🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Dưỡng sinh cổ truyền

Ăn vừa đủ, ngủ đúng giờ: nếp sống dưỡng sinh trong sách Khí Đạo

Dưỡng sinh cổ truyền · 7 phút đọc

Mâm cơm nhà bà Năm lúc nào cũng đầy. Bà sợ con cháu đói, nên nấu dư ra. Ăn không hết thì ép, ăn no rồi vẫn gắp thêm. Bà bảo, ăn nhiều mới có sức. Con cháu thương bà, nên cứ ráng ăn. Ăn xong, ai cũng ôm bụng, ngồi thở, không muốn đứng dậy. No thì no thật, nhưng người thì nặng, đầu thì buồn ngủ.

Chuyện ăn no quá rồi mệt, ai cũng từng trải qua. Ăn một bữa thịnh soạn, xong chỉ muốn nằm. Ăn vội vàng, ăn nhiều, ăn khuya, sáng dậy miệng đắng, bụng đầy. Mình tưởng ăn nhiều là khỏe. Nhưng cơ thể thì bảo khác. Nó bảo, ăn vừa đủ thôi, tôi tiêu hóa không kịp.

Sách Khí Đạo có một câu được nhắc đi nhắc lại nhiều lần. Người biết sống thuận theo đạo thì ăn uống điều độ, nghỉ ngơi có nề nếp, không vọng tưởng, không lao lực. Ăn uống điều độ, nghỉ ngơi có nề nếp. Mười chữ, nói hết phép dưỡng sinh. Không cần thuốc bổ, không cần món đắt tiền. Chỉ cần ăn có chừng mực, ngủ có giờ giấc.

Ăn uống điều độ nghĩa là gì? Không phải là ăn kiêng khắc khổ. Cũng không phải là đếm từng hạt cơm. Mà là ăn đúng bữa, ăn vừa đủ, ăn chậm rãi. Đúng bữa là đừng bỏ bữa sáng, đừng ăn khuya quá. Vừa đủ là ăn tới khi thấy vừa no thì dừng, đừng đợi tới khi no căng mới thôi. Chậm rãi là nhai kỹ, nuốt từ từ, để cơ thể kịp nhận ra mình đã no.

Nhiều người ăn nhanh quá. Vừa ăn vừa xem điện thoại, vừa ăn vừa nói chuyện công việc. Ăn xong mà không nhớ mình đã ăn gì. Cơ thể chưa kịp báo no, mình đã ăn quá nhiều. Rồi sau đó đầy bụng, khó tiêu, mệt mỏi. Ăn chậm lại, nghe thì dễ, nhưng cần tập. Thử đặt đũa xuống giữa các miếng ăn. Thử nhai kỹ hơn một chút. Chỉ vài ngày là thấy khác.

Nghỉ ngơi có nề nếp nghĩa là ngủ có giờ, làm có giờ, nghỉ có giờ. Không phải hôm nay ngủ lúc mười giờ, mai ngủ lúc hai giờ sáng. Cơ thể thích sự đều đặn. Giờ giấc đều đặn thì cơ thể biết lúc nào cần tỉnh, lúc nào cần nghỉ. Giờ giấc lộn xộn thì cơ thể lúc nào cũng trong trạng thái bối rối, không biết nên làm gì.

Không vọng tưởng, không lao lực, sách nói thêm. Vọng tưởng là lo nghĩ quá nhiều, nghĩ mãi không dứt. Lao lực là làm việc quá sức, không biết dừng. Hai thứ này hại người không kém gì ăn uống thất thường. Lo nghĩ nhiều thì ăn không ngon, ngủ không yên. Làm quá sức thì người kiệt, bệnh tới lúc nào không hay.

Có một hình ảnh đẹp trong sách. Người xưa sống thuận theo âm dương, hòa cùng thuật số. Âm dương là ngày đêm, nóng lạnh, động tĩnh. Thuận theo nghĩa là ngày thì làm việc, đêm thì nghỉ ngơi. Trời nóng thì ăn nhẹ, trời lạnh thì ăn ấm. Không chống lại tự nhiên, mà sống cùng với nó. Nghe thì như triết lý, nhưng thật ra rất thực tế.

Mâm cơm nhà bà Năm có thể thay đổi từ hôm nay, mà không cần bà buồn. Bà vẫn nấu nhiều món, vẫn đầy đủ. Nhưng con cháu ăn vừa đủ thì thôi, đừng ép. Bà cũng không cần lo con cháu đói. Đói thì ăn thêm bữa phụ, ăn trái cây, uống nước. Ăn vừa đủ không có nghĩa là ăn ít. Mà là ăn đúng với nhu cầu của cơ thể, không thừa, không thiếu.

Cũng nên để ý tới bữa tối. Bữa tối ăn muộn, ăn nhiều, rồi đi ngủ ngay, là khó tiêu nhất. Sách xưa khuyên ăn tối nhẹ, ăn sớm, để cơ thể có thời gian tiêu hóa trước khi ngủ. Người hay bị đầy bụng ban đêm, thử ăn tối sớm hơn một tiếng, ăn ít hơn một chút. Vài ngày sau, giấc ngủ sẽ sâu hơn, sáng dậy người nhẹ hơn.

Ăn uống điều độ không phải là chuyện của riêng người già hay người bệnh. Người trẻ càng cần. Vì người trẻ hay ỷ vào sức khỏe, ăn uống thất thường, thức khuya, làm quá sức. Tới lúc cơ thể lên tiếng thì đã muộn. Dưỡng sinh là giữ gìn lúc còn khỏe, chứ không phải đợi tới lúc bệnh mới lo.

Bắt đầu từ hôm nay, thử ba việc nhỏ. Một là ăn chậm lại, nhai kỹ hơn. Hai là ăn tới vừa no thì dừng, đừng cố thêm. Ba là ngủ đúng giờ, dậy đúng giờ, giữ đều trong một tuần. Ba việc nhỏ, không tốn tiền, không mất thời gian. Nhưng làm đều, cơ thể sẽ khác. Ăn ngon hơn, ngủ sâu hơn, người nhẹ hơn.

Bà Năm vẫn nấu mâm cơm đầy. Nhưng giờ đây, con cháu ăn xong đứng dậy nhẹ nhàng, không còn ôm bụng thở nữa. Bà nhìn mà vui. Bà bảo, thì ra ăn vừa đủ mới là thương nhau. Ép nhau ăn no căng, tưởng là thương, hóa ra lại làm nhau mệt. Ăn uống điều độ, nghỉ ngơi có nề nếp. Mười chữ trong sách xưa, mà nuôi được cả một nhà khỏe mạnh.

Nội dung trên chỉ để tham khảo, không thay lời khuyên y tế.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Khí Đạo - Lục Lưu 1 — trang 178
• Khí Đạo - Lục Lưu 1 — trang 392
Bài liên quanĐi chậm và xoa bụng sau bữa ăn: phép dưỡng sinh trong Tỏa Ngôn LụcTản bộ sau bữa tối: bước chân thong thả cho người nhẹ nhõmKhông làm quá sức: dưỡng chân khí theo sách Khí Đạo