🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Ông bà và cha mẹ bất đồng cách dạy cháu, hiếu ở chỗ nào

Hiếu đạo – gia đình · 8 phút đọc

Bé Bin năm tuổi, ở nhà với ông bà cả ngày vì bố mẹ đi làm. Ông bà thương cháu, cháu xin gì cũng cho: kẹo, bánh, điện thoại xem hoạt hình. Tối bố mẹ về, thấy con sâu răng, mắt mờ, thì cấm tiệt: không kẹo, không điện thoại. Bé Bin khóc, chạy sang ôm bà, bà xót cháu, lén cho kẹo. Bố mẹ phát hiện, giận bà. Bà giận lại: tôi nuôi con anh khôn lớn, giờ anh cấm tôi thương cháu à? Cả nhà căng thẳng. Bé Bin thì học được một điều: cứ chạy sang bà là được thứ mình muốn, bố mẹ nói gì cũng không cần nghe. Một chuyện nhỏ trong nhà, vậy mà làm rạn cả tình cảm ba thế hệ.

Chuyện ông bà và cha mẹ bất đồng cách dạy cháu xảy ra trong rất nhiều gia đình. Ông bà thương cháu theo kiểu của người già: cho ăn, cho chơi, chiều chuộng. Cha mẹ dạy con theo kiểu của người trẻ: kỷ luật, giờ giấc, hạn chế đồ ngọt, hạn chế màn hình. Hai cách đều xuất phát từ lòng thương, nhưng va vào nhau thì thành xung đột. Ông bà cho rằng cha mẹ cứng nhắc, không biết thương con. Cha mẹ cho rằng ông bà nuông chiều, làm hư con. Ai cũng nghĩ mình đúng, và đứa trẻ ở giữa thì hoang mang, không biết phải nghe ai.

Sách cổ dạy rằng phải biết hiếu kính cha mẹ, lo nuôi dưỡng dạy dỗ con em. Câu này đặt hai việc cạnh nhau: hiếu kính cha mẹ và dạy dỗ con em. Hai việc này không tách rời nhau. Người con hiếu với cha mẹ thì cũng phải là người cha, người mẹ biết dạy con. Và người cha, người mẹ biết dạy con thì cũng phải là người con biết kính trọng ông bà của con mình. Khi ông bà và cha mẹ bất đồng, hiếu đạo nằm ở chỗ người con, người cha, người mẹ đó ứng xử ra sao: vừa giữ được nguyên tắc dạy con, vừa không làm mất lòng cha mẹ mình.

Điều đầu tiên cần nhớ là đừng cãi nhau trước mặt trẻ. Trẻ con học rất nhanh. Nó thấy bố cãi bà, nó sẽ học cách cãi người lớn. Nó thấy mẹ giận ông, nó sẽ học cách giận người thân. Chuyện bất đồng của người lớn, hãy nói với nhau khi trẻ không có mặt. Đợi cháu ngủ rồi, vợ chồng ngồi lại với ông bà, nói chuyện từ tốn. Nói bằng lời của mình, không đổ lỗi. Thay vì nói bố mẹ làm hư cháu, hãy nói con lo cháu sâu răng, lo cháu nghiện điện thoại, nên con muốn cả nhà cùng thống nhất một cách dạy. Câu nói như vậy, ông bà nghe được, vì họ thấy con mình đang lo cho cháu, chứ không phải đang trách mình.

Điều thứ hai là tôn trọng kinh nghiệm của ông bà, nhưng giữ nguyên tắc của mình. Ông bà đã nuôi con khôn lớn, họ có kinh nghiệm mà sách vở không dạy được. Nhưng thời đại đã khác, cách nuôi dạy cũng khác. Người con khôn ngoan không gạt bỏ hết kinh nghiệm của ông bà, cũng không nghe theo hết. Hãy chọn ra những điểm chung: cả nhà đều muốn cháu khỏe mạnh, ngoan ngoãn, vui vẻ. Từ điểm chung đó, thống nhất vài quy tắc đơn giản: kẹo chỉ ăn vào cuối tuần, điện thoại chỉ xem ba mươi phút mỗi ngày, giờ ngủ là chín giờ tối. Quy tắc ít thôi, nhưng cả nhà cùng giữ. Ông bà giữ, cha mẹ giữ, cháu cũng giữ. Như vậy cháu không còn chỗ để lách, mà ông bà cũng không cảm thấy mình bị gạt ra ngoài.

Điều thứ ba, và cũng là điều quan trọng nhất: hãy để ông bà có một vai trò riêng trong việc dạy cháu, vai trò mà chỉ ông bà mới làm được. Ông bà kể chuyện cổ tích cho cháu nghe. Ông bà dạy cháu câu ca dao, bài đồng dao. Ông bà đưa cháu ra vườn, chỉ cho cháu cây nào, lá nào. Những việc đó cha mẹ bận đi làm không làm được, mà lại rất tốt cho cháu. Khi ông bà có vai trò riêng, họ không còn cảm thấy mình thừa, không còn cần chiều cháu bằng kẹo bánh để giữ tình cảm. Tình cảm ông bà, cháu chắt được giữ bằng những giờ phút bên nhau, chứ không phải bằng đồ ngọt.

Còn người cha, người mẹ, hãy nhớ rằng mình cũng đang làm gương cho con. Cách mình nói chuyện với ông bà hôm nay, chính là cách con mình sau này sẽ nói chuyện với mình. Mình kính trọng ông bà, con mình sẽ học được sự kính trọng. Mình quát tháo ông bà, con mình sẽ học được sự quát tháo. Hiếu đạo không chỉ là chuyện của mình với cha mẹ mình. Hiếu đạo còn là bài học mình dạy cho con, bằng chính cách mình sống mỗi ngày. Sách cổ nói nối chí tổ tiên, giữ vẹn đạo Trời, ấy là hiếu kính. Nối chí tổ tiên ở đây, hiểu theo lời thường, là giữ cho nếp nhà được liền mạch từ đời này sang đời khác: ông bà thương cháu, cha mẹ dạy con, con cái kính trọng ông bà. Ba thế hệ cùng giữ một nếp nhà, thì nhà mới yên.

Bé Bin sau này đã có một quy tắc mới trong nhà: kẹo chỉ ăn thứ bảy, điện thoại chỉ xem sau khi làm xong bài tập vẽ, và tối nào bà cũng kể chuyện cổ tích cho cháu nghe trước khi ngủ. Bố mẹ không còn giận bà nữa, bà cũng không còn lén cho cháu kẹo nữa. Cả nhà thỏa thuận với nhau, nhẹ nhàng, không ai thua ai. Bé Bin thì vui, vì cháu vẫn được bà thương, vẫn được bố mẹ thương, mà không phải chọn bên nào. Một gia đình ba thế hệ, chỉ cần mỗi người nhường nhau một chút, lắng nghe nhau một chút, thì chuyện dạy cháu không còn là chuyện cãi nhau nữa. Nó trở thành chuyện cả nhà cùng làm, cùng vui.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Trung Dung Tân Khảo — tr.17
• Kinh Dịch Trọn Bộ — tr.584
Bài liên quanCha mẹ mất rồi, anh em giữ nhau bằng điều gìCha mẹ già muốn ở lại nhà mình: con thương sao cho đúngVợ chồng cãi nhau trước mặt con cái