🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Dưỡng sinh cổ truyền

Ngủ và dậy đúng giờ mỗi ngày: nề nếp nhỏ giữ người khỏe lâu

Dưỡng sinh cổ truyền · 8 phút đọc

Anh làm công nhân ca đêm kể, có tháng anh ngủ lúc mười giờ tối, có tháng ngủ lúc hai giờ sáng, có hôm ngủ lúc bảy giờ sáng sau ca đêm. Người anh lúc nào cũng mệt. Không phải mệt vì thiếu ngủ. Có hôm anh ngủ đủ tám tiếng mà dậy vẫn uể oải, đầu nặng, cả ngày làm gì cũng không tập trung được. Anh không hiểu vì sao.

Sách Khí Đạo có một câu trả lời rất đơn giản. Trong phép dưỡng sinh, sách dặn: ngủ và dậy, sớm tối đều có giờ giấc. Ở và sinh sống đều có nền nếp bình hòa. Ngủ không điều độ, sách xếp vào những việc làm tổn thương cơ thể, tích tụ lâu ngày thì dẫn đến đoản thọ. Nghe thì nặng, nhưng ý thì rất thực: cơ thể mình thích nhịp đều. Hôm nay ngủ giờ này, mai ngủ giờ khác, cơ thể không biết lúc nào nên nghỉ, lúc nào nên tỉnh. Nó cứ nửa tỉnh nửa mê.

Nhiều người nghĩ dưỡng sinh là phải ngủ sớm. Ngủ sớm thì tốt, nhưng ngủ đúng giờ còn quan trọng hơn. Đúng giờ nghĩa là mỗi ngày đi ngủ và thức dậy vào cùng một khoảng giờ, kể cả cuối tuần. Cơ thể quen với nhịp đó rồi thì tới giờ là buồn ngủ, tới giờ là tỉnh táo, không cần đồng hồ báo thức réo ầm lên. Người ngủ đúng giờ thường ngủ sâu hơn, dậy nhẹ hơn, dù tổng số giờ ngủ không nhiều hơn người khác.

Vì sao giờ giấc cố định lại có tác dụng như vậy. Hãy nghĩ cơ thể như một cái chợ. Chợ họp đúng giờ thì người bán người mua đều biết đường mà tới. Chợ hôm nay họp lúc năm giờ, mai họp lúc chín giờ, mốt họp lúc nửa đêm, thì ai mà theo kịp. Cơ thể cũng vậy. Nó có những việc phải làm theo giờ: lúc nào tiêu hóa, lúc nào thải độc, lúc nào nghỉ ngơi. Mình cứ đổi giờ lung tung là mình bắt cơ thể làm việc trái ca. Làm trái ca lâu ngày thì mệt.

Muốn ngủ đúng giờ, không cần làm gì to tát. Chỉ cần ba việc nhỏ.

Việc thứ nhất, chọn một giờ đi ngủ và giữ nó. Đừng chọn giờ quá lý tưởng mà mình không làm được. Chọn giờ nào mình làm được mỗi ngày, ví dụ mười giờ rưỡi tối. Rồi giữ giờ đó trong hai tuần. Hai tuần đầu sẽ khó, vì cơ thể chưa quen. Qua hai tuần, tới giờ đó là mắt tự díp lại. Đó là lúc nhịp đã thành.

Việc thứ hai, chọn một giờ thức dậy và giữ nó, kể cả cuối tuần. Đây mới là việc khó nhất. Cuối tuần ai cũng muốn ngủ bù. Nhưng ngủ bù thường không bù được gì. Ngủ tới trưa chủ nhật thì tối chủ nhật lại không ngủ được, sáng thứ hai lại mệt. Lệch một tiếng thì còn đỡ. Lệch ba bốn tiếng thì coi như phá nhịp cả tuần. Muốn khỏe lâu thì cuối tuần chỉ nên dậy muộn hơn ngày thường tối đa một tiếng.

Việc thứ ba, chuẩn bị cho giấc ngủ trước một tiếng. Tắt bớt đèn. Bỏ điện thoại ra xa. Đừng xem tin tức giật gân trước giờ ngủ. Có thể rửa mặt nước ấm, thay đồ ngủ, ngồi yên một lúc. Cơ thể cần tín hiệu để biết là sắp tới giờ nghỉ. Mình cứ sáng đèn, cứ lướt điện thoại tới lúc gục xuống thì cơ thể không kịp chuẩn bị. Ngủ như vậy không sâu.

Người làm ca đêm thì sao. Ca đêm là khó nhất, vì giờ giấc trái với tự nhiên. Nhưng vẫn có cách giữ nhịp. Người làm ca đêm nên giữ giờ ngủ cố định của riêng mình, ví dụ ngủ từ tám giờ sáng tới ba giờ chiều mỗi ngày, kể cả ngày nghỉ. Đừng ngày nghỉ lại thức cả ngày để chơi với con, rồi hôm sau đi làm lại ngủ bù. Giữ một nhịp cố định, dù nhịp đó khác với người thường, vẫn tốt hơn là nay ngủ giờ này mai ngủ giờ khác. Thêm nữa, phòng ngủ nên tối và yên, ban ngày ngủ thì bịt mắt, bịt tai, để cơ thể tưởng là đêm.

Có người bảo: tôi bận quá, không giữ giờ được. Bận thì ai cũng bận. Nhưng giữ giờ không tốn thêm thời gian. Mình vẫn ngủ bảy tiếng, vẫn làm việc như cũ, chỉ là ngủ và dậy vào giờ cố định. Không tốn thêm một phút nào. Cái khó không phải là thời gian, mà là thói quen. Thói quen thì sửa được, chỉ cần kiên trì hai tuần.

Anh công nhân ca đêm trong câu chuyện đầu bài sau này thử giữ giờ ngủ cố định. Anh chọn ngủ từ chín giờ sáng tới bốn giờ chiều, ngày nào cũng vậy. Hai tuần đầu anh thấy khó chịu, nằm mãi không ngủ được. Qua tuần thứ ba, anh ngủ sâu hơn. Một tháng sau, anh nói người nhẹ hẳn, làm việc tập trung hơn, không còn cảm giác mệt triền miên như trước. Anh nói: hóa ra không phải tôi ngủ ít, mà là tôi ngủ lộn xộn.

Dưỡng sinh nhiều khi không phải là thuốc thang gì cao siêu. Nó là nề nếp. Ăn đúng bữa, ngủ đúng giờ, làm việc điều độ. Những việc nhỏ đó, làm đều mỗi ngày, tích lại thành sức khỏe lâu dài. Ngủ và dậy đúng giờ là một trong những việc nhỏ như vậy. Không tốn tiền. Không tốn sức. Chỉ tốn một chút kỷ luật. Mà kỷ luật đó, cơ thể sẽ trả lại cho mình bằng những buổi sáng tỉnh táo và những đêm ngủ ngon.

Nội dung này chỉ để tham khảo, không thay cho lời khuyên y tế.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Khí Đạo (Lục Lưu), tập 1 — trang 272 (phương pháp dưỡng sinh: ngủ và dậy, sớm tối đều có giờ giấc; ở và sinh sống đều có nền nếp bình hòa; nghỉ ngủ không điều độ là bị thương tổn)
Bài liên quanBuổi sáng uống nước ấm: thói quen nhỏ theo sách cổMặc ấm khi sắp lạnh: đừng đợi rét run mới thêm áoNgủ nướng cuối tuần: nằm lâu cũng mệt, sách cổ dặn sao