🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Tứ chánh cần: bốn việc siêng cần làm mỗi ngày

Hiểu kinh dễ dàng · 6 phút đọc

Nhà có mảnh vườn nhỏ. Tuần trước cỏ mọc um tùm, bác hàng xóm bảo: cỏ dại không nhổ thì nó lấn hết rau. Mà rau thì phải tưới thì mới lớn. Câu nói nghe đơn giản, nhưng nó là cả một pháp tu. Trong kinh, pháp đó có tên là tứ chánh cần. Bốn việc siêng cần phải làm, mỗi ngày, không nghỉ.

Bốn việc đó là gì? Sách trong kho ghi rất gọn. Một là siêng lánh xa điều xấu đã phát sinh. Hai là siêng ngăn ngừa điều xấu chưa sinh. Ba là siêng làm cho điều lành chưa sinh được sinh ra. Bốn là siêng làm cho điều lành đã sinh được lớn lên. Nghe qua thì giống như làm vườn. Mà đúng là làm vườn thật. Chỉ khác là khu vườn ở đây là lòng mình.

Điều xấu đã phát sinh là những thói quen xấu mình đã có. Hay nóng giận. Hay nói lời làm người ta đau. Hay lướt điện thoại tới khuya. Những thứ đó giống như cỏ dại đã mọc. Không nhổ thì nó lan. Nhổ thì phải nhổ tận gốc, nhổ nhiều lần. Một lần nhổ không hết. Nhưng mỗi lần nhổ, cỏ mỏng đi một chút.

Điều xấu chưa sinh là những cái xấu mình chưa làm, nhưng có thể làm. Thấy tiền của người ta để hớ hênh, lòng tham nhen lên. Nghe người ta khoe, lòng ganh nổi dậy. Những lúc đó, ngăn lại được là đã tu. Ngăn bằng cách nào? Bằng cách nhớ ra. Nhớ ra mình đang tham, đang ganh, thì cái tham cái ganh đó đã yếu đi một nửa.

Điều lành chưa sinh là những việc tốt mình chưa làm bao giờ. Nói một lời cảm ơn với người phục vụ. Nhường đường cho người đi bộ. Gọi điện hỏi thăm mẹ. Những việc nhỏ đó, làm lần đầu thì ngượng. Làm vài lần thì quen. Quen rồi thì thành thói quen tốt. Hạt giống lành gieo xuống, phải có người tưới.

Điều lành đã sinh là những việc tốt mình đã làm được. Đã biết nhịn một lần, thì ráng nhịn lần thứ hai. Đã biết thương người một lần, thì ráng thương lần nữa. Việc lành cũng như rau trong vườn. Không tưới thì héo. Tưới đều thì lớn. Nhiều người tu được một thời gian rồi bỏ, là vì quên tưới.

Bốn việc này không làm một lần cho xong. Mà làm mỗi ngày. Sáng dậy, nhổ một cọng cỏ dại trong lòng. Trưa đi làm, ngăn một lần tham, một lần giận. Chiều về, gieo một hạt giống lành. Tối trước khi ngủ, tưới cho cái lành đã có. Ngày nào cũng vậy. Không ồn ào. Không ai thấy. Nhưng khu vườn cứ xanh dần lên.

Có người hỏi, tu như vậy có chậm không? Chậm. Nhưng chắc. Người siêng làm vườn thì cuối năm có rau ăn. Người siêng làm bốn việc này thì cuối đời có một lòng nhẹ nhàng. Không cần đợi kiếp sau. Ngay trong đời này, người ít cỏ dại trong lòng thì ngủ ngon hơn, sống vui hơn, người bên cạnh cũng dễ thở hơn.

Cho nên tứ chánh cần không phải là chuyện của chùa chiền. Nó là chuyện của mảnh vườn sau nhà, chuyện của bữa cơm, chuyện của câu nói mỗi ngày. Ai cũng có một khu vườn để chăm. Chỉ là mình có chịu siêng hay không mà thôi.

Tứ chánh cần cũng chính là chánh tinh tấn trong Bát chánh đạo. Sách Đạo Bụt Nguyên Chất ghi rõ: phương pháp tu tập này là chánh tinh tấn, là tứ chánh cần. Tinh tấn không phải là làm nhiều. Mà là làm đúng. Siêng mà siêng sai chỗ thì càng siêng càng mệt. Người siêng kiếm tiền mà quên giữ lòng, tiền nhiều mà khổ nhiều. Người siêng làm việc lành thì khác. Càng siêng, lòng càng nhẹ. Cho nên siêng phải đi với đúng. Bốn việc của tứ chánh cần chính là bốn chỗ siêng cho đúng.

Một ngày của người tu tứ chánh cần có thể rất bình thường. Sáng dậy, nhổ một thói quen xấu. Trưa đi làm, ngăn một lần giận. Chiều về, làm một việc lành chưa làm bao giờ. Tối trước khi ngủ, tưới cho cái lành đã có. Không cần chuông mõ. Không cần áo tràng. Chỉ cần nhớ bốn việc đó. Làm được một năm thì lòng khác hẳn. Làm được mười năm thì cả đời khác hẳn. Cái khó không phải là làm. Cái khó là nhớ để làm mỗi ngày.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• 37 Bồ Đề Phần — BudSas, 37bd-01.htm
Bài liên quanNgũ lực: năm sức mạnh đưa người tới giải thoátChánh nghiệp: làm việc gì cũng giữ lòng sạchTứ như ý túc: bốn nền tảng để việc gì cũng thành