🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Hiếu là để cha mẹ già được khóc trước mặt con

Hiếu đạo – gia đình · 8 phút đọc

Buổi tối hôm đó, tôi ngồi ngoài hiên với mẹ. Trời đã tắt nắng. Mẹ nhìn ra ngõ, im lặng một lúc lâu, rồi mắt mẹ đỏ hoe. Tôi hỏi: "Mẹ sao vậy?" Mẹ quay đi, quệt vội nước mắt, nói: "Không sao đâu. Bụi bay vào mắt."

Tôi biết không phải bụi. Nhưng tôi cũng không biết phải làm gì tiếp theo. An ủi thì sợ nói sai. Hỏi thêm thì sợ mẹ khó chịu. Thế là tôi ngồi im, giả vờ như không thấy gì. Mãi sau này tôi mới hiểu, cái im lặng hôm đó của tôi làm mẹ buồn hơn cả giọt nước mắt.

Cha mẹ già rồi, nước mắt đến dễ hơn ngày xưa. Ngày xưa cha mẹ là chỗ dựa của cả nhà. Cha ít nói, mẹ đảm đang, chuyện gì cũng gánh được. Bây giờ cha đi chậm lại, mẹ hay quên, người yếu dần. Nỗi sợ cứ lớn dần trong lòng mà cha mẹ không biết nói cùng ai. Sợ bệnh. Sợ làm phiền con. Sợ một ngày nào đó không còn tự lo được cho mình nữa. Nước mắt là cách duy nhất còn lại để nói ra những nỗi sợ đó.

Nhiều người con thấy cha mẹ khóc thì lúng túng. Người thì vội vàng an ủi cho qua: "Thôi mẹ đừng khóc nữa, có gì đâu mà khóc." Người thì đổi chuyện ngay: "Để con kể chuyện vui cho mẹ nghe." Người thì gắt lên: "Mẹ cứ khóc hoài, con mệt lắm." Tất cả những câu đó đều có chung một ý: đừng khóc nữa. Nhưng cha mẹ đâu cần ai cấm mình khóc. Cha mẹ chỉ cần một người ngồi bên cạnh, để mình được khóc cho hết.

Hiếu không phải là làm cho cha mẹ lúc nào cũng vui. Hiếu là để cha mẹ được là người thật, kể cả lúc yếu đuối. Cả đời cha mẹ đã mạnh mẽ trước mặt con rồi. Đến tuổi già, cha mẹ cũng có quyền được mệt, được buồn, được khóc. Người con hiếu thảo không phải là người lau nước mắt cho cha mẹ thật nhanh, mà là người dám ngồi lại, nhìn cha mẹ khóc, và không quay đi.

Trong kho sách Phật giáo có dạy rằng cha mẹ được gọi bằng ba danh hiệu đáng kính. Một trong ba danh hiệu đó là Phạm thiên, vì cha mẹ luôn có tâm từ, tâm bi, tâm hỷ, tâm xả đối với con cái, như vị trời Phạm thiên có bốn tâm vô lượng. Cha mẹ thương con bằng tâm từ bi như thế suốt cả đời. Bây giờ đến lượt con đáp lại. Con đáp lại không phải bằng tiền bạc, mà bằng chính bốn tâm ấy. Thương cha mẹ bằng tâm từ: thương mà không phán xét, không sửa chữa, không bắt cha mẹ phải vui lên cho mình yên lòng.

Kinh sách cũng kể về mười ân đức của người mẹ. Trong đó có một ân rất lặng lẽ: mẹ ôm ấp con, cho con nghỉ ngơi, an lành sức khỏe, khỏi phải lo toan những điều gian khổ. Cả tuổi thơ, con khóc là có mẹ ôm. Con ngã là có mẹ dỗ. Con sợ hãi là có mẹ che chở. Vòng tay của mẹ là chỗ con trú ẩn. Bây giờ mẹ già rồi, mẹ khóc, mẹ sợ, mẹ cần một vòng tay. Người con hiếu thảo là người mở vòng tay ra đón lại, như ngày xưa mẹ đã từng đón mình.

Vậy thì làm sao để cha mẹ được khóc trước mặt mình? Trước hết, đừng vội vàng. Khi thấy mẹ đỏ mắt, hãy ngồi xuống bên cạnh. Không cần nói gì nhiều. Một câu thôi cũng đủ: "Con ở đây với mẹ." Rồi để mẹ khóc. Để mẹ kể, nếu mẹ muốn kể. Để mẹ im lặng, nếu mẹ muốn im lặng. Đừng vội đưa ra lời khuyên. Đừng vội kể chuyện của mình để lấn át chuyện của mẹ. Có những nỗi buồn không cần lời giải, chỉ cần có người ngồi cùng.

Thứ hai, đừng xem nước mắt của cha mẹ là chuyện xấu hổ. Nhiều người con ngại khi cha mẹ khóc trước mặt người khác, sợ người ta cười, sợ mất mặt. Nhưng nước mắt của người già không có gì đáng xấu hổ. Đó là nước mắt của một đời người đã sống hết mình vì con. Giấu nó đi, bắt cha mẹ nuốt nó vào trong, mới là điều đáng buồn. Hãy để cha mẹ khóc ở nhà, khóc trước mặt con, khóc một cách bình an.

Thứ ba, đừng kể lại chuyện cha mẹ khóc như một chuyện cười. Có người con về kể với vợ, với bạn: "Bà già nhà tôi dạo này hay khóc lắm, già rồi lẩm cẩm." Câu nói đó, nếu lọt đến tai cha mẹ, sẽ làm cha mẹ không bao giờ dám khóc trước mặt con nữa. Nỗi buồn không được nói ra sẽ ở lại trong lòng, thành bệnh. Người hiếu thảo giữ kín nước mắt của cha mẹ, như giữ một điều thiêng liêng trong nhà.

Cuối cùng, hãy nhớ rằng cha mẹ khóc trước mặt con là một dấu hiệu của lòng tin. Cha mẹ chỉ khóc trước mặt người mà mình tin tưởng nhất. Nếu cha mẹ giấu con mọi nỗi buồn, đó không phải là cha mẹ mạnh mẽ, mà là cha mẹ đã không còn thấy con là chỗ dựa. Được nhìn thấy nước mắt của cha mẹ là một ân huệ. Đừng phụ lòng tin đó bằng sự thờ ơ.

Hiếu thảo có nhiều hình thức. Có hiếu thảo bằng cơm áo. Có hiếu thảo bằng tiền bạc. Có hiếu thảo bằng thời gian. Nhưng có một hình thức hiếu thảo lặng lẽ nhất, mà cũng sâu sắc nhất: ngồi bên cha mẹ khi cha mẹ yếu lòng, và để cha mẹ được khóc. Không sửa. Không vội. Không quay đi. Chỉ ngồi đó, như ngày xưa mẹ đã ngồi đó với mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kho Tàng Pháp Học (TK Giác Giới biên soạn) — mục 152, Ba danh hiệu gọi cha mẹ, tr. 89
• Kinh Phật cho người Mới Bắt Đầu (TT Thích Nhật Từ soạn dịch) — mười ân đức của bậc từ mẫu, tr. 56-57
Bài liên quanĐừng trút nỗi bực công việc lên cha mẹ giàHiếu là để cha mẹ già có một khoảng riêngCha mẹ so sánh con với nhà người ta, hiếu giữ ở đâu