🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Thầy dạy một chữ cũng là thầy: ơn thầy trong đời thường

Hiểu kinh dễ dàng · 7 phút đọc

Có một bác thợ mộc già, làm nghề đã bốn mươi năm. Có hôm bác ngồi uống trà với người bạn, bác kể: hồi tôi mới vào nghề, có một ông thợ cả dạy tôi cách cầm bào, cách đóng mộng, cách nhìn thớ gỗ. Ông chỉ dạy tôi có một buổi thôi, rồi ông đi làm chỗ khác. Nhưng một buổi ấy theo tôi cả đời. Tôi làm nghề tới giờ, mỗi lần cầm bào lên, tôi đều nhớ ông. Bác bạn hỏi: ông ấy dạy bác có một buổi, sao bác nhớ hoài vậy. Bác thợ mộc cười: tại một chữ cũng là thầy.

Thầy dạy một chữ cũng là thầy. Câu ấy người xưa nói, nghe giản dị mà sâu sắc. Thầy không nhất thiết phải là người dạy mình nhiều năm, dạy mình cả một môn học. Thầy có thể là người chỉ dạy mình một điều nhỏ, một kỹ năng nhỏ, một câu nói nhỏ, mà điều nhỏ ấy thay đổi cả đời mình. Người dạy mình cách viết một lá đơn, người dạy mình cách nấu một món ăn, người dạy mình cách nói lời xin lỗi cho đàng hoàng. Những người ấy đều là thầy, đều đáng được nhớ ơn.

Trong Kinh Quán Vô Lượng Thọ, đức Phật dạy tịnh nghiệp tam phước, là ba việc lành làm nền cho người tu. Trong đó có câu: hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng, từ tâm chẳng giết, tu mười thiện nghiệp. Phụng sự sư trưởng đứng ngay sau hiếu dưỡng cha mẹ. Cha mẹ sinh ra mình, thầy dạy cho mình nên người. Phụng sự thầy không phải là chuyện gì cao siêu. Phụng sự thầy là nhớ ơn thầy, là sống xứng với những gì thầy dạy, là khi gặp lại thầy thì chào hỏi đàng hoàng, khi thầy cần thì giúp đỡ trong khả năng của mình.

Ngẫm lại đời mình, ai cũng có những người thầy một chữ như vậy. Có chị công nhân kể rằng hồi mới vào xưởng, chị không biết may, có một chị lớn tuổi hơn cầm tay chỉ từng đường kim mũi chỉ. Chỉ một tuần thôi, mà chị biết may, có nghề, nuôi được cả nhà. Chị bảo: chị ấy là thầy của tôi, dù chị ấy không đứng trên bục giảng, dù chị ấy cũng chỉ là công nhân như tôi. Có anh lái xe kể rằng hồi mới lái, có một bác tài già dạy anh cách nhìn gương, cách lùi xe, cách giữ bình tĩnh khi gặp chuyện bất ngờ trên đường. Một buổi dạy ấy cứu anh khỏi bao nhiêu lần suýt tai nạn. Anh bảo: bác ấy là thầy của tôi.

Người thầy một chữ có một điểm chung. Họ dạy mà không kể công. Họ dạy vì thấy người khác cần, vì thương người mới vào nghề, vì muốn nghề của mình có người nối tiếp. Họ không đòi học trò phải trả ơn. Họ chỉ mong học trò làm nghề cho tử tế, sống cho đàng hoàng. Học trò nhớ ơn họ, không phải bằng tiền bạc, mà bằng cách làm nghề cho tốt, sống cho tốt, và dạy lại cho người khác những gì mình đã học được.

Có người hỏi: thầy dạy mình một chữ, mình trả ơn bằng cách nào. Bằng cách dạy lại cho người khác một chữ. Thầy dạy mình cách cầm bào, mình dạy lại cho đứa học nghề mới vào. Thầy dạy mình cách may, mình chỉ lại cho em gái mới học may. Cái ơn thầy trao cho mình không dừng lại ở mình. Nó chảy tiếp qua mình tới người khác, như nước chảy từ nguồn ra sông, từ sông ra biển. Người biết dạy lại cho người khác, là người đã báo ơn thầy một cách đẹp nhất.

Còn những người thầy đã khuất, mình nhớ ơn họ bằng cách nào. Bằng cách sống cho tốt, và bằng cách nhắc tên họ với lòng biết ơn. Mỗi lần cầm bào lên, bác thợ mộc nhớ ông thợ cả dạy mình một buổi. Mỗi lần may một đường kim thẳng, chị công nhân nhớ chị lớn tuổi cầm tay chỉ mình. Nhớ ơn không phải là chuyện của một ngày giỗ. Nhớ ơn là chuyện của mỗi ngày làm việc, mỗi lần mình làm đúng những gì thầy đã dạy.

Bác thợ mộc già nói một câu mà người bạn của bác nhớ mãi: một chữ cũng là thầy, mà thầy dạy mình một chữ thì mình nợ thầy cả đời. Nợ không phải là gánh nặng. Nợ ơn thầy là một món nợ đẹp, càng trả càng thấy lòng nhẹ. Trả bằng cách sống tử tế, làm nghề đàng hoàng, dạy lại cho người sau. Mỗi người trong đời đều có vài người thầy một chữ như vậy. Hãy nhớ tên họ, nhớ điều họ đã dạy, và sống cho xứng với một chữ ấy. Một chữ nhỏ, mà theo mình cả đời, thì chữ ấy không còn nhỏ nữa. Chữ ấy là cả một đời người.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Chú giải Kinh Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ - Trang Nghiêm Thanh Tịnh Bình Đẳng Giác (Như Hòa dịch) — trang 956 (tịnh nghiệp tam phước: hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng, từ tâm chẳng giết, tu mười thiện nghiệp)
• Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện Kinh Giảng Ký, Quyển Thượng (HT Tịnh Không) — trang 155 (tịnh nghiệp tam phước: hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng, từ tâm chẳng sát)
Bài liên quanĂn cơm cùng cha mẹ: hiếu ở ngay mâm cơm mỗi ngàyThầy dạy một chữ cũng là thầy: kính người đã dạy mình nên ngườiHôm nay khác hôm qua, đó là lẽ thường