🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Nhớ ơn ông bà qua việc giữ lại nghề tay của gia đình

Hiếu đạo – gia đình · 8 phút đọc

Ông nội của chị Mai làm nghề đan rổ. Cả đời ông ngồi bên hiên nhà, tay thoăn thoắt, đan những chiếc rổ tre chắc chắn. Chị lớn lên nhìn ông làm, nhưng không học. Chị đi học, đi làm ở thành phố, nghề đan rổ trở thành chuyện của ngày xưa. Đến khi ông mất, chị về dọn nhà, thấy đống tre khô, thấy mấy chiếc rổ ông đan dở dang. Chị ngồi xuống, cầm lên một nan tre, tay run run. Chị chợt nhận ra mình đã quên mất một phần của gia đình.

Nhớ ơn ông bà không chỉ là thắp hương ngày giỗ. Nhớ ơn còn là giữ lại những gì ông bà đã để lại. Có nhà giữ lại nghề tay của gia đình: nghề may, nghề mộc, nghề làm bánh, nghề đan lát, nghề thêu thùa. Những nghề ấy không chỉ là cách kiếm sống. Nó là dấu tay của ông bà, là ký ức của cả một gia đình. Giữ được nghề, là giữ được một phần hồn của nhà mình.

Kinh Đại Báo Phụ Mẫu Trọng Ân nhắc con nhớ ơn mẹ: chín tháng mười ngày, cưu mang nặng nhọc. Nhớ ơn là vậy: nhớ mình từ đâu mà có. Mình có ngày hôm nay, một phần là nhờ ông bà đã vất vả cả đời. Ông bà làm lụng, tích góp, nuôi cha mẹ mình, rồi cha mẹ nuôi mình. Sợi dây ấy dài qua ba đời. Nhớ nguồn là nhớ cả sợi dây ấy, không chỉ nhớ một người.

Kinh Trường Bộ 31, kinh Thiện Sinh, dạy người tại gia đối xử với nhau bằng bố thí, ái ngữ, lợi hành, đồng sự, không lường gạt. Đền ơn đáp nghĩa cũng vậy, không chỉ là lời nói. Đền ơn là việc làm. Giữ lại nghề của ông bà là một việc làm như vậy. Nó không cần phải lớn lao. Chỉ cần một người trong nhà còn biết làm, còn dạy lại cho con cháu, nghề ấy sẽ không mất. Mất nghề thì dễ, giữ nghề mới khó. Nhưng giữ được thì quý vô cùng.

Nhiều nghề tay của gia đình đang mất dần. Con cháu đi làm công ty, làm văn phòng, không ai học nghề cũ. Ông bà già đi, tay yếu, không còn làm được nữa. Đến khi ông bà mất, nghề cũng mất theo. Lúc ấy, con cháu muốn học lại cũng không còn ai dạy. Tiếc thì đã muộn. Vì vậy, hãy học khi ông bà còn sống, còn làm được. Ngồi xuống bên ông bà, xem họ làm, hỏi họ từng bước. Đừng ngại tay mình vụng. Vụng thì học dần. Ông bà thấy cháu muốn học, sẽ vui lắm.

Giữ nghề không có nghĩa là phải sống bằng nghề ấy. Chị Mai không cần bỏ việc ở thành phố để về đan rổ. Nhưng chị có thể học đan một chiếc rổ đơn giản, để biết ông đã làm ra sao. Chị có thể dạy lại cho con mình, để con biết ông cố đã làm nghề gì. Chị có thể giữ lại mấy chiếc rổ ông đan, đặt trong nhà, kể cho con nghe về ông. Như vậy, nghề không mất. Nó chỉ đổi hình thức: từ nghề kiếm sống thành nghề giữ ký ức.

Có nhà giữ nghề bằng cách khác: giữ lại công thức món ăn của bà. Bà nấu canh chua ngon, làm bánh ngon, muối dưa ngon. Con cháu học lại công thức, nấu lại món ấy vào ngày giỗ, vào ngày Tết. Món ăn ấy trở thành cầu nối giữa các đời. Ăn món của bà nấu, con cháu nhớ tới bà. Nhớ tới bà, con cháu lại thương nhau hơn. Một món ăn tưởng nhỏ, nhưng giữ được cả một nhà.

Cũng có nhà giữ lại nghề bằng cách giữ lại đồ nghề. Cái búa của ông thợ mộc, cái khung cửi của bà thợ dệt, cái kim của bà thợ may. Những thứ ấy cũ kỹ, không còn dùng được nữa, nhưng đừng vội bỏ đi. Lau chùi sạch sẽ, đặt ở chỗ dễ thấy trong nhà, kể cho con cháu nghe về người đã dùng nó. Đồ vật không biết nói, nhưng nó giữ lại câu chuyện. Câu chuyện ấy là thứ con cháu cần nhất.

Nhớ ơn ông bà qua nghề tay còn có một ý nghĩa khác: dạy con cháu biết quý trọng lao động. Nghề tay là lao động chân tay, vất vả, tỉ mỉ. Học nghề, con cháu sẽ hiểu ông bà đã vất vả ra sao để nuôi cả nhà. Hiểu rồi thì biết thương. Biết thương rồi thì biết hiếu. Hiếu không chỉ là lời nói suông. Hiếu là hiểu được công sức của người đi trước, rồi sống sao cho xứng với công sức ấy.

Đừng đợi đến khi ông bà mất rồi mới tiếc. Hãy về hỏi ông bà ngay khi còn kịp. Hỏi ông làm nghề này từ bao giờ, ai dạy ông, có khó không, có chuyện vui buồn gì trong nghề. Ghi lại, quay video lại, chụp ảnh lại. Những tư liệu ấy sau này sẽ quý hơn vàng. Con cháu đời sau muốn biết về ông bà, sẽ có cái để xem, để nghe, để học.

Cuối cùng, nhớ ơn ông bà là nhớ rằng mình không tự nhiên mà có. Mình có gốc, có nguồn, có nghề, có nếp nhà. Giữ được nghề tay của gia đình là giữ được một phần gốc ấy. Dù đi đâu, làm gì, hãy nhớ mình từ đâu mà đến. Nhớ ơn ông bà, không phải là câu nói để treo trên tường. Nó là việc làm: ngồi xuống học nghề của ông bà, giữ lại nghề ấy, truyền lại cho con cháu. Làm được như vậy, ông bà ở nơi xa cũng yên lòng. Và con cháu trong nhà cũng có thêm một sợi dây để gắn bó với nhau, qua bao nhiêu đời.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Đại Báo Phụ Mẫu Trọng Ân — Nhớ ơn mẹ ta, chín tháng mười ngày, cưu mang nặng nhọc (tr. 2)
• Kinh Trường Bộ 31, Kinh Thiện Sinh — Bố thí, ái ngữ, lợi hành, đồng sự, không lường gạt (BudSas, Kinh Trường Bộ)
Bài liên quanAnh em cùng lo cha mẹ: đừng để một người gánh hếtLo cho cha mẹ tuổi già bằng cuốn sổ nhỏ ghi thuốc và lịch khámĐi làm xa nhà: hiếu là để cha mẹ biết con vẫn ổn mỗi ngày