🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Dưỡng sinh cổ truyền

Uống nước và ăn chậm: hai thói quen nhỏ trong sách dưỡng sinh

Dưỡng sinh cổ truyền · 7 phút đọc

Có hai thói quen nhỏ mà ai cũng làm mỗi ngày, nhưng ít ai để ý: uống nước và ăn chậm. Uống nước thì uống vội, uống khi khát mới uống. Ăn cơm thì ăn nhanh, ăn cho xong bữa. Hai thói quen nhỏ ấy tưởng không quan trọng, mà sách cổ lại xem là gốc của dưỡng sinh.

Trong cuốn Khí Đạo, tác giả dẫn lại một đoạn trong sách Thiên kim yếu phương, thiên Dưỡng tính. Đoạn này viết: người giỏi dưỡng tính thì biết ăn trước khi bị đói và biết uống nước trước khi bị khát. Nếu làm được tất cả những điều ấy thì con người sẽ sống lâu.

Biết ăn trước khi bị đói. Biết uống nước trước khi bị khát. Hai câu ấy nghe thì đơn giản, mà ý thì rất sâu. Đừng đợi đến khi đói cồn cào mới ăn. Đừng đợi đến khi khát khô cổ mới uống. Ăn uống đều đặn, chủ động, đừng để cơ thể phải kêu cứu. Cơ thể mà phải kêu cứu hoài thì sẽ mau mệt, mau bệnh.

Uống nước thì uống thế nào cho đúng? Sách không nói kỹ, nhưng nguyên tắc thì rõ: uống đều, uống vừa, uống trước khi khát. Sáng dậy uống một ly nước ấm. Ban ngày uống từng ngụm nhỏ, đều đặn. Đừng đợi khát mới uống ừng ực một lúc thật nhiều. Uống như vậy thì dạ dày phải chịu một lúc quá nhiều nước, mà cơ thể thì vẫn khát.

Ăn chậm thì sao? Trong cuốn Sách Dưỡng Sanh Cho Gia Quyến, xuất bản năm 1925, có một bản lời dạy cho học trò. Trong đó có câu: ăn cơm thì ăn thủng thẳng, nhai cho nhỏ, và giữ sạch sẽ luôn luôn. Ăn thủng thẳng nghĩa là ăn từ từ, thong thả. Nhai cho nhỏ nghĩa là nhai kỹ, nhai cho thức ăn nát ra rồi mới nuốt.

Ăn thủng thẳng, nhai cho nhỏ. Sáu chữ ấy là cả một phép dưỡng sinh. Ăn chậm thì dạ dày không phải làm việc quá sức. Nhai kỹ thì thức ăn đã nát, đã trộn với nước bọt, xuống dạ dày thì dễ tiêu. Ăn nhanh, nuốt vội thì thức ăn còn to, dạ dày phải làm việc nặng nhọc, lâu ngày thì đau, thì đầy, thì khó tiêu.

Sách cổ còn dạy một điều nữa, cũng trong đoạn Thiên kim yếu phương. Đoạn này viết: chẳng nên ăn gắng, chẳng nên uống nhiều rượu. Ăn gắng nghĩa là ăn cố, ăn quá no. Ăn đến khi bụng căng, thở không nổi thì là ăn gắng. Người giỏi dưỡng tính thì ăn vừa đủ, thấy no khoảng tám phần thì dừng. Để bụng còn một chút trống, người nhẹ nhàng, dễ chịu.

Nói bằng lời thường thì thế này. Ăn uống là chuyện mỗi ngày, ngày ba bữa, cả đời mấy chục nghìn bữa. Ăn vội, uống vội thì mỗi bữa đều làm hại cơ thể một chút. Cộng lại cả đời thì thành hại lớn. Ăn chậm, uống đều thì mỗi bữa đều nuôi dưỡng cơ thể một chút. Cộng lại cả đời thì thành sức khỏe lớn. Hai thói quen nhỏ mà cộng lại thành khác biệt lớn.

Ngày nay chúng ta ăn vội vì nhiều lý do. Công việc bận, giờ nghỉ trưa ngắn, ăn cho xong để làm tiếp. Vừa ăn vừa xem điện thoại, vừa ăn vừa nói chuyện công việc. Ăn xong mà không biết mình đã ăn gì. Uống nước cũng vậy. Cả ngày bận, quên uống nước, đến tối mới thấy khát, uống một lúc thật nhiều. Cơ thể thì cứ lặng lẽ chịu đựng.

Muốn thay đổi thì bắt đầu từ những việc rất nhỏ. Bữa cơm thì để điện thoại xuống. Ăn từng miếng, nhai kỹ, cảm nhận vị ngon của thức ăn. Đừng vội. Bữa cơm chỉ mười lăm, hai mươi phút thôi, mà ăn chậm thì người nhẹ nhàng hẳn. Uống nước thì để một ly nước bên cạnh, uống từng ngụm nhỏ trong ngày. Đừng đợi khát mới uống.

Trong cuốn Khí Đạo, nhà dưỡng sinh Lý Nam Phong viết: ăn uống nghỉ ngơi điều độ, không làm việc quá sức, tinh thần giữ bên trong, thì làm sao mà mắc bệnh được? Ăn uống nghỉ ngơi điều độ. Bốn chữ điều độ ấy bao gồm cả ăn chậm và uống đều. Điều độ không phải là kiêng khem. Điều độ là ăn đúng lúc, ăn vừa đủ, ăn chậm rãi, uống đều đặn.

Uống nước và ăn chậm. Hai thói quen nhỏ. Không tốn tiền. Không cần học. Chỉ cần để ý một chút. Làm được mỗi ngày thì cơ thể sẽ cảm ơn mình. Dạ dày nhẹ nhàng hơn. Người khỏe mạnh hơn. Tinh thần minh mẫn hơn.

Bữa cơm hôm nay, hãy thử ăn chậm hơn mọi khi một chút. Nhai kỹ hơn một chút. Uống nước đều hơn một chút. Chỉ vậy thôi. Mà đã là dưỡng sinh rồi.

Nội dung này chỉ mang tính tham khảo, không thay thế lời khuyên y tế.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Khí Đạo – Lục Lưu — trang 270 (Thiên kim yếu phương, Dưỡng tính: biết ăn trước khi đói, uống trước khi khát thì sống lâu; chẳng nên ăn gắng)
• Sách Dưỡng Sanh Cho Gia Quyến (NXB Nguyễn Văn Của, 1925) — trang in 195 (ăn cơm thủng thẳng, nhai cho nhỏ)
• Khí Đạo – Lục Lưu — trang 311 (Lý Nam Phong, Y học nhập môn: ăn uống nghỉ ngơi điều độ)
Bài liên quanKhi ốm, ăn nhẹ còn hơn ăn nhiềuNgủ trưa mùa hè: sách cổ dặn đừng miễn cưỡngGừng trong bếp: vị thuốc quanh ta