🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Kính cha mẹ dễ, thương cha mẹ khó: học chữ hiếu từ cái tâm

Hiếu đạo – gia đình · 6 phút đọc

Trong sách Trang Tử và Nam Hoa Kinh có một câu nói lạ, nghe qua tưởng như ngược đời: làm con kính trọng cha mẹ dễ hơn là thương yêu cha mẹ; thương yêu cha mẹ thì dễ hơn quên cha mẹ; quên cha mẹ lại dễ hơn là làm sao cho cha mẹ quên mình.

Tại sao kính lại dễ hơn thương? Vì kính có thể làm bằng hình thức. Dạ thưa, cúi đầu, mua quà, biếu tiền, thắp hương, làm mâm cúng, tất cả đều có thể học được, đều có thể làm theo khuôn mẫu. Nhưng thương thì khác. Thương không làm bằng hình thức được. Thương là ở trong tâm, là sự quan tâm thật sự, là nỗi lo lắng thật sự khi cha mẹ ốm đau, là niềm vui thật sự khi cha mẹ khỏe mạnh. Kính mà không thương thì chỉ là lễ phép bên ngoài, lòng vẫn lạnh.

Nhiều gia đình Việt Nam hôm nay rơi đúng vào chỗ này. Con cái vẫn dạ thưa với cha mẹ, vẫn gửi tiền về đều đặn, vẫn về thăm vào dịp lễ tết. Nhìn bên ngoài, ai cũng khen là con hiếu thảo. Nhưng trong lòng, người con có thật sự thương cha mẹ không? Hay chỉ làm cho tròn bổn phận, cho khỏi bị người đời chê cười? Có người con về thăm cha mẹ mà mắt dán vào điện thoại, tai nghe mà lòng không nghe. Có người con hỏi cha mẹ ăn cơm chưa, nhưng không đợi nghe câu trả lời. Kính thì có, thương thì thiếu.

Thương cha mẹ khó, vì thương đòi hỏi phải hiểu cha mẹ. Cha mẹ già thường khó tính, hay càm ràm, hay nhắc chuyện cũ, hay lo những chuyện nhỏ. Người con thương cha mẹ thật sự sẽ hiểu rằng sau cái khó tính ấy là nỗi sợ bị bỏ rơi, sau lời càm ràm ấy là mong muốn được quan tâm. Người con chỉ kính mà không thương sẽ thấy cha mẹ phiền, sẽ tránh né, sẽ mong cho buổi thăm viếng mau kết thúc.

Thương cha mẹ cũng khó, vì thương đòi hỏi phải đặt cha mẹ lên trước mình. Khi cha mẹ ốm, người con thương thật sẽ bỏ việc mà về, dù công việc đang gấp. Khi cha mẹ buồn, người con thương thật sẽ ngồi lại mà nghe, dù mình đang mệt. Còn người con chỉ kính thì sẽ gửi tiền, thuê người chăm, rồi tự nhủ mình đã làm tròn bổn phận. Tiền có thể thuê được người chăm sóc, nhưng không thuê được tấm lòng.

Câu nói trong Trang Tử còn đi xa hơn: thương yêu cha mẹ thì dễ hơn quên cha mẹ. Nghe lạ, nhưng rất thật. Quên ở đây không phải là quên lãng, mà là quên cái tôi của mình đi, để cha mẹ được nhẹ lòng. Có những người con thương cha mẹ, nhưng thương theo kiểu của mình: bắt cha mẹ ăn món mình cho là tốt, bắt cha mẹ sống theo cách mình cho là đúng, bắt cha mẹ phải vui theo ý mình. Cha mẹ không vui mà còn thêm áp lực, vì con thương mà không hiểu. Muốn cha mẹ quên mình đi, nghĩa là người con phải buông cái tôi của mình xuống, để cha mẹ được sống theo cách cha mẹ muốn, miễn là lành mạnh và an vui.

Và tầng cao nhất: làm sao cho cha mẹ quên mình đi lại dễ hơn mình quên hết được thiên hạ. Nghĩa là người con thương cha mẹ đến mức quên cả danh lợi ngoài đời, quên cả những bon chen, để tâm mình chỉ còn cha mẹ. Đó là cảnh giới cao của hiếu, không phải ai cũng làm được, nhưng ai cũng có thể hướng tới.

Vậy làm sao để từ kính mà đi tới thương? Không có phép màu nào cả. Chỉ có cách là dành thời gian thật sự cho cha mẹ. Thời gian ngồi với cha mẹ, ăn cơm với cha mẹ, nghe cha mẹ kể chuyện, dù chuyện ấy đã nghe cả chục lần. Thời gian chính là thước đo của thương. Người ta không thể thương ai mà không dành thời gian cho người đó.

Hôm nay, xin đừng chỉ kính cha mẹ bằng lời dạ thưa. Hãy thương cha mẹ bằng thời gian của mình. Một buổi chiều ngồi với mẹ, không điện thoại, không vội vàng, nghe mẹ kể chuyện ngày xưa. Một buổi sáng chở cha đi khám bệnh, ngồi đợi ngoài hành lang, không sốt ruột. Những giờ phút ấy mới là hiếu thật. Kính thì dễ. Thương mới khó. Và chính cái khó ấy mới đáng để học cả đời.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Trang Tử Và Nam Hoa Kinh (Nguyễn Duy Cần) — trang 180: Làm con kính trọng cha mẹ dễ hơn là thương yêu cha mẹ; thương yêu cha mẹ thì dễ hơn quên cha mẹ
Bài liên quanNuôi cha mẹ như nuôi ai: đừng để bữa cơm cha mẹ thành bữa cơm thừaNhớ ơn mẹ từ những ngày ốm nghénPhật độ cha, Phật độ mẹ: báo hiếu không phân biệt cha nhiều hay mẹ nhiều