🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Chín tháng cưu mang, ba năm bồng ẵm: nhớ ơn thai dựng của mẹ

Hiếu đạo – gia đình · 6 phút đọc

Có ai còn nhớ lần đầu tiên mình thấy mẹ mang thai em mình không? Bụng mẹ to dần. Mẹ đi đứng chậm chạp. Mẹ ăn không ngon, ngủ không yên. Mẹ hay mệt, hay chóng mặt. Vậy mà mẹ vẫn nấu cơm, vẫn giặt áo, vẫn lo cho cả nhà.

Ngày xưa, mình còn nhỏ nên không hiểu. Lớn lên, có con rồi, mới thấm. Mang thai chín tháng không phải là chuyện nhẹ nhàng. Đó là chín tháng mẹ mang một gánh nặng trên vai, không đặt xuống được một phút nào.

Kinh Phật mô tả rất chân tình về điều này. Trong kinh Báo Trọng Ân, đức Phật dạy ngài A-nan: mẹ mang thai con trong vòng mười tháng, ngồi đứng không yên như mang gánh nặng, ăn uống phải kiêng cử, chẳng còn ngon miệng. Ngày tháng thoi đưa, đến kỳ sinh nở, mẹ chịu đau đớn mọi bề. Khi sinh được thân này, mẹ phải ăn đắng nuốt cay, nhả bùi mớm ngọt, nâng niu, dưỡng dục, giặt giũ dơ dáy, không nề gian khổ. Những lúc cơ hàn, tâm khổ, mẹ nằm chỗ ướt, dành chỗ ráo cho con.

Đọc đoạn kinh ấy, ai làm mẹ rồi sẽ gật đầu. Ai làm con, đọc xong sẽ thấy lòng mình chùng xuống. Vì đó không phải là lời văn hoa. Đó là sự thật của từng gia đình.

Kinh Vu Lan còn kể chi tiết hơn, trong phần mười ân cha mẹ. Tháng đầu thai đậu như sương, mẹ gìn giữ sợ tan bất thường. Tháng thứ hai như sữa đặc, tháng thứ ba như cục huyết ngưng. Bốn tháng tượng ra hình, năm tháng ngũ thể hiện rõ. Tháng thứ sáu lục căn đầy đủ, bảy tháng đủ bộ cốt xương. Tháng thứ tám hoàn toàn tạng phủ, chín tháng đầy đủ vóc hình, mười tháng thì đến kỳ sinh.

Mười tháng ấy, mẹ ăn không ngon, ngủ không yên. Mẹ lo từng chút một. Mẹ sợ thai không đậu, sợ con không đủ hình, sợ sinh khó. Nỗi lo ấy, chỉ người mẹ mới hiểu hết.

Rồi khi sinh con ra, mẹ lại bước vào ba năm bồng ẵm. Ba năm ấy, mẹ thức khuya dậy sớm. Con khóc đêm, mẹ dỗ. Con ốm, mẹ thức trắng. Con đói, mẹ cho bú. Con dơ, mẹ giặt giũ không ngại. Kinh dạy: điều thứ năm, ướt mẹ nằm, khô ráo phần con. Điều thứ sáu, sú nước nhai cơm, miễn con no ấm. Điều thứ bảy, không chê ô uế, giặt đồ dơ của trẻ không phiền.

Mười ân cha mẹ mà kinh kể ra, đọc lên nghe như một bản liệt kê. Nhưng mỗi ân ấy là một phần đời của mẹ. Giữ gìn thai giáo. Sanh đẻ gớm ghê. Nuôi dưỡng thâm ân. Ăn đắng nuốt cay để dành bùi ngọt cho con. Ướt mẹ nằm, khô con. Sú nước nhai cơm. Không chê ô uế. Chẳng nỡ chia riêng, con đi vắng cha phiền mẹ lo. Miễn con sung sướng, dầu phải mang nghiệp chướng cũng cam. Chẳng ham trau chuốt, dành cho con các cuộc thanh nhàn.

Ca dao Việt Nam cũng nói điều ấy, bằng lời mộc mạc hơn: "Nhớ ơn chín chữ cù lao, ba năm nhũ bộ biết bao nhiêu tình." Chín chữ cù lao là chín chữ nói về công ơn sinh thành dưỡng dục. Ba năm nhũ bộ là ba năm bú mớm. Ngắn gọn vậy thôi, mà nói hết được ơn mẹ.

Vậy mà có bao nhiêu người con đã quên? Quên mẹ từng mang nặng đẻ đau. Quên mẹ từng thức trắng đêm vì con ốm. Quên mẹ từng nằm chỗ ướt để con được nằm chỗ ráo. Quên mẹ từng nhường miếng ngon cho con, còn mình ăn phần dở.

Người con lớn lên, đi làm, lập gia đình, bận rộn với đủ thứ. Mẹ già rồi, ngồi ở nhà, nhớ con. Mẹ không cần con trả ơn bằng tiền bạc lớn lao. Mẹ chỉ cần con nhớ. Nhớ rằng mình đã từng được mẹ mang nặng chín tháng. Nhớ rằng mình đã từng được mẹ bồng ẵm ba năm. Nhớ rằng thân này, từng hơi thở này, đều có công của mẹ.

Nhớ ơn không phải là chuyện để nói suông. Nhớ ơn là gọi điện về hỏi mẹ có khỏe không. Là về thăm mẹ, nấu cho mẹ một bữa cơm. Là đưa mẹ đi khám bệnh khi mẹ đau. Là ngồi nghe mẹ kể chuyện ngày xưa, dù đã nghe cả trăm lần.

Mẹ không cần con làm gì lớn lao. Mẹ chỉ cần con đừng quên. Đừng quên chín tháng cưu mang. Đừng quên ba năm bồng ẵm. Đừng quên mẹ đã từng nằm chỗ ướt, để con được nằm chỗ ráo.

Hôm nay, nếu mẹ bạn còn sống, hãy gọi về. Nói với mẹ một câu đơn giản: "Con nhớ mẹ." Chỉ vậy thôi. Mẹ sẽ vui cả ngày. Và bạn sẽ thấy lòng mình nhẹ đi rất nhiều.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Chữ Hiếu trong đạo Phật (TT Thích Nhật Từ) — trang 17 (điểm tựa: "Mẹ mang thai con trong vòng mười tháng, ngồi đứng không yên như mang gánh nặng"; "mẹ nằm chỗ ướt, dành chỗ ráo cho con")
• Kinh Vu-Lan Báo Hiếu (HT Thích Huệ Đăng dịch) — trang 17-19, phần chánh kinh (điểm tựa: "Ơn cha nghĩa mẹ mười phần phải tin"; "Ướt mẹ nằm, khô ráo phần con")
Bài liên quanCha mẹ thương con theo năm cách: ngăn điều ác, dạy nghề, dựng vợ gả chồngLo tang lễ cha mẹ đúng pháp: bổn phận cuối cùng của người conGiữ gìn danh dự gia đình cũng là một cách báo hiếu