🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Dưỡng sinh cổ truyền

Sáng dậy sớm, dạo bước ngoài sân: thả lỏng hình thể theo sách cổ

Dưỡng sinh cổ truyền · 7 phút đọc

Ông cụ bảy mươi tuổi nhà cuối xóm có một thói quen mà ai cũng biết. Sáng nào ông cũng dậy sớm, ra sân đi vài vòng. Không chạy, không nhảy, chỉ đi thong thả, tay vung nhẹ, hít thở đều. Có hôm trời lạnh, ông khoác thêm cái áo ấm rồi vẫn ra sân. Có hôm trời mưa, ông đứng dưới hiên nhà đi tới đi lui. Mấy chục năm như vậy, ông ít ốm đau, ăn ngon ngủ ngon, con cháu ai cũng mừng. Người ta hỏi ông có bí quyết gì không, ông cười bảo: có gì đâu, sáng dậy sớm, ra sân đi vài vòng thôi.

Dạo bước buổi sáng là một phép dưỡng sinh mà sách xưa đã ghi lại từ rất lâu. Sách Khí Đạo chép lời kinh xưa về cách sống theo bốn mùa. Ba tháng mùa xuân, đêm ngủ sớm, dậy sớm, dạo bước ở sân, thả lỏng hình thể, khiến chí được sinh thành. Chỉ một câu ngắn mà chứa đủ cả một cách sống. Ngủ sớm, dậy sớm, ra sân đi dạo, thả lỏng người ra. Không cần dụng cụ gì, không cần tốn tiền gì, chỉ cần một cái sân và một buổi sáng.

Dạo bước ở sân khác với đi bộ ngoài đường. Đi bộ ngoài đường thì phải để ý xe cộ, phải đi nhanh cho kịp giờ. Dạo bước ở sân thì không vội. Mình đi chậm, ngắm cây trong vườn, nghe chim hót, hít thở không khí buổi sớm. Cái chậm đó chính là điểm quý nhất. Sách xưa dặn phải thả lỏng hình thể. Thả lỏng nghĩa là đừng gồng mình, đừng căng thẳng, để tay chân, vai cổ được tự nhiên. Đi mà người còn căng cứng thì đi bao nhiêu cũng không khỏe.

Buổi sáng dạo bước cũng là lúc mình đón ngày mới. Đêm qua ngủ một giấc, người còn uể oải. Ra sân đi vài vòng, hít thở khí trời buổi sớm, người tỉnh dần ra. Mắt nhìn cây xanh, tai nghe tiếng chim, lòng cũng nhẹ nhàng hơn. Người xưa nói dạo bước buổi sáng làm cho chí được sinh thành. Chí ở đây là ý chí, là tinh thần. Một buổi sáng bắt đầu bằng sự thong dong thì cả ngày cũng dễ thong dong theo.

Sách xưa còn dặn về giấc ngủ theo mùa. Mùa thu thì ngủ sớm, dậy sớm, thức dậy cùng gà. Gà gáy là dậy, không nằm nướng thêm. Mùa đông thì ngủ sớm hơn, dậy muộn hơn một chút, giữ ấm cho cơ thể. Mùa nào cũng có nhịp riêng. Người biết sống theo nhịp của mùa thì cơ thể ít bị rối loạn. Dậy sớm không có nghĩa là dậy từ ba bốn giờ sáng. Nó có nghĩa là dậy khi trời bắt đầu sáng, khi gà đã gáy, khi ngày mới đã bắt đầu.

Dạo bước buổi sáng hợp với mọi người, nhất là người già và người mới ốm dậy. Người già đi chậm, đi vài vòng quanh sân là vừa sức. Người mới ốm dậy, đi dạo nhẹ nhàng giúp cơ thể hồi phục dần. Người trẻ đi làm, tranh thủ dậy sớm hơn mười lăm phút, ra sân đi vài vòng trước khi đi làm, cả ngày sẽ tỉnh táo hơn. Không cần đi nhiều, không cần đi nhanh. Quan trọng là đi đều mỗi ngày, thành thói quen.

Đi dạo buổi sáng cũng cần chú ý vài điều. Trời lạnh thì mặc ấm, nhất là giữ ấm cổ và chân. Trời nắng gắt thì đi sớm hơn, tránh nắng to. Đi trên sân bằng phẳng, tránh chỗ trơn trượt. Người cao tuổi, chân yếu thì nên có người đi cùng, hoặc vịn tay vào lan can, vào tường. Đi mà thấy mệt thì nghỉ, đừng cố. Dưỡng sinh là biết sức mình, không phải là thi xem ai đi được nhiều hơn.

Nhiều người nghĩ dưỡng sinh phải là chuyện gì lớn lao, phải học môn này môn kia, phải mua dụng cụ này dụng cụ kia. Nhưng phép dưỡng sinh xưa nhất lại giản dị vô cùng: ngủ sớm, dậy sớm, ra sân đi vài vòng. Không cần thầy dạy, không cần học phí. Chỉ cần mình chịu dậy sớm hơn một chút, ra khỏi giường, bước ra sân. Việc nhỏ như vậy mà làm đều mỗi ngày thì sức khỏe khác hẳn.

Trong sân nhà mình có gì, mình ngắm cái đó. Có cây khế thì ngắm cây khế. Có luống rau thì ngắm luống rau. Có con chó già nằm phơi nắng thì đi ngang vuốt đầu nó một cái. Dạo bước buổi sáng không chỉ là vận động cho thân thể, mà còn là lúc mình nhìn lại ngôi nhà của mình, nhìn lại cuộc sống của mình. Nhiều khi sống vội quá, mình quên mất nhà mình có gì, vườn mình có gì. Buổi sáng đi dạo là lúc mình nhớ lại.

Sáng mai, mình thử dậy sớm hơn mười lăm phút. Không cần làm gì to tát. Chỉ cần ra sân, đi vài vòng thật chậm, hít thở thật sâu, thả lỏng vai và cổ. Đi xong rồi mới vào nhà ăn sáng, đi làm. Một việc nhỏ như vậy, làm đều mỗi sáng, có khi lại là phép dưỡng sinh quý nhất mà người xưa để lại cho mình.

Bài này chỉ để tham khảo theo sách cổ, không thay cho lời khuyên của bác sĩ.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Khí Đạo (Lục Lưu) — tr.176: "Ba tháng mùa xuân... đêm ngủ sớm, dậy sớm, dạo bước ở sân, xoã tóc, thả lỏng hình thể, khiến chí được sinh thành"; "Ba tháng mùa thu... ngủ sớm, dậy sớm, thức dậy cùng gà"
Bài liên quanMè đen trong bếp: vị dụng dược của Đạo giaNgủ và dậy đúng giờ mỗi ngày: nề nếp nhỏ giữ người khỏe lâuBuổi sáng uống nước ấm: thói quen nhỏ theo sách cổ