🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Cha mẹ già, con hãy làm chỗ dựa chứ đừng làm người giám sát

Hiếu đạo – gia đình · 9 phút đọc

Buổi chiều, bà cụ gần tám mươi tuổi đứng trước sạp áo ấm ở chợ. Bà cầm chiếc áo lên, ướm thử vào người, rồi lại đặt xuống. Người bán hỏi sao không mua, bà cười trừ: “Để về hỏi con đã.”

Tiền trong túi bà là tiền con gửi về mỗi tháng. Áo ấm là để bà mặc. Vậy mà bà vẫn phải hỏi. Không phải bà không biết mình lạnh hay không. Bà sợ mua rồi con chê đắt, con bảo phí, con nói mẹ già rồi mua làm gì.

Có người cha muốn đi đám cưới một người bạn cũ. Ông hỏi con trai: “Bố đi có được không?” Con trai đáp: “Bố đi thì ai trông nhà, mà đường xa, bố đi mệt.” Ông gật đầu, ở nhà. Cả buổi chiều ông ngồi nhìn ra cổng, như người chờ một điều gì đã lỡ.

Ngày xưa, cha mẹ là người quyết mọi việc trong nhà. Ăn gì, mặc gì, con học trường nào, nhà xây hướng nào, đều do cha mẹ định. Giờ đây, khi tuổi đã cao, nhiều bậc cha mẹ bỗng thành người phải xin phép. Xin phép tiêu tiền của chính mình. Xin phép đi chơi. Xin phép gặp bạn cũ. Xin phép ăn món mình thích.

Sự đổi vai ấy diễn ra âm thầm. Con cái không cố ý làm vậy. Con lo cha mẹ tiêu hoang, lo cha mẹ đi xa ngã bệnh, lo cha mẹ bị lừa. Lòng lo ấy là thật. Nhưng khi lòng lo biến thành sự kiểm soát, cha mẹ sẽ thấy mình không còn là chủ của đời mình nữa. Người già sợ nhất không phải là nghèo, cũng không phải là bệnh. Người già sợ nhất là thành gánh nặng, sợ nhất là làm phiền con.

Trong kho sách xưa có câu dạy rằng cha mẹ là ruộng phước lớn nhất đời này của chúng ta. Ruộng phước không phải là nơi để ta khai thác. Ruộng phước là nơi ta gieo hạt bằng sự kính trọng. Người con hiếu thảo không phải là người cho cha mẹ nhiều tiền nhất. Người con hiếu thảo là người để cha mẹ còn giữ được phẩm giá của mình.

Cũng trong sách xưa, có lời dạy rằng tâm hiếu là tâm Phật, hạnh hiếu khác chi hạnh Phật. Hiếu không nằm ở những việc lớn lao, khó làm. Hiếu nằm ở chỗ ta đối xử với cha mẹ như đối xử với một bậc đáng kính, chứ không phải như một đứa trẻ cần mình quản lý.

Làm chỗ dựa cho cha mẹ già nghĩa là gì? Trước hết, tiền của cha mẹ là của cha mẹ. Con gửi tiền về là để cha mẹ sống thoải mái, không phải để con quyết thay cha mẹ tiêu vào việc gì. Nếu cha mẹ muốn mua chiếc áo ấm, muốn ăn bữa ngon, muốn cho cháu ít tiền, đó là quyền của cha mẹ. Con có thể góp ý, nhưng đừng biến góp ý thành lệnh cấm.

Thứ hai, việc nhỏ hãy để cha mẹ tự quyết. Hôm nay ăn gì, mặc áo nào, đi thăm ai, xem chương trình nào trên ti vi, những việc ấy không làm hại ai cả. Để cha mẹ tự quyết những việc nhỏ là cách giữ cho cha mẹ còn thấy mình có ích, còn thấy đời mình là của mình.

Thứ ba, kiên nhẫn với sự chậm chạp. Cha mẹ già đi chậm, nói chậm, nhớ chậm, kể một câu chuyện lặp đi lặp lại nhiều lần. Người con hiếu thảo không cắt ngang câu chuyện của cha mẹ. Nghe hết câu chuyện đã nghe ba lần cũng là một cách báo hiếu. Cha mẹ không cần con giỏi giang hơn người. Cha mẹ cần con ngồi lại lâu hơn một chút.

Thứ tư, đừng hỏi han như tra hỏi. “Mẹ ăn chưa, ăn cái gì, sao lại ăn cái đó, sao không ăn cái kia” — nghe thì như quan tâm, nhưng cha mẹ nghe lại như bị kiểm tra. Hỏi han bằng lòng thương thì khác: “Hôm nay mẹ có vui không? Mẹ thèm món gì, để con nấu?” Một câu hỏi mở lòng, một câu hỏi khép lòng. Cha mẹ phân biệt được ngay.

Thứ năm, đừng lấy lý do sức khỏe để cấm cha mẹ sống. Đúng là người già cần giữ gìn. Nhưng giữ gìn không có nghĩa là nhốt cha mẹ trong nhà, không cho đi đâu, không cho gặp ai, không cho làm gì. Người già cần nắng, cần gió, cần bạn bè, cần tiếng cười. Sống mà không được sống theo ý mình thì sống lâu để làm gì.

Có những gia đình con cái rất hiếu thảo theo cách của mình: lắp camera trong nhà cha mẹ, dặn hàng xóm trông chừng, gọi điện kiểm tra ba lần một ngày. Cha mẹ trong nhà ấy được chăm sóc đầy đủ, nhưng ánh mắt thì buồn. Họ không thiếu cơm ăn áo mặc. Họ thiếu cảm giác mình còn là người lớn trong nhà của mình.

Ngược lại, có những gia đình không giàu có gì. Con đi làm về, hỏi mẹ hôm nay muốn ăn gì, rồi cùng mẹ ra chợ. Cha muốn sửa cái bàn cũ, con ngồi phụ cha, vừa làm vừa nghe cha kể chuyện ngày xưa. Trong nhà ấy, cha mẹ vẫn là cha mẹ. Con vẫn là con, nhưng là đứa con biết cúi đầu.

Hiếu với cha mẹ già, suy cho cùng, không khó. Khó ở chỗ con phải thắng được thói quen ra lệnh của chính mình. Khi ta đã quen quyết mọi việc, quen cho rằng mình biết hơn, mình đúng hơn, thì việc lùi lại một bước để cha mẹ tự quyết là việc khó nhất.

Nhưng hãy nhớ: một ngày nào đó, ta cũng sẽ già. Ta cũng sẽ đi chậm, nói chậm, nhớ chậm. Ta cũng sẽ muốn mua một chiếc áo ấm mà không phải hỏi ai. Cách ta đối với cha mẹ hôm nay, chính là bài học con ta đang nhìn thấy để đối với ta ngày mai.

Vậy nên, đừng để cha mẹ phải xin phép con mới được sống cuộc đời của mình. Hãy làm chỗ dựa để cha mẹ tựa vào, chứ đừng làm người giám sát đứng sau lưng cha mẹ. Chỗ dựa thì êm. Người giám sát thì lạnh. Cha mẹ già rồi, cần hơi ấm hơn cần sự đúng đắn.

Chiều nay, nếu cha mẹ còn ở đó, hãy hỏi một câu đơn giản: “Cha mẹ muốn làm gì hôm nay?” Rồi để cha mẹ trả lời. Và làm theo câu trả lời ấy. Chỉ vậy thôi, cũng đã là hiếu rồi.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Địa Ngục Biến Tướng Đồ, tr. 56
• 10 Đại Mưu Lược Gia Trung Quốc, tr. 195
Bài liên quanMuốn con hiếu thảo, cha mẹ hãy hiếu thảo trướcVợ chồng nhường nhau một câu, con cái được cả một mái nhàAnh em như tay với chân, đừng để của cải chia lìa