Anh Quân làm việc ở thành phố, cách quê hơn ba trăm cây số. Mỗi tháng anh chỉ về nhà được một lần. Mẹ anh ở quê, mỗi tối đều ngồi trước cửa ngóng. Bà không ngóng quà cáp. Bà ngóng tin con. Chỉ cần nghe con nói hôm nay con khỏe, công việc ổn, ăn uống đàng hoàng, là bà yên lòng đi ngủ. Có hôm anh bận họp, quên gọi. Bà thức đến khuya, lòng lo lắng không yên. Sáng hôm sau anh gọi lại, bà nói: mẹ không sao, chỉ sợ con ốm mà mẹ không biết.
Người đi làm xa nhà thường nghĩ hiếu là gửi tiền về. Gửi tiền đúng là cần thiết. Cha mẹ già cần tiền thuốc, tiền ăn, tiền sửa nhà. Nhưng tiền không nói được rằng con vẫn ổn. Tiền không thay được một câu nói: con khỏe, cha mẹ đừng lo. Cha mẹ ở quê không lo thiếu tiền bằng lo không biết con sống ra sao. Con ăn có đủ không, ngủ có ngon không, công việc có áp lực không, có ai bắt nạt không. Những lo lắng ấy, chỉ có lời của con mới gỡ được.
Kinh Đại Báo Phụ Mẫu Trọng Ân nhắc con nhớ ơn mẹ: chín tháng mười ngày, cưu mang nặng nhọc. Nhớ ơn ấy, con sống cho đàng hoàng nơi đất khách, để cha mẹ ở quê yên lòng. Một người đi làm xa, sống tử tế, làm việc chăm chỉ, không sa ngã, đó đã là báo hiếu rồi. Cha mẹ nghe người ta khen con mình sống tốt, lòng vui hơn nhận được nhiều tiền. Danh tiếng của con, chính là niềm vui của cha mẹ.
Kinh Trường Bộ 31, kinh Thiện Sinh, dạy cách đối xử với nhau: bố thí, ái ngữ, lợi hành, đồng sự, không lường gạt. Với cha mẹ ở xa, bố thí trước hết là bố thí lời hỏi thăm, ái ngữ là nói cho cha mẹ yên lòng. Đừng chỉ lo lễ bái mà quên phụng dưỡng, hiếu kính cha mẹ. Làm cho cha mẹ vui, với người đi làm xa, đôi khi chỉ đơn giản là để cha mẹ biết con vẫn ổn. Một tin nhắn mỗi ngày, một cuộc gọi mỗi tuần, một lần gọi video vào cuối tuần, những việc ấy làm cha mẹ vui hơn nhiều lần đi chùa cầu an. Vì cha mẹ vui không phải vì con đi chùa nhiều, mà vì con nhớ tới cha mẹ.
Vậy đi làm xa thì báo hiếu thế nào cho trọn? Trước hết, hãy giữ liên lạc đều đặn. Đặt một giờ cố định để gọi về, ví dụ tối thứ Bảy, hoặc sáng Chủ nhật. Đừng đợi đến khi có chuyện mới gọi. Gọi khi không có chuyện gì, chỉ để hỏi thăm, mới là hiếu. Khi gọi, hãy kể cho cha mẹ nghe những chuyện vui, đừng chỉ kể chuyện buồn, chuyện khó khăn. Cha mẹ nghe con kể khổ sẽ lo lắng cả đêm. Hãy kể cả khó khăn, nhưng kể bằng giọng bình tĩnh, để cha mẹ biết con vẫn đối diện được, không gục ngã.
Thứ hai, hãy để cha mẹ biết lịch của mình. Đi công tác ở đâu, về quê khi nào, có đổi chỗ làm không, những việc ấy nên báo trước cho cha mẹ. Đừng để cha mẹ phải đoán. Cha mẹ không biết con ở đâu, làm gì, thì lo lắng gấp nhiều lần. Báo tin vui về nhà trước, báo tin buồn cũng nên báo, nhưng báo bằng cách để cha mẹ yên lòng. Nói rằng con đã có cách giải quyết, cha mẹ đừng lo. Một câu như vậy làm cho cha mẹ nhẹ lòng hơn nhiều.
Thứ ba, hãy lo cho cha mẹ từ xa một cách thiết thực. Gửi tiền về đều đặn, đúng hẹn, đừng để cha mẹ phải hỏi. Nhờ người thân ở gần đưa cha mẹ đi khám, mua thuốc, sửa nhà. Đặt đồ ăn, đồ dùng gửi về quê, chọn những món đúng ý cha mẹ, đừng gửi những thứ sang trọng mà cha mẹ không dùng được. Thỉnh thoảng gửi về một món quà nhỏ, kèm theo lời nhắn tay. Cha mẹ nhận quà, vui vì quà, nhưng vui hơn vì con nhớ tới mình.
Thứ tư, hãy về thăm đúng hẹn. Đã hứa Tết về thì phải về. Đã hứa cuối tháng về thì phải về. Cha mẹ già ngồi cửa ngóng con, đếm từng ngày. Về trễ một ngày, cha mẹ buồn một ngày. Về đúng hẹn, cha mẹ vui từ mấy hôm trước. Khi về, đừng chỉ ở nhà ngủ, rồi đi chơi với bạn bè. Hãy dành thời gian ngồi với cha mẹ, ăn cơm với cha mẹ, nghe cha mẹ kể chuyện. Thời gian ở bên cha mẹ là món quà quý nhất mà người đi làm xa có thể mang về.
Cũng cần nhớ, đi làm xa không có nghĩa là bỏ mặc cha mẹ. Có người đi xa rồi quên hẳn quê nhà, cả năm không về, cũng không gọi. Đến khi cha mẹ ốm nặng mới vội về, thì đã muộn. Hiếu của người đi xa nằm ở sự đều đặn, không nằm ở những lần về vội vàng lúc nguy cấp. Đều đặn gọi, đều đặn gửi tiền, đều đặn về thăm, đó là hiếu. Một lần về lớn không bù được cả năm im lặng.
Nếu cha mẹ già yếu, ở quê một mình, hãy bàn với anh chị em cách chăm sóc. Người ở xa lo tiền, người ở gần lo việc hằng ngày. Thường xuyên hỏi thăm người đang chăm cha mẹ, động viên họ, cảm ơn họ. Đừng để người ở gần cảm thấy mình gánh hết mọi việc, còn người ở xa chỉ gửi tiền rồi thôi. Hiếu là việc của cả nhà, dù mỗi người ở một nơi.
Cuối cùng, hãy sống cho đàng hoàng nơi đất khách. Ăn uống đầy đủ, ngủ đủ giấc, làm việc chăm chỉ, giữ gìn sức khỏe, giữ gìn thân thể. Thân thể này là cha mẹ cho. Giữ gìn thân thể cũng là hiếu. Đừng thức khuya quá, đừng làm việc đến kiệt sức, đừng để cha mẹ ở quê phải lo vì con ốm đau nơi xa không ai chăm. Con khỏe, cha mẹ mới yên lòng. Con sống tốt, cha mẹ mới vui.
Đi làm xa nhà là lựa chọn của nhiều người, vì mưu sinh, vì tương lai. Lựa chọn ấy không làm mất đi hiếu, nếu con vẫn giữ được sợi dây nối với cha mẹ. Sợi dây ấy được dệt bằng những cuộc gọi, những tin nhắn, những lần về thăm, những đồng tiền gửi về đúng hẹn. Giữ được sợi dây ấy, thì dù xa ba trăm cây số hay ba ngàn cây số, cha mẹ vẫn biết con vẫn ổn mỗi ngày. Và con cũng biết, dù đi đâu, vẫn có một nhà đang chờ mình về.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư