🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Cha mẹ so sánh con với nhà người ta, hiếu giữ ở đâu

Hiếu đạo – gia đình · 8 phút đọc

Tết năm nào cũng vậy. Cả nhà ngồi ăn cơm. Mẹ gắp cho tôi miếng thịt, rồi buông một câu: "Con nhà người ta mua nhà rồi, mày thì bao giờ mới mua được?" Không khí trên mâm cơm chùng xuống. Tôi cười gượng, nói vài câu chống chế. Bố nhìn tôi, thở dài. Bữa cơm ngon mà nuốt không trôi.

Câu so sánh đó, hầu như nhà nào cũng có. "Con nhà bác Hai làm lương cao gấp đôi mày." "Đứa bạn học cùng mày giờ làm giám đốc rồi." "Con nhà người ta lấy chồng giàu, còn mày thì..." Cha mẹ nói ra không phải vì ghét con. Cha mẹ nói vì lo. Lo con thua thiệt. Lo con khổ. Lo con không bằng người ta thì sau này vất vả. Nhưng người nghe thì đau. Đau vì mình đã cố gắng mà cha mẹ không thấy. Đau vì trong mắt cha mẹ, mình lúc nào cũng kém một ai đó.

Nhiều người con phản ứng lại ngay. Người thì cãi: "Mẹ lúc nào cũng so sánh, con chán lắm rồi." Người thì im lặng bỏ bữa, lên phòng đóng cửa. Người thì so sánh ngược lại: "Cha mẹ nhà người ta thì cho con tiền mua nhà, còn cha mẹ thì..." Câu nào cũng làm cả nhà tổn thương. Cãi xong rồi, ai cũng hối hận, nhưng câu nói đã lỡ rồi, không lấy lại được.

Hiếu giữ ở đâu, khi cha mẹ nói những câu làm mình đau? Trước hết, hãy hiểu rằng cha mẹ so sánh vì thương, không phải vì chê. Cha mẹ không có nhiều cách để bày tỏ nỗi lo. Cả đời cha mẹ chỉ biết một thước đo: con mình có sống tốt hơn người ta không. Thước đo đó thô thiển, nhưng đằng sau nó là cả một tấm lòng. Nếu hiểu được điều đó, câu so sánh sẽ bớt đau đi một nửa. Không phải cha mẹ coi thường mình. Mà là cha mẹ không biết nói "mẹ lo cho con" bằng cách nào khác.

Thứ hai, hãy nhớ rằng hiếu không đo bằng thành tích. Trong kinh sách có một lời dạy rất mạnh: nếu có người trong một trăm năm, đặt cha trên vai bên phải, đặt mẹ trên vai bên trái, cứ như thế mà chăm lo cả đến những khi cha mẹ đại tiểu tiện, lại cung phụng đầy đủ tất cả những món ngon vật lạ, y phục quý hiếm trên đời, như vậy cũng chưa báo đáp được một phần rất nhỏ trong công ơn cha mẹ. Cõng cha mẹ suốt trăm năm còn chưa trả hết ơn, thì làm sao có chuyện hiếu được đo bằng nhà cửa, xe cộ, chức vụ? Ơn cha mẹ không có giá. Hiếu thảo cũng không có bảng điểm. Không có cuộc thi nào mang tên hiếu thảo để con phải hơn người ta mới được điểm cao.

Kinh Điềm Lành cũng dạy một câu rất đẹp: hiếu dưỡng mẹ và cha, nuôi nấng vợ và con, làm việc không lỗi lầm, là điềm lành tối thượng. Điềm lành ở đây là lòng hiếu, không phải là thành tích. Một người con lương tháng vừa đủ sống, nhưng về nhà ăn cơm với cha mẹ mỗi tuần, hỏi han cha mẹ mỗi tối, đã là điềm lành của cả nhà. Một người con giàu có mà cả năm không gọi về nhà một lần, thì giàu để làm gì?

Vậy thì khi cha mẹ so sánh, con nên làm gì? Đừng cãi ngay. Cãi ngay chỉ làm cha mẹ thấy mình hỗn, rồi cha mẹ càng nói nhiều hơn. Hãy thở một hơi, rồi nói một câu thật bình tĩnh: "Con hiểu mẹ lo cho con. Con đang cố gắng theo cách của con." Câu đó có hai tác dụng. Một là nó nói với mẹ rằng con đã nghe, con đã hiểu. Hai là nó nhắc mẹ rằng con có cách riêng của mình, không phải con lười biếng hay vô dụng.

Tiếp theo, hãy kể cho cha mẹ nghe một việc mình làm được. Không cần việc lớn. Hôm nay con giúp đồng nghiệp một việc. Tháng này con tiết kiệm được một ít. Con vừa học được một món ăn mới. Cha mẹ so sánh vì cha mẹ không thấy con tiến bộ. Khi con kể ra những việc nhỏ mình làm được, cha mẹ sẽ yên tâm dần. Yên tâm rồi thì tự nhiên bớt so sánh.

Đừng so sánh ngược lại. Câu "cha mẹ nhà người ta thì..." là câu làm tổn thương cha mẹ sâu nhất. Cha mẹ đã cho con tất cả những gì mình có. Nếu mình chê cha mẹ không bằng cha mẹ nhà người ta, thì mình đang phủ nhận cả một đời hy sinh của cha mẹ. Muốn cha mẹ ngừng so sánh, đừng dùng chính vũ khí so sánh để đáp trả.

Cuối cùng, hãy tự nhắc mình: cha mẹ so sánh, nhưng cha mẹ vẫn là cha mẹ. Cả đời này, người thương mình vô điều kiện nhất vẫn là cha mẹ. Người ta có thể chê mình kém, nhưng cha mẹ chê mình kém mà vẫn nấu cơm chờ mình về. Người ta có thể quay lưng khi mình thất bại, nhưng cha mẹ vẫn mở cửa đón mình. Câu so sánh làm mình đau, nhưng đằng sau câu đó là một tình thương không đổi. Giữ được lòng thương đó nguyên vẹn, qua cả những câu nói làm mình đau, mới thật sự là hiếu.

Hiếu không phải là lúc nào cũng đồng ý với cha mẹ. Hiếu là khi bất đồng, mình vẫn giữ được lòng kính trọng. Là khi bị so sánh, mình vẫn không buông lời làm cha mẹ đau. Là khi mình chưa thành đạt như người ta, mình vẫn về nhà ăn cơm với cha mẹ bằng cả tấm lòng. Người con như thế, cha mẹ nào mà không tự hào, sớm hay muộn thôi.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Học Phật Đúng Pháp (Pháp sư Tịnh Không; Nguyễn Minh Tiến dịch) — cõng cha mẹ trăm năm chưa báo đáp được một phần nhỏ công ơn, tr. 127
• Chú Giải Tiểu Tụng, Kinh Điềm Lành (Mangala Sutta) — "Hiếu dưỡng mẹ và cha... là điềm lành tối thượng", tr. 1
Bài liên quanNgười ngoài chê cha mẹ già lẩm cẩm, con đứng về phía nàoCha mẹ già muốn ăn món ngon bị kiêng, con chiều sao cho đúngChụp một tấm ảnh cùng cha mẹ: hiếu ở khoảnh khắc còn kịp