🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Dưỡng sinh cổ truyền

Nước uống trong nhà: chọn nước sạch theo sách cổ

Dưỡng sinh cổ truyền · 7 phút đọc

Sáng dậy, việc đầu tiên của nhiều nhà là uống một ly nước. Tối đi ngủ, cũng uống một ly nước. Nước là thứ uống vào người nhiều nhất trong ngày, mà lại là thứ ít ai để ý nhất. Ăn thì chọn kỹ, thịt thì sợ ôi, rau thì sợ thuốc, mà nước thì cứ mở vòi ra là uống, có khi chẳng biết nước ấy từ đâu đến, chứa trong cái gì, để đã bao lâu.

Sách cổ coi nước uống là việc lớn. Trong sách Vệ sinh yếu quyết của Hải Thượng Lãn Ông, riêng mục Nước uống đã dặn rất kỹ. Câu đầu tiên là: chớ dùng nước ruộng nước ao, nước hộ, nước vũng, nước nào cũng dơ. Chi bằng nước giếng nước mưa, nước sông, nước suối cũng chưa an toàn. Nghĩa là nước đọng, nước tù thì dơ. Nước giếng, nước mưa thì sạch hơn. Ngay cả nước sông, nước suối nhìn trong veo cũng chưa chắc đã an toàn.

Nghe qua thì tưởng chuyện ngày xưa. Ngày xưa làm gì có nước máy, nước đóng chai. Nhưng nghĩ kỹ thì lời dặn ấy đến giờ vẫn đúng. Nước mình uống hằng ngày, dù là nước máy hay nước bình, cũng phải biết nó từ đâu đến, có sạch không. Nước để lâu trong thùng, trong bể mà không rửa, thì cũng như nước ao ngày xưa. Nước mưa hứng không đúng cách, để lá cây, bụi bặm rơi vào, thì cũng dơ như nước ruộng. Cái khác chỉ là hình thức. Còn cái gốc thì giống nhau: nước uống vào người thì phải sạch từ nguồn.

Sách còn dặn cách làm cho nước sạch hơn. Cần thêm ngâm nước sát trùng, chanh châu, quán chúng, hùng hoàng, nghể răm. Phèn chua lọc nước thêm trong. Ngày xưa người ta dùng phèn chua để lọc nước đục cho trong lại. Dùng thảo mộc để sát trùng. Bây giờ mình không cần làm đúng như vậy nữa, vì đã có cách lọc hiện đại hơn. Nhưng cái ý thì vẫn nguyên: nước đục thì phải lọc cho trong, nước nghi dơ thì phải làm cho sạch, rồi mới uống. Đừng uống nước mà mình chưa biết nó sạch hay dơ.

Một điều nữa sách dặn rất kỹ là cách chứa nước. Nước ăn chứa đựng trong thùng, cũng nên đậy kín đề phòng bụi rơi. Nước mưa nên hứng giữa trời, mái nhà thường có sâu trôi lẫn vào. Nghĩa là nước đã sạch rồi mà chứa không kín, để bụi bặm, côn trùng rơi vào, thì cũng thành dơ. Nước mưa hứng từ mái nhà xuống, tưởng là sạch, mà trên mái có lá mục, có phân chim, có sâu bọ, trôi theo nước xuống thùng. Cho nên phải hứng giữa trời, hứng chỗ thoáng, rồi đậy kín lại. Bây giờ nhà nào cũng có thùng chứa nước, bình chứa nước, bể chứa nước. Mà mấy ai nhớ rửa thùng, đậy nắp cho kín? Có nhà thùng nước để mở toang cả tháng, bụi rơi, muỗi đẻ, rồi cứ thế mà múc ra uống.

Sách còn kể một mẹo nhỏ rất hay. Cá vàng nuôi cảnh càng nên, phòng khi có độc, cá liền chết ngay. Ngày xưa người ta nuôi cá vàng trong bể nước ăn. Nếu nước có độc, cá chết trước, người biết mà đừng uống. Bây giờ không ai nuôi cá trong thùng nước nữa. Nhưng cái ý thì vẫn đáng nhớ: nước uống là thứ vào thẳng trong người, nên phải có cách để biết nó có an toàn không. Không có cá vàng, thì mình phải tự kiểm tra: nước có mùi lạ không, có màu lạ không, thùng chứa có sạch không, để đã bao lâu rồi.

Áp vào nhà mình thì làm sao? Cũng đơn giản thôi. Thứ nhất, uống nước đã đun sôi để nguội, hoặc nước đã lọc sạch, đừng uống nước lã chưa biết rõ nguồn. Thứ hai, thùng chứa, bình chứa nước phải rửa thường xuyên, đậy kín nắp, đừng để mở toang. Thứ ba, nước để lâu quá thì bỏ đi, đừng tiếc. Nước trong bình để mấy ngày không uống hết thì nên thay nước mới. Thứ tư, nước mưa hay nước giếng thì phải lọc, phải đun, đừng uống sống.

Nhiều người lo dưỡng sinh bằng thuốc bổ, bằng ăn uống cầu kỳ, mà quên mất thứ đơn giản nhất là ly nước mỗi ngày. Nước sạch thì người mới sạch. Nước dơ thì bệnh từ miệng mà vào, như sách vẫn nói: bệnh tòng khẩu nhập. Uống nước là việc làm mỗi ngày, mấy chục năm. Làm đúng thì khỏe cả đời. Làm ẩu thì bệnh lúc nào không hay. Cho nên sách cổ mới đặt mục Nước uống ngay sau mục Ăn uống, coi đó là việc trọng yếu không được quên. Mình uống nước mỗi ngày, thì cũng nên nhớ lời dặn ấy mỗi ngày.

Nội dung bài này chỉ mang tính tham khảo theo sách cổ, không thay thế lời khuyên y tế của bác sĩ. Ai có bệnh về thận, tiêu hóa hay đang dùng thuốc cần kiêng nước thì nên hỏi bác sĩ trước khi thay đổi thói quen uống nước.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Vệ sinh yếu quyết — Hải Thượng Lãn Ông (Y tông tâm lĩnh), mục Nước uống — trang 10: "Chớ dùng nước ruộng nước ao / Nước hộ, nước vũng, nước nào cũng dơ / Chi bằng nước giếng nước mưa / Nước sông, nước suối cũng chưa an toàn"; "Phèn chua lọc nước thêm trong"; "Nước ăn chứa đựng trong thùng / Cũng nên đậy kín đề phòng bụi rơi"; "Nước mưa nên hứng giữa trời / Mái nhà thường có sâu trôi lẫn vào"; "Cá vàng nuôi cảnh càng nên / Phòng khi có độc, cá liền chết ngay"
Bài liên quanChăm người bệnh trong nhà: giữ lòng yên trước đãNghệ trong bếp: vị vàng làm ấm bụng theo sách cổTắm nước lạnh mùa hè: mát một lúc, hại cả người