việc nhà nhẹ nhàng. Quét sân, tưới cây, nấu cơm, dọn dẹp. Những việc ấy cũng là vận động. Người già làm việc nhà vừa sức thì vừa vận động, vừa thấy mình còn có ích, lòng vui vẻ. Nhưng làm quá sức thì hại. Làm vừa sức thì tốt.

Sách còn dẫn lời của Lã Thúc Giản: tuổi già mà tình lại ưa sự thoải mái sung sướng, không ưa sự u buồn thì có thể dưỡng sinh. Người già vận động thì nên vui vẻ, thoải mái. Đừng ép mình tập nặng, đừng so sánh với người khác. Vận động là để vui, để khỏe, chứ không phải để thi đua.

Có một điều cần nhớ: vận động nhẹ chỉ là cách chăm sóc hàng ngày, không phải là cách chữa bệnh. Nếu đau nhiều, đau lâu, chóng mặt, khó thở khi vận động thì nên đi khám, đừng tự tập thay cho việc chữa trị. Người già có bệnh nền thì nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi bắt đầu một thói quen vận động mới.

Người già khỏe mạnh không phải nhờ tập nặng. Mà nhờ vận động nhẹ nhàng, đều đặn mỗi ngày. Đi bộ thong thả, vươn vai, xoay cổ, xoa bóp, làm việc nhà vừa sức. Những việc nhỏ ấy, làm đều đặn, chính là dưỡng sinh cho người cao tuổi.

Sáng mai, nếu nhà có người già, hãy rủ ông bà ra sân đi vài vòng. Đi cùng nhau, nói chuyện cùng nhau. Vừa vận động, vừa vui vẻ. Đó là cách dưỡng sinh tốt nhất cho người cao tuổi.

Nội dung này chỉ mang tính tham khảo, không thay thế lời khuyên y tế.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Khí Đạo – Lục Lưu — trang 311 (Thánh tế tổng lục, Đạo dẫn: đạo dẫn, xoa bóp làm khí huyết lưu thông, người già khỏe lại; Thần tiên đạo dẫn: trục cửa không mọt, nước chảy không thối)
• Khí Đạo – Lục Lưu — trang 270 (Thiên kim yếu phương: chẳng nên đi lâu, đứng lâu, ngồi lâu; đi lâu thương tổn đến gân)
• Khí Đạo – Lục Lưu — trang 261 (Lã Thúc Giản: tuổi già ưa thoải mái, không ưa u buồn thì dưỡng sinh)
Bài liên quanUống nước và ăn chậm: hai thói quen nhỏ trong sách dưỡng sinhKhi ốm, ăn nhẹ còn hơn ăn nhiềuNgủ trưa mùa hè: sách cổ dặn đừng miễn cưỡng