🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Cha mẹ đã khuất: báo hiếu bằng cách sống tử tế mỗi ngày

Hiếu đạo – gia đình · 8 phút đọc

Anh Minh mất mẹ đã ba năm. Ba năm, năm nào đến ngày giỗ, anh cũng làm một mâm cỗ thật lớn. Anh mời họ hàng, bạn bè, làm rình rang. Anh nghĩ, làm như vậy, là báo hiếu. Là để mẹ ở nơi xa, thấy con mình vẫn nhớ mẹ, vẫn lo cho mẹ chu đáo. Nhưng có một điều lạ. Mỗi lần giỗ xong, anh lại thấy lòng mình trống rỗng. Mâm cỗ thì lớn, khách thì đông, nhưng sau khi mọi người về hết, anh ngồi một mình, anh thấy mình vẫn chưa làm được gì cho mẹ.

Có một buổi chiều, anh ngồi nói chuyện với một người bạn. Người bạn hỏi anh một câu. Mẹ cậu lúc còn sống, mong cậu điều gì nhất. Anh im lặng một lúc lâu. Rồi anh trả lời. Mẹ chỉ mong mình sống cho tử tế, đừng làm điều gì xấu, đừng để ai chê cười. Mẹ không mong mình giàu. Mẹ không mong mình làm quan. Mẹ chỉ mong mình là một người đàng hoàng. Nghe mình nói xong, anh chợt nhận ra. Ba năm qua, anh lo làm giỗ cho lớn, mà anh quên mất điều mẹ mong nhất. Đó là anh sống cho tử tế mỗi ngày.

Trong sách xưa có một lời dạy. Hiếu hạnh đứng đầu trăm hạnh tốt. Hiếu cảm đến trời thì mưa hòa gió thuận, hiếu cảm đến đất thì muôn vật hóa sinh, hiếu cảm đến người thì mọi phúc tăng trưởng. Lời đó nói về sức mạnh của hiếu. Hiếu không phải là một việc làm riêng lẻ. Mà là cái gốc của trăm hạnh tốt. Một người sống hiếu thảo, thì tự nhiên cũng sống tử tế với những người khác. Vì người đã biết thương cha mẹ, thì cũng biết thương người đời.

Có một câu trong sách xưa làm nhiều người giật mình. Dù vì cha mẹ, đốt thân làm đèn, cúng dường chư Phật, cũng không đáp được công ơn cha mẹ. Nghe qua, câu đó như muốn nói, làm gì cũng không đủ. Nhưng nghĩ kỹ, ý của câu đó không phải để người ta tuyệt vọng. Mà để người ta hiểu, công ơn cha mẹ lớn đến mức không thể trả hết bằng một việc làm, hay bằng một mâm cỗ. Vì vậy, đừng nghĩ báo hiếu là một món nợ, trả xong là hết. Hiếu là một cách sống, sống cả đời, mỗi ngày.

Vậy thì, với một người con mà cha mẹ đã khuất, báo hiếu bằng cách sống tử tế mỗi ngày, nghĩa là gì. Nghĩa là, mỗi sáng thức dậy, mình sống như một người mà cha mẹ sẽ tự hào. Đi làm, mình làm việc cho chăm chỉ, cho trung thực, không gian dối, không lừa gạt ai. Về nhà, mình thương vợ thương con, nói năng nhẹ nhàng, không nóng giận vô cớ. Ra ngoài, mình giúp người khác khi có thể, nói lời tử tế khi có thể. Những việc đó, nhỏ thôi, nhưng làm mỗi ngày, nó thành một đời sống. Mà một đời sống tử tế, đó chính là món quà lớn nhất mà một người con có thể dâng lên cha mẹ đã khuất.

Cũng có một lời dạy khác trong sách xưa. Làm con phải biết trau giồi lòng hiếu thảo, lo báo đáp công ơn cha mẹ. Trau giồi lòng hiếu thảo, không phải là làm một việc lớn một lần cho xong. Mà là trau giồi mỗi ngày, như người ta mài một lưỡi dao, như người ta chăm một cái cây. Mỗi ngày, mình nhắc mình nhớ đến cha mẹ. Nhớ đến những gì cha mẹ đã dạy. Nhớ đến những gì cha mẹ đã hy sinh. Rồi mình sống theo những điều đó. Đó là trau giồi. Đó là báo đáp.

Có người sẽ hỏi, vậy còn cúng giỗ, còn thờ cúng, có cần không. Cần chứ. Cúng giỗ là một dịp để cả nhà sum họp, để nhớ về người đã khuất, để con cháu biết về ông bà. Nhưng cúng giỗ, chỉ là một phần. Phần lớn hơn, nằm ở những ngày thường. Một người, giỗ thì làm lớn, mà ngày thường sống bê tha, nói dối, lừa gạt, bất hiếu với những người còn sống, thì mâm giỗ lớn đến mấy, cũng không gọi là báo hiếu. Ngược lại, một người, giỗ chỉ làm một mâm cơm nhỏ, một nén nhang, nhưng ngày thường sống tử tế, thương người, giữ chữ tín, thì đó mới là báo hiếu thật.

Anh Minh, sau buổi nói chuyện với bạn, đã thay đổi. Anh vẫn làm giỗ cho mẹ, nhưng mâm cỗ nhỏ hơn, ấm cúng hơn, chỉ có người trong nhà. Còn lại, anh dành thời gian và tiền bạc để sống tốt hơn. Anh giúp một đứa trẻ nghèo trong xóm đi học. Anh sửa lại căn nhà cũ của mẹ, để đó làm nơi thờ cúng, sạch sẽ, trang nghiêm. Anh dạy con mình về bà nội, kể cho con nghe bà là người như thế nào, bà đã sống ra sao. Con anh, chưa bao giờ gặp bà nội, nhưng nó biết bà qua lời kể của cha. Nó biết, bà là một người tử tế. Và nó muốn sống tử tế như bà.

Cha mẹ đã khuất, không còn ở đây để nhìn thấy con mình sống ra sao. Nhưng con mình sống ra sao, thì người đời nhìn thấy. Họ hàng nhìn thấy. Con cháu nhìn thấy. Một người con sống tử tế, người ta sẽ nói, cha mẹ người đó dạy con khéo quá. Một người con sống không ra gì, người ta sẽ nói, cha mẹ người đó dạy con thế nào mà ra nông nỗi này. Báo hiếu, hóa ra, không chỉ là chuyện của mình với cha mẹ. Mà là chuyện của mình với cả cuộc đời. Sống tử tế mỗi ngày, đó là cách báo hiếu bền nhất, sâu nhất, và thật nhất. Không cần mâm cao cỗ đầy. Chỉ cần một đời sống đàng hoàng, để mỗi khi nhớ đến cha mẹ, mình có thể mỉm cười, mà nói, cha mẹ ơi, con vẫn đang sống như lời cha mẹ dạy.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Báo Ân Cha Mẹ (dẫn trong Địa Ngục Biến Tướng Đồ) — trang 20
• Kinh Sám Hối (Đạo Cao Đài) — trang 28
Bài liên quanAnh em cùng lo tang lễ cha mẹ: hòa thuận trong lúc đau buồn nhấtHiếu là gốc của mọi đạo làm ngườiCha mẹ là Phật sống trong nhà