🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Bốn danh hiệu Phật gọi cha mẹ: nhà mình có sẵn bậc đáng kính

Hiếu đạo – gia đình · 6 phút đọc

Người ta thường nghĩ muốn gặp bậc đáng kính thì phải đi xa: lên chùa lớn, tìm vị cao tăng, hay đi hành hương về đất Phật. Ít ai nghĩ rằng trong chính ngôi nhà mình đã có sẵn bậc đáng kính, ngày ngày vẫn nấu cơm cho mình ăn, vẫn thức khuya đợi mình về.

Trong Tăng Chi Bộ, Phật gọi cha mẹ bằng bốn danh hiệu. Sách Kho Tàng Pháp Học ghi lại: cha mẹ là Phạm thiên, cha mẹ là bậc tiên thiên. Phạm thiên là thần tượng kính ngưỡng theo quan niệm dân gian thời ấy, nên Phật ví cha mẹ như Phạm thiên của con cái. Tiên thiên là những vị trời đầu tiên, những bậc sinh ra trước, có ơn sinh thành. Gọi cha mẹ là Phạm thiên, là tiên thiên, nghĩa là trong mắt Phật, cha mẹ chính là những bậc tối cao trong đời một người con.

Có người nghe sẽ thấy lạ: cha mẹ mình chỉ là người nông dân, người buôn bán bình thường, sao lại ví với Phạm thiên? Nhưng Phật không ví cái địa vị, cái danh vọng của cha mẹ. Phật ví cái ơn. Phạm thiên trong quan niệm xưa là đấng tạo ra thế gian, che chở cho muôn loài. Cha mẹ cũng vậy: cha mẹ tạo ra mình, nuôi mình lớn lên, che chở cho mình qua bao nhiêu năm tháng. Không có cha mẹ thì không có mình. Cái ơn sinh thành ấy, xét về mặt một đời người, có khác gì ơn của đấng tạo hóa đâu.

Vì thế, trong Tăng Chi Bộ, Phật dạy rằng những con cháu trong gia đình nào kính dưỡng cha mẹ thì gia đình ấy được an vui. Kính dưỡng cha mẹ không phải là chuyện lễ nghi hình thức, mà là thái độ sống mỗi ngày: nói với cha mẹ bằng lời lễ phép, lắng nghe cha mẹ, không cãi lại bằng giọng hỗn hào, không để cha mẹ phải buồn vì thái độ của mình.

Đời nay có một nghịch lý buồn: nhiều người ra ngoài rất lễ phép, gặp ai cũng dạ thưa, gặp sếp thì cúi đầu, gặp khách thì niềm nở, nhưng về nhà với cha mẹ thì cau có, cộc cằn, nói trống không. Họ kính người ngoài mà quên kính người trong nhà. Họ tìm bậc đáng kính ở xa mà không thấy bậc đáng kính đang ngồi ngay trong bếp nhà mình.

Có người lại nghĩ kính cha mẹ là phải mua sắm, phải biếu tiền. Tiền bạc là cần, nhưng kính không phải là tiền. Kính là thái độ. Một người con ít tiền nhưng mỗi lần về nhà đều ngồi xuống nghe mẹ kể chuyện, đều hỏi cha hôm nay có mệt không, đều ăn hết bát cơm mẹ nấu với vẻ ngon miệng, đó là kính. Một người con nhiều tiền nhưng gửi tiền về kèm theo lời dặn dò, trách móc, coi cha mẹ như người giúp việc giữ nhà, thì tiền ấy không gọi là kính.

Phật gọi cha mẹ là Phạm thiên cũng là để nhắc người con: đừng đợi đến khi cha mẹ mất rồi mới thắp hương mà lạy. Phạm thiên còn sống thì hãy kính ngay lúc còn sống. Một cái lạy lúc cha mẹ còn thở, một lời cảm ơn nói ra lúc cha mẹ còn nghe được, quý hơn trăm mâm cỗ cúng sau này.

Cũng cần nhớ rằng kính cha mẹ không có nghĩa là mù quáng nghe theo mọi điều cha mẹ nói. Có khi cha mẹ sống thiếu chánh kiến, làm điều chưa đúng, người con có hiếu phải biết tìm cách khuyên giải, giúp cha mẹ trở về với con đường lành. Kính là tôn trọng, không phải là vâng lời mù quáng. Một người con thật sự kính cha mẹ là người dám nói lời thật với cha mẹ bằng thái độ hiền hòa, để cha mẹ tốt hơn mỗi ngày.

Nhà mình có sẵn bậc đáng kính. Đừng đi tìm đâu xa. Mỗi buổi sáng thức dậy, chào cha mẹ một câu. Mỗi bữa cơm, gắp cho cha mẹ miếng ngon. Mỗi khi cha mẹ nói, lắng nghe cho trọn câu. Những việc nhỏ ấy chính là cách thờ Phạm thiên trong nhà, mỗi ngày, không cần đi đâu xa.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kho Tàng Pháp Học (TK Giác Giới biên soạn) — trang 134: Bốn danh hiệu gọi cha mẹ; cha mẹ là Phạm thiên, cha mẹ là tiên thiên
• Đường về Cực Lạc - Tịnh Độ Nhân Gian (Tâm Tịnh) — trang 15: Trong Tăng Chi Bộ, Thế Tôn gọi Cha Mẹ là Phạm Thiên
Bài liên quanHiếu hạnh đứng đầu trăm hạnh tốt: làm con trước, làm việc lớn sauKính cha mẹ dễ, thương cha mẹ khó: học chữ hiếu từ cái tâmNuôi cha mẹ như nuôi ai: đừng để bữa cơm cha mẹ thành bữa cơm thừa