Đêm khuya, trong căn phòng bệnh viện, người con ngồi trên chiếc ghế nhựa, tay nắm tay mẹ. Mẹ đã ngủ, hơi thở chậm và nặng. Ngoài hành lang, tiếng xe đẩy thuốc đi qua. Người con nhìn đồng hồ. Mới hai giờ sáng. Đêm còn dài. Ngày mai lại là một ngày dài nữa. Đã là tháng thứ ba mẹ nằm viện. Tháng thứ ba người con thay phiên với anh em, xin nghỉ phép, chạy đi chạy lại giữa nhà và bệnh viện.
Cha mẹ bệnh, nhất là bệnh lâu ngày, là thử thách lớn nhất của chữ hiếu. Lúc cha mẹ mới ốm, ai cũng thương, ai cũng sốt sắng. Anh em bảo nhau chăm. Họ hàng hỏi thăm. Nhưng bệnh lâu ngày, mọi thứ thay đổi. Tiền thuốc cứ đội lên. Công việc của con cái bị gián đoạn. Người chăm mệt mỏi. Người không chăm thì day dứt. Trong nhà bắt đầu có những lời qua tiếng lại. Không phải vì ai xấu. Mà vì ai cũng mệt, cũng lo, cũng sợ.
Sách xưa dạy rằng làm con phải tuân theo ngũ luân, hiếu dưỡng cha mẹ, phụng sự bậc thầy, giữ lòng từ không sát sinh. Trong các điều ấy, hiếu dưỡng cha mẹ được nhắc đầu tiên. Hiếu dưỡng không chỉ là lo cơm áo lúc cha mẹ khỏe. Hiếu dưỡng thật sự được thử thách khi cha mẹ ốm đau, nằm một chỗ, cần người bón từng thìa cháo, lau từng giọt mồ hôi. Lúc ấy, hiếu không còn là cảm xúc nữa. Hiếu là sự bền lòng.
Bền lòng là gì. Là ngày đầu tiên chăm mẹ, mình thương mẹ, mình làm mọi thứ chu đáo. Ngày thứ ba mươi chăm mẹ, mình vẫn làm như ngày đầu tiên. Mẹ đau, mình vẫn dịu dàng. Mẹ cáu gắt vì đau, mình vẫn không nổi giận. Mẹ lặp lại một câu hỏi mười lần, mình vẫn trả lời lần thứ mười một bằng giọng như lần đầu. Cái khó của chăm người bệnh lâu ngày không phải là việc nặng. Cái khó là giữ được lòng mình không mệt, không chán, không cáu.
Nhiều người con chăm cha mẹ bệnh, đến một lúc nào đó, trong lòng thoáng qua một ý nghĩ mà mình không dám nói ra. Giá mà cha mẹ đi sớm, cho nhẹ nhàng cả nhà. Ý nghĩ ấy đến, rồi mình giật mình, mình tự trách mình bất hiếu. Nhưng thật ra, ý nghĩ ấy không phải là bất hiếu. Nó là tiếng kêu của sự mệt mỏi. Ai chăm người bệnh lâu ngày cũng từng mệt đến mức ấy. Quan trọng là sau ý nghĩ ấy, mình vẫn ở lại. Vẫn nắm tay cha mẹ. Vẫn bón từng thìa cháo. Ở lại, đó mới là hiếu.
Chăm cha mẹ bệnh cũng cần biết chia nhau ra mà chăm. Đừng để một người gánh hết. Một người gánh hết sẽ gục. Gục rồi thì không còn ai chăm cha mẹ nữa. Anh em trong nhà nên ngồi lại, chia ca, chia việc, chia tiền một cách rõ ràng. Người này chăm ban ngày, người kia chăm ban đêm. Người này lo thuốc, người kia lo cơm. Chia rõ ràng thì không ai ấm ức. Không ấm ức thì nhà mới yên. Nhà yên thì cha mẹ nằm đó mới yên lòng.
Cũng cần nhớ rằng cha mẹ bệnh, ngoài thuốc men, họ cần nhất là cảm giác mình không phải gánh nặng. Nhiều ông bà ốm nặng, nhìn con cái vất vả, trong lòng áy náy. Họ xin lỗi con. Họ bảo con đừng lo cho mình nữa. Nghe những lời ấy, con hãy nói cho cha mẹ nghe một câu đơn giản. Rằng cha mẹ cứ yên tâm chữa bệnh. Rằng con chăm cha mẹ là chuyện đương nhiên. Một câu như vậy làm cho người bệnh nhẹ lòng. Mà người bệnh nhẹ lòng thì bệnh cũng nhẹ đi phần nào.
Đừng đợi cha mẹ khỏi bệnh mới báo hiếu. Đừng nghĩ chăm cha mẹ bệnh là việc bất đắc dĩ. Chăm cha mẹ bệnh là cơ hội cuối cùng để mình ở bên cha mẹ thật nhiều. Ngày cha mẹ khỏe, mình đi làm, đi chơi, ít khi ngồi cạnh họ lâu. Ngày cha mẹ bệnh, mình ngồi bên giường họ hàng giờ liền. Đó là những giờ quý giá. Mai này, khi cha mẹ không còn nữa, mình sẽ nhớ những giờ ấy. Nhớ mùi thuốc, nhớ tiếng máy đo, nhớ bàn tay gầy của mẹ trong tay mình. Nhớ mà không hối hận, vì mình đã ở lại đến cùng.
Hiếu khi cha mẹ bệnh, tóm lại, chỉ có một chữ. Bền. Bền lòng, bền tay, bền sức. Ngày nào cũng như ngày nào. Không bỏ cuộc giữa chừng. Không để mệt mỏi biến thành cáu gắt. Không để khó khăn biến thành oán trách. Làm được như vậy, thì dù cha mẹ có đi hay ở, lòng mình cũng thanh thản. Vì mình đã làm tròn chữ hiếu, trong những ngày khó khăn nhất.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư