🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Dạy con từ cái cười, cái đi: ân dạy bảo của cha mẹ ít ai nhớ

Hiếu đạo – gia đình · 7 phút đọc

Đứa bé ba tuổi thấy ông nội bước vào nhà, chạy lại khoanh tay chào. Không ai dạy nó câu chào đó một cách bài bản. Nó nhìn thấy cha nó làm như vậy mỗi ngày, nên nó làm theo. Bà nội kể: thằng bé học chào ông từ lúc chưa biết nói trọn câu. Nó học bằng mắt, không học bằng tai.

Sách Người Phật tử Chân chánh nói về bốn ân của cha mẹ. Trong đó có một ân ít người để ý, gọi là ân dạy bảo. Cha mẹ phải dạy bảo con cười vui, đi đứng, ăn uống, học hành, lễ phép và xử thế ở đời. Những việc đó cốt tập cho con mình từng bước đi vững vàng khi còn nhỏ, và khôn lớn bước vào cuộc đời, tự kiếm sống nuôi thân, làm điều hữu ích cho xã hội. Dạy con, theo sách, không bắt đầu từ bài học lớn. Dạy con bắt đầu từ cái cười, cái đi, cái ăn, cái đứng. Từ những việc nhỏ nhất trong nhà.

Nghĩ kỹ, đúng là như vậy. Cha mẹ là người thầy đầu tiên của con, mà bài học đầu tiên không nằm trong sách vở. Bài học đầu tiên là cách cha mẹ đối xử với nhau, đối xử với ông bà, đối xử với người xung quanh. Đứa trẻ thấy cha gắp thức ăn cho ông nội, nó sẽ học cách quan tâm người già. Đứa trẻ thấy mẹ nói chuyện lễ phép với bà ngoại, nó sẽ học cách nói năng. Đứa trẻ thấy cha mẹ cãi nhau, chửi bới nhau, nó cũng học, nhưng học điều xấu. Cho nên dạy con hiếu, trước hết là cha mẹ phải sống hiếu. Không có cách dạy nào hiệu quả bằng gương sống.

Sách còn dạy cách báo ân cha mẹ. Trong đó có một cách gọi là hiếu hạnh: luôn luôn phải làm vui lòng cha mẹ. Tuy nhiên những việc nào không tốt thì nên tránh. Làm vui lòng cha mẹ không có nghĩa là cha mẹ bảo gì cũng nghe. Mà là sống sao cho cha mẹ yên lòng. Học hành chăm chỉ, làm việc lương thiện, cư xử đàng hoàng, đó là làm vui lòng cha mẹ. Ngược lại, sống buông thả, làm điều xấu, để cha mẹ phải lo lắng, phải xấu hổ với xóm làng, thì dù có cho cha mẹ bao nhiêu tiền cũng không gọi là hiếu.

Có một cách báo ân nữa, gọi là làm hiển danh cha mẹ. Khi còn nhỏ cố gắng học hành đỗ đạt cao, để có kiến thức trong nghề nghiệp, sẽ có những đóng góp hữu ích, những việc ấy cũng làm hiển danh cha mẹ. Nhưng sách cũng nhắc: chức trọng quyền cao có khi chỉ là cái danh hư ảo, giả tạm của cuộc đời, chúng ta phải sáng suốt, tránh ham tranh danh và đoạt lợi. Hiển danh cha mẹ không phải là để cha mẹ khoe với hàng xóm rằng con tôi làm to. Hiển danh cha mẹ là để cha mẹ yên lòng rằng con mình đã nên người, sống có ích, không làm điều xấu hổ.

Ngày nay, nhiều cha mẹ lo dạy con học giỏi, học thêm đủ thứ, mà quên dạy con cách làm người. Con học toán giỏi, học ngoại ngữ giỏi, nhưng không biết chào ông bà, không biết cảm ơn, không biết nhường em. Đến khi con lớn, cha mẹ mới giật mình: sao con mình học nhiều mà không biết hiếu. Thật ra, hiếu không phải là môn học thêm. Hiếu là môn học ở nhà, học từ bữa cơm, từ cách cha mẹ đối xử với ông bà. Cha mẹ muốn con hiếu, hãy hiếu với ông bà trước, ngay trước mặt con. Con nhìn thấy, con sẽ học.

Dạy con hiếu cũng không cần roi vọt, không cần răn đe. Đứa trẻ bị đánh vì không chào ông bà sẽ sợ, nhưng không hiểu vì sao phải chào. Đứa trẻ thấy cha mình ngày nào cũng hỏi thăm ông bà, tự nó sẽ muốn làm như vậy. Có ông bố kể: tôi không dạy con tôi câu nào về hiếu cả. Tôi chỉ làm. Tôi chăm bố tôi ốm, tôi đưa mẹ tôi đi chơi, tôi gọi điện hỏi thăm ông bà mỗi tối. Con tôi nhìn thấy, rồi một hôm nó tự lấy điện thoại gọi cho ông nội. Lúc đó tôi mới biết, dạy con không cần nói nhiều. Chỉ cần sống đúng.

Ân dạy bảo của cha mẹ bắt đầu từ cái cười, cái đi, cái ăn, cái đứng. Nhỏ như vậy, mà nặng như vậy. Vì cái cười, cái đi của một đứa trẻ hôm nay, sẽ thành cách sống của nó cả đời. Cha mẹ nào cũng muốn con mình nên người. Muốn vậy, hãy bắt đầu từ chính mình. Sống hiếu thảo với ông bà, sống tử tế với người xung quanh, sống đàng hoàng trong từng việc nhỏ. Con cái nhìn thấy, sẽ học theo. Đó là cách dạy con hiếu bền nhất, và cũng là cách báo ân cha mẹ sâu nhất.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Người Phật tử Chân chánh (Phúc Trung) — trang 2 (điểm tựa: "Ân dạy bảo: Cha mẹ phải dạy bảo con cười vui, đi đứng, ăn uống, học hành, lễ phép và xử thế ở đời")
• Người Phật tử Chân chánh (Phúc Trung) — trang 3 (điểm tựa: "Hiếu hạnh: Luôn luôn phải làm vui lòng cha mẹ"; "Làm hiển danh cha mẹ: Khi còn nhỏ cố gắng học hành đỗ đạt cao, để có kiến thức trong nghề nghiệp")
Bài liên quanĐưa cha mẹ đến chùa, niệm Phật: món quà báo hiếu không mua được bằng tiềnCõng cha mẹ đi khắp thế gian vẫn chưa trả hết ơnMẹ già trăm tuổi vẫn thương con tám mươi: hiếu là đáp lại bằng thành tâm