🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo

Gánh vác thay cha mẹ: hiếu là đỡ lấy phần nặng trong nhà

Hiếu đạo · 6 phút đọc

Ngày nhỏ, đi chợ về, mẹ xách hai tay hai túi nặng, còn con thì chạy nhảy tay không. Lớn lên một chút, con xách giúp mẹ một túi, thấy nặng mới biết mẹ đã gánh thế nào bao nhiêu năm. Đến khi con trưởng thành, cha mẹ đã yếu. Cái gánh trong nhà, đến lượt con đỡ lấy. Đó là lẽ tự nhiên của đời người. Nhưng không phải ai cũng nhận ra lúc nào cần đỡ.

Trong kinh Thiện Sinh, một trong năm việc con thờ cha mẹ là phải lo thay thế gánh vác. Bốn chữ "thay thế gánh vác" nói hết ý hiếu. Ngày xưa cha mẹ gánh con. Nay con gánh lại cha mẹ. Không phải gánh hết một lúc, mà gánh dần, gánh đúng việc, gánh đúng lúc.

Gánh vác trước hết là việc nhà. Cha già rồi, leo trèo sửa mái nhà là nguy hiểm. Mẹ yếu rồi, xách nước, khiêng đồ nặng là quá sức. Người con ở gần thì làm những việc ấy thay cha mẹ, đừng đợi cha mẹ nhắc. Người con ở xa thì thuê người làm, hoặc về nhà mỗi khi có việc nặng. Có những tai nạn của người già xảy ra chỉ vì không có ai đỡ lấy việc nặng. Một lần trượt chân trên mái nhà, một lần khuân vác quá sức, có khi phải trả giá bằng cả quãng đời còn lại.

Gánh vác còn là việc tiền bạc. Cha mẹ già, thu nhập không còn, chi tiêu thuốc men lại nhiều. Người con lo được phần nào thì lo phần đó, để cha mẹ không phải đắn đo mỗi khi mua thuốc, mỗi khi muốn ăn món ngon. Nhưng gánh tiền bạc cần khéo. Có người gửi tiền về mà không hỏi cha mẹ cần gì, cha mẹ nhận tiền mà vẫn tằn tiện, vẫn không dám tiêu. Có người lo tiền nhưng không lo người, để cha mẹ cầm tiền mà vẫn cô đơn. Tiền là một phần của gánh vác, không phải tất cả.

Gánh vác còn là việc lo liệu giấy tờ, việc họ hàng, việc làng xóm. Cha mẹ già ngại đi lại, ngại đối đáp với chính quyền, ngại những thủ tục rườm rà. Người con đứng ra lo những việc ấy, cha mẹ đỡ được bao nhiêu nỗi lo. Nhiều người già sợ nhất không phải là nghèo, mà là phải một mình đối diện với những việc mình không còn làm nổi. Có con đứng bên, cha mẹ yên tâm hơn nhiều.

Cũng cần nói rõ: gánh vác không có nghĩa là giành hết mọi việc, không cho cha mẹ làm gì. Cha mẹ già vẫn muốn mình còn có ích. Còn tự nấu được bữa cơm, còn tự quét được cái sân, cha mẹ thấy mình vẫn còn giá trị. Người con khéo là người đỡ phần nặng, chừa phần nhẹ cho cha mẹ làm, để cha mẹ vừa được nghỉ, vừa không thấy mình thừa thãi. Gánh thay không phải là tước đi. Gánh thay là chia lại cho vừa sức.

Trong nhà có nhiều anh em, gánh vác càng cần chia nhau cho đều. Đừng để một người gánh hết, những người khác chỉ đứng nhìn. Cũng đừng vì chuyện gánh vác mà anh em cãi nhau, vì như thế cha mẹ lại thêm buồn. Ngồi lại với nhau, chia việc rõ ràng, ai gần thì lo việc gần, ai xa thì lo tiền bạc, ai khéo ăn nói thì lo việc đối ngoại. Gánh vác mà anh em hòa thuận thì gánh nặng cũng hóa nhẹ.

Gánh vác cũng là việc của người con dâu, con rể, không chỉ của con ruột. Trong nhiều nhà, người chăm cha mẹ ốm đau hằng ngày lại là con dâu. Người đưa cha mẹ đi khám bệnh lại là con rể. Hiếu không phân biệt máu mủ. Ai ở gần, ai có điều kiện, người ấy gánh nhiều hơn một chút. Đừng vì chuyện dâu rể mà so đo, vì cha mẹ nào cũng thương con dâu con rể như con ruột khi thấy họ tận tâm. Gánh vác là việc của cả nhà, không phải việc riêng của ai.

Rồi sẽ đến một ngày, cha mẹ không còn nữa. Lúc ấy, người con nhìn lại sẽ thấy những năm tháng mình gánh vác cho cha mẹ là những năm tháng đáng sống nhất. Vì không có gánh vác nào nặng bằng gánh vác của sự hối tiếc: giá như ngày ấy mình đỡ cha mẹ nhiều hơn.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Trường A Hàm, Kinh Thiện Sinh — người con phải lấy năm việc để cung kính, phụng dưỡng và an ủi cha mẹ, trong đó phải lo thay thế gánh vác, T002 Bộ A Hàm 2, tr. 271-272
• Kinh Trường A Hàm, Kinh Thiện Sinh (bản biệt dịch) — con thờ cha mẹ phải có năm việc, T002 Bộ A Hàm 2, tr. 249
Bài liên quanAn ủi và can ngăn cha mẹ: hiếu không phải lúc nào cũng vâng lờiChỉ làm vui cho cha mẹ: hiếu ở nụ cười cuối ngàyCha mẹ dạy con bỏ ác theo thiện: hiếu đi hai chiều