Buổi tối, trong căn phòng trọ chật chội ở thành phố, có một người con vừa tan ca. Cơm hộp để nguội trên bàn. Điện thoại reo. Mẹ gọi. Người con nghe máy, nói vài câu cho mẹ yên lòng. Rồi cúp máy, ngồi nhìn ra cửa sổ. Ngoài kia, thành phố sáng đèn. Trong lòng, một câu hỏi cứ vang lên. Mình đi xa thế này, có phải là bất hiếu không.
Nhiều người con đi làm xa mang theo nỗi day dứt ấy. Ở quê, cha mẹ già đi từng ngày. Mình thì ở đây, lo miếng cơm manh áo, lo tiền nhà, tiền điện, tiền gửi về. Mỗi lần về quê, thấy cha thêm một nếp nhăn, thấy mẹ đi chậm hơn trước, lòng lại nhói lên. Mình tự hỏi, giá mà mình ở gần, giá mà mình đừng đi xa.
Sách xưa có câu nói rất đẹp về cha mẹ. Rằng cha mẹ là ruộng phước lớn nhất đời này của chúng ta. Ruộng phước là chỗ mình gieo hạt lành để gặt quả lành. Cha mẹ là mảnh ruộng gần nhất, sẵn nhất, màu mỡ nhất. Gieo vào đó bằng sự hiếu kính, bằng cách sống đàng hoàng, thì phước sinh ra không bao giờ mất. Câu ấy nhắc mình một điều. Hiếu không chỉ là ở gần. Hiếu là cách mình sống, dù ở gần hay ở xa.
Người con xa nhà báo hiếu bằng cách đầu tiên là giữ mình cho đàng hoàng. Ăn uống đàng hoàng, đừng bỏ bữa vì ham việc. Làm ăn đàng hoàng, đừng vì tiền mà làm điều sai trái. Sống đàng hoàng, đừng để cha mẹ ở quê phải nghe người ta đồn thổi về con mình. Cha mẹ ở xa không quản được con từng bữa ăn giấc ngủ. Họ chỉ biết con mình qua những gì con kể, và qua tiếng tăm của con ở ngoài đời. Con sống tốt, cha mẹ mới ngủ ngon.
Hiếu của người xa nhà còn là giữ liên lạc đều đặn. Không cần gọi mỗi ngày. Nhưng cần gọi đều. Một tuần hai ba cuộc gọi. Hỏi cha mẹ ăn cơm chưa, ngủ có ngon không, trời quê mình trở lạnh chưa. Nghe giọng cha mẹ, mình biết họ khỏe hay yếu. Nghe giọng mình, cha mẹ biết mình sống ra sao. Cuộc gọi vài phút, tưởng nhỏ, mà giữ cho sợi dây nhà không bị đứt.
Gửi tiền về cũng là hiếu. Nhưng đừng nghĩ gửi tiền là đủ. Tiền gửi về, cha mẹ có khi chẳng tiêu gì. Họ cất đi, để dành, rồi lại đưa lại cho con khi con về. Cái họ thật sự cần là biết con mình vẫn nhớ nhà, vẫn nhớ tới họ. Một cuộc gọi đúng lúc, một món quà nhỏ gửi kèm theo tiền, một câu hỏi thăm về sức khỏe của ông bà, những thứ ấy làm cho đồng tiền gửi về có hơi ấm.
Cũng đừng vì mặc cảm xa nhà mà về quê thì bù đắp bằng cách vung tiền. Mua thật nhiều đồ. Tổ chức bữa tiệc thật to. Rồi lại vội vã đi. Cha mẹ không cần tiệc to. Họ cần con ở lại lâu hơn một chút. Ngồi ăn với họ một bữa cơm đạm bạc. Ngủ lại một đêm trong căn nhà cũ. Sáng ra cùng cha uống ly trà, cùng mẹ ra chợ. Những giờ ấy, tiền không mua được.
Đi xa không phải là bất hiếu. Bất hiếu là đi xa rồi quên mất nhà. Là để cha mẹ phải lo lắng mà không hay. Là sống buông thả, để cha mẹ ở quê phải cúi mặt vì con. Còn người con đi xa mà sống tử tế, giữ liên lạc, nhớ về nhà bằng cả tấm lòng, thì dù cách xa trăm cây số, chữ hiếu vẫn tròn.
Cho nên, nếu bạn đang ở xa, đừng dằn vặt mình nữa. Hãy sống cho đàng hoàng. Ăn một bữa cơm nóng. Ngủ một giấc đủ. Làm việc cho ngay thẳng. Tối về, gọi cho cha mẹ một cuộc. Vậy là đủ. Cha mẹ không cần con mình thành đạt rực rỡ. Họ chỉ cần con mình khỏe mạnh, sống tử tế, và nhớ đường về nhà.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư