🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Cha mẹ già hay lo xa: hiếu là ngồi nghe nỗi lo của cha mẹ

Hiếu đạo – gia đình · 8 phút đọc

Bà gọi điện cho con trai vào buổi tối. Bà hỏi trời mai có mưa không, hỏi con đã ăn cơm chưa, hỏi cái xe máy sửa hết bao nhiêu tiền. Con trai đáp vài câu ngắn ngủn. Rồi bà nhắc lại chuyện cũ: cái chân đau, cái nhà dột, thằng cháu học hành ra sao. Con trai thở dài trong bụng. Mẹ lại lo xa. Chuyện gì bà cũng lo. Lo những chuyện chưa xảy ra, lo những chuyện không đâu vào đâu.

Nhiều người con cảm thấy như vậy. Cha mẹ già rồi, hay lo xa. Lo trời mưa, lo trái gió trở trời, lo con đi đường xa, lo cháu ốm, lo tiền điện tiền nước. Lo chuyện hôm nay chưa xong, đã lo sang chuyện tháng sau. Nghe riết, người con thấy mệt. Có người gắt lên: "Mẹ đừng lo nữa, lo hoài!" Có người im lặng cho qua, để bà nói một mình. Có người viện cớ bận, cúp máy sớm.

Nhưng có bao giờ mình tự hỏi, vì sao cha mẹ già lại hay lo xa? Ngày còn trẻ, cha mẹ lo bằng đôi tay. Nhà dột thì trèo lên sửa. Con ốm thì bế đi bệnh viện. Hết gạo thì đi làm kiếm tiền. Lo lắng ngày xưa gắn liền với hành động. Tay chân còn khỏe, lo đến đâu làm đến đó. Giờ già rồi, tay chân yếu, mắt mờ, đi lại khó khăn. Cha mẹ không còn làm được nhiều như xưa. Chỉ còn lại nỗi lo. Lo mà không làm gì được, nên lo càng nhiều, càng xa.

Người xưa kể, có một bà mẹ già nói với con: "Ta đã già, sớm tối sương nắng chưa biết thế nào." Câu nói nghe buồn. Sớm tối là sáng nay hay tối nay, là ngày mai hay ngày kia, chính bà cũng không biết. Tuổi già là vậy. Sáng còn khỏe, chiều đã mệt. Hôm nay còn đi lại được, ngày mai chưa chắc. Sống trong cái không chắc chắn ấy, làm sao cha mẹ không lo? Lo cho mình đã đành, lo cho con cháu còn nhiều hơn. Lo rằng mình bệnh thì ai chăm, lo rằng mình đi rồi con cháu sẽ ra sao.

Trong sách xưa, người ta dạy: khi cha mẹ còn, phải hết lòng nuôi nấng. Nuôi nấng ở đây không chỉ là cơm áo, thuốc men. Nuôi nấng còn là nuôi cái lòng của cha mẹ. Cha mẹ già, cái cần nhất không phải là tiền, mà là sự yên lòng. Yên lòng rằng con cháu vẫn thương mình, vẫn nghe mình, vẫn cần mình. Một người già mà thấy mình không còn ai cần đến, sẽ buồn hơn cả bệnh tật.

Vậy hiếu là gì, khi cha mẹ già hay lo xa? Hiếu là ngồi nghe nỗi lo của cha mẹ. Nghe thôi, không cần sửa, không cần cãi, không cần giải quyết hết mọi nỗi lo. Ngồi nghe, là đã làm được một nửa. Vì nỗi lo của người già, nhiều khi không cần lời giải. Nó cần một người lắng nghe. Bà kể chuyện cái chân đau, không phải để con chữa khỏi cái chân. Bà kể, vì bà muốn con biết bà đang đau. Bà lo trời mưa, không phải để con làm trời nắng. Bà lo, vì bà muốn con biết bà đang nghĩ đến con.

Nghe cha mẹ, cũng là cách để mình hiểu cha mẹ hơn. Nghe lâu, mình mới biết bà lo vì ngày xưa nhà nghèo, thiếu thốn quen rồi. Nghe lâu, mình mới biết ông lo vì cả đời ông gánh vác gia đình, giờ không gánh được nữa nên thấy mình vô dụng. Những nỗi lo tưởng chừng vô lý, hóa ra đều có gốc rễ. Nó là cả một đời người gói lại trong vài câu nói lặp đi lặp lại.

Có người sợ ngồi nghe sẽ mất thời gian. Nhưng thử tính xem, một cuộc điện thoại hai mươi phút, một buổi chiều ngồi uống nước với cha mẹ, có đáng là bao so với cả đời cha mẹ nuôi mình? Ngày nhỏ, mình khóc, cha mẹ thức trắng đêm dỗ. Mình ốm, cha mẹ chạy đôn chạy đáo. Mình nói những câu ngô nghê, cha mẹ nghe đi nghe lại mà không chán. Giờ cha mẹ già, nói lặp, nói dai, mình lại không nghe nổi hay sao?

Ngồi nghe cũng cần cách nghe. Đừng vừa nghe vừa bấm điện thoại. Đừng nghe được nửa câu đã ngắt lời: "Chuyện đó mẹ nói rồi." Hãy để cha mẹ nói hết. Gật đầu, hỏi thêm một câu, nhắc lại một ý. "Vậy cái chân mẹ hôm nay đỡ hơn hôm qua hả?" Chỉ một câu hỏi như vậy, cha mẹ đã thấy mình được quan tâm. Người già không cần con giải quyết hết nỗi lo. Người già cần biết con vẫn ở đó, vẫn nghe, vẫn thương.

Cũng đừng đợi cha mẹ bệnh nặng mới về ngồi nghe. Lúc đó, có khi cha mẹ đã không còn sức để kể. Hãy nghe từ bây giờ, khi cha mẹ còn kể được, còn lo được. Mỗi lần về thăm, dành một buổi chiều ngồi nghe cha mẹ nói. Mỗi tuần, gọi một cuộc điện thoại dài hơn một chút, không chỉ hỏi "khỏe không" rồi cúp máy. Hỏi han cụ thể, nghe cụ thể. Đó là hiếu thảo trong đời sống hàng ngày.

Cha mẹ già hay lo xa, không phải vì cha mẹ phiền. Mà vì cha mẹ thương. Nỗi lo là hình dáng của tình thương khi tuổi đã cao. Người con hiếu thảo không xua nỗi lo ấy đi. Người con hiếu thảo ngồi xuống, lắng nghe, và để cha mẹ biết rằng: cha mẹ lo, đã có con nghe. Chỉ vậy thôi, cha mẹ đã ngủ ngon hơn. Và mình, sau này nhìn lại, sẽ không phải hối tiếc vì đã không ngồi nghe cha mẹ nhiều hơn.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Liêu Trai Chí Dị (Bồ Tùng Linh) — trang 129
• Cổ Học Tinh Hoa (Ôn Như) — trang 55
• Kinh Báo Ân Cha Mẹ (Thư Viện Phật Học BudSas) — trang 1
Bài liên quanHiếu dưỡng cha mẹ: gốc của mọi pháp tuLập thân hành đạo: hiếu lớn nhất là sống cho ra ngườiNối chí tổ tiên: hiếu không chỉ là chuyện của cha mẹ mình