Chị Thảo mua một cuốn sổ nhỏ, bìa xanh, đặt trên bàn của mẹ. Trang đầu chị ghi tên các loại thuốc mẹ đang uống, liều lượng, giờ uống. Trang sau chị ghi lịch khám, ngày tái khám, tên bác sĩ. Trang nữa chị ghi số điện thoại của bác sĩ, của bệnh viện, của người thân. Mỗi lần mẹ đi khám về, chị ghi thêm kết quả, ghi lời dặn của bác sĩ. Cuốn sổ nhỏ ấy theo mẹ đi khắp nơi. Mẹ gọi nó là cuốn sổ cứu mạng của mẹ. Chị cười, bảo mẹ cứ giữ cho kỹ.
Cha mẹ tuổi già thường uống nhiều loại thuốc. Thuốc huyết áp, thuốc tim, thuốc xương khớp, thuốc ngủ, thuốc bổ. Mỗi loại một giờ, một liều, một cách uống khác nhau. Người già hay quên. Uống rồi tưởng chưa uống, uống thêm một lần nữa. Chưa uống tưởng đã uống, bỏ qua một liều. Những nhầm lẫn ấy tưởng nhỏ, nhưng có thể gây ra hậu quả lớn. Một cuốn sổ ghi rõ ràng sẽ tránh được rất nhiều rủi ro. Đó là hiếu trong những việc nhỏ nhất, mà cũng thiết thực nhất.
Sách xưa có câu: hiếu dưỡng cha mẹ, phụng sự sư trưởng, từ tâm bất sát, tu thập thiện nghiệp. Hiếu dưỡng được đặt lên đầu, chung với những việc lành lớn. Hiếu dưỡng không phải chỉ là cho cha mẹ ăn ngon, mặc đẹp. Hiếu dưỡng còn là lo cho sức khỏe của cha mẹ từng ngày, từng bữa thuốc, từng lần khám. Người con ghi chép cẩn thận thuốc men cho cha mẹ, đó cũng là đang tu thập thiện nghiệp trong đời sống hằng ngày. Tu không xa xôi. Tu ở ngay trong cuốn sổ nhỏ trên bàn của mẹ.
Cũng có lời nhắc rằng làm cho cha mẹ vui lòng là trọn lòng hiếu dưỡng. Cha mẹ vui lòng vì điều gì? Vì biết con để ý tới sức khỏe của mình. Vì biết khi mình ốm đau, con không bỏ mặc. Vì biết mình không phải tự loay hoay với đống thuốc men một mình. Một cuốn sổ nhỏ ghi thuốc và lịch khám nói với cha mẹ điều ấy rõ hơn nhiều lời nói. Nó nói rằng con đã nghĩ tới cha mẹ, đã lo cho cha mẹ, đã ở bên cha mẹ trong từng việc nhỏ.
Vậy cuốn sổ ấy nên ghi những gì? Trước hết, ghi tên thuốc, liều lượng, giờ uống, uống trước hay sau ăn. Ghi rõ bằng chữ lớn, dễ đọc, vì mắt cha mẹ đã kém. Nên ghi thêm tác dụng phụ cần để ý, ví dụ thuốc này gây buồn ngủ, thuốc kia làm chóng mặt. Ghi số điện thoại của bác sĩ điều trị, của bệnh viện, của người thân có thể gọi khi cần. Ghi lịch khám định kỳ, ngày tái khám, những xét nghiệm cần làm. Mỗi lần đi khám về, ghi lại kết quả, ghi lời dặn của bác sĩ. Cuốn sổ ấy là hồ sơ sức khỏe thu nhỏ của cha mẹ, lúc nào cần là có ngay.
Ngoài thuốc men, hãy ghi cả những điều nhỏ khác: cha mẹ ăn được gì, kiêng gì, dị ứng với thuốc nào, với thức ăn nào. Có người già dị ứng với một loại thuốc, nhưng mỗi lần đi khám lại quên nói với bác sĩ. Ghi vào sổ, đưa sổ cho bác sĩ xem, bác sĩ sẽ biết mà tránh. Có người già hay bị tụt huyết áp khi đứng dậy nhanh, hay bị đau khớp khi trời trở lạnh. Ghi lại những điều ấy, con cháu sẽ biết cách chăm sóc cho đúng.
Lịch khám định kỳ cũng quan trọng không kém. Nhiều bệnh của người già không có triệu chứng rõ ràng. Huyết áp cao, tiểu đường, mỡ máu, những bệnh ấy cứ âm thầm tiến triển. Chỉ đi khám định kỳ mới phát hiện sớm. Đừng đợi cha mẹ đau mới đưa đi khám. Hãy đưa cha mẹ đi khám định kỳ, dù cha mẹ nói mình vẫn khỏe. Khám sớm, phát hiện sớm, chữa sớm, tốn ít tiền hơn, cha mẹ cũng đỡ khổ hơn. Ghi lịch khám vào sổ, đặt nhắc nhở trên điện thoại, để không quên.
Nhà có nhiều anh chị em thì cuốn sổ càng cần thiết. Mỗi người chăm cha mẹ một lúc, phải biết cha mẹ đã uống thuốc chưa, đã khám gì rồi, bác sĩ dặn gì. Có cuốn sổ chung, ai cũng nắm được tình hình, không bị sót, không bị trùng. Hãy để cuốn sổ ở chỗ cố định, ai cũng biết. Mỗi lần cho cha mẹ uống thuốc, đánh dấu vào sổ. Việc nhỏ ấy tránh được chuyện uống trùng thuốc, uống sót thuốc. Anh em cũng khỏi phải cãi nhau vì không biết ai đã cho uống rồi.
Cũng nên nhớ, cuốn sổ chỉ là công cụ. Quan trọng hơn là sự có mặt của con. Đưa cha mẹ đi khám, ngồi chờ cùng cha mẹ, nghe bác sĩ dặn cùng cha mẹ, về nhà nhắc cha mẹ uống thuốc đúng giờ. Những việc ấy không có cuốn sổ nào làm thay được. Cuốn sổ giúp con nhớ, nhưng con vẫn phải là người thực hiện. Đừng ghi sổ rồi để đó, không ai làm theo. Sổ chỉ có giá trị khi có người dùng nó mỗi ngày.
Cha mẹ già cũng cần được hỏi ý kiến. Hỏi cha mẹ muốn khám ở đâu, muốn uống thuốc nào, có khó chịu gì không. Đừng tự quyết hết mọi việc rồi bắt cha mẹ theo. Người già vẫn muốn được quyết định việc của mình. Tôn trọng ý cha mẹ, nghe cha mẹ nói, rồi mới ghi vào sổ. Như vậy cuốn sổ không chỉ là sổ thuốc, mà còn là sổ của sự tôn trọng, của lòng thương.
Lo cho cha mẹ tuổi già không cần phải làm những việc lớn lao. Chỉ cần một cuốn sổ nhỏ, ghi chép cẩn thận, dùng đều đặn mỗi ngày. Cuốn sổ ấy nhỏ, nhưng nó giữ được sức khỏe của cha mẹ, giữ được sự yên lòng của cả nhà. Đến khi cha mẹ không còn nữa, cuốn sổ ấy vẫn còn đó. Mở ra xem, mình sẽ thấy cả một quãng thời gian mình đã chăm cha mẹ tận tình ra sao. Những dòng chữ trong sổ, dù đã cũ, vẫn còn ấm. Đó là hiếu. Hiếu ở trong từng viên thuốc đúng giờ, từng lần khám đúng hẹn, từng dòng chữ ghi bằng lòng thương.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư