🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Mải hái hoa đời, quên cái chết đến bất ngờ

Hiểu kinh dễ dàng · 7 phút đọc

Có một người đàn ông trẻ, khỏe mạnh, làm ăn thuận lợi. Anh ta mua nhà, mua xe, đi du lịch khắp nơi, ăn những món ngon nhất, mặc những đồ đẹp nhất. Bạn bè ai cũng khen anh ta sống sung sướng. Rồi một buổi sáng, anh ta thấy mệt trong người, đi khám thì bác sĩ nói có một căn bệnh nặng, phải điều trị dài ngày, chưa biết ra sao. Từ hôm đó, mọi thứ anh ta có bỗng nhiên trở nên xa lạ. Ngôi nhà vẫn đó, chiếc xe vẫn đó, nhưng anh ta không còn tâm trí nào để hưởng nữa. Cái chết không hẹn trước. Nó đến như một vị khách không mời, gõ cửa lúc mình không ngờ nhất.

Trong Kinh Pháp Cú, phẩm Hoa có hai bài kệ, kệ bốn mươi bảy và kệ bốn mươi tám, nói về chuyện này bằng một hình ảnh rất mạnh. Kệ bốn mươi bảy: Người nhặt các loại hoa, ý đắm say, tham nhiễm, bị Thần chết mang đi, như lụt trôi làng ngủ. Kệ bốn mươi tám: Người nhặt các loại hoa, ý đắm say, tham nhiễm, các dục chưa thỏa mãn, đã bị chết chinh phục.

Hoa ở đây là gì? Hoa là những thú vui trong đời. Món ăn ngon là một bông hoa. Quần áo đẹp là một bông hoa. Tiền bạc, danh vọng, tình cảm, tiếng khen, những chuyến đi chơi, những cuộc vui thâu đêm, tất cả đều là hoa. Hoa thì đẹp, hoa thì thơm, ai cũng thích hoa. Bài kệ không cấm mình ngắm hoa. Bài kệ chỉ nói về người nhặt hoa mà ý đắm say, tham nhiễm, tức là người mải mê hái hoa, hái hết bông này đến bông khác, không bao giờ thấy đủ.

Hình ảnh làng ngủ bị lụt trôi thì thật đáng sợ. Một ngôi làng đang ngủ say, nhà nào cũng tắt đèn, người nào cũng yên giấc. Rồi nước lũ từ trên núi đổ về trong đêm, không ai hay, không ai kịp chạy. Nước cuốn đi tất cả, nhà cửa, của cải, con người. Người trong làng không phải là người xấu. Họ chỉ đang ngủ. Họ ngủ mà không biết lũ đang đến. Người mải mê hưởng thụ cũng vậy. Họ không phải là người xấu. Họ chỉ đang ngủ quên trong những bông hoa, mà không biết Thần chết đang đến gần.

Chữ ngủ ở đây nói đúng lắm. Người mải hái hoa thì giống như người đang ngủ. Họ sống mà không tỉnh. Họ biết mình thích cái gì, nhưng không biết mình đang đi về đâu. Họ chạy theo món ngon, chạy theo đồ đẹp, chạy theo tiếng khen, chạy theo những cuộc vui. Mỗi ngày họ hái thêm một bông hoa, mà không hề nghĩ đến ngày mình phải buông tất cả xuống. Đến khi Thần chết đến, họ vẫn còn đang hái. Các dục chưa thỏa mãn, đã bị chết chinh phục. Câu này nghe thì buồn, nhưng nó là sự thật. Có ai trên đời này mà dục đã thỏa mãn đâu? Được một thì muốn hai. Được hai thì muốn mười. Lòng tham thì không có đáy. Nên người nào đợi đến khi thỏa mãn mới chịu dừng, thì sẽ không bao giờ dừng được.

Bài kệ không bảo mình phải bỏ hết hoa, sống khổ hạnh, không dám vui. Hoa thì vẫn cứ nở ngoài vườn. Vấn đề không phải là hoa, mà là cách mình đối với hoa. Ngắm hoa thì khác với đắm say vào hoa. Người tỉnh thì ngắm hoa, thấy hoa đẹp thì vui, hoa tàn thì thôi, không tiếc. Người mê thì hái hoa, hái rồi giữ, giữ rồi sợ mất, mất rồi khổ. Một bên thì nhẹ, một bên thì nặng. Khác nhau chỉ ở một chữ: đắm say.

Vậy thì sống tỉnh là sống thế nào? Là mỗi ngày nhớ rằng mình không ở đây mãi. Không phải để sợ, mà để biết trân trọng. Biết rằng bữa cơm với gia đình hôm nay là quý, vì không biết còn bao nhiêu bữa cơm như vậy nữa. Biết rằng sức khỏe hôm nay là quý, vì không biết ngày mai ra sao. Biết rằng người thân bên cạnh mình hôm nay là quý, vì không biết ngày nào họ sẽ đi. Người nhớ như vậy thì không còn mải mê hái hoa nữa. Họ vẫn sống, vẫn làm việc, vẫn vui, nhưng họ vui một cách tỉnh táo, không để niềm vui dắt mình đi.

Có người nói, nghĩ đến cái chết thì sống còn vui gì nữa. Nhưng thật ra, người không nghĩ đến cái chết mới là người sống uổng. Vì không nghĩ nên cứ tưởng mình còn nhiều thời gian, cứ hẹn lần hẹn lữa. Mai sẽ sống tốt. Mai sẽ quan tâm gia đình. Mai sẽ làm điều thiện. Rồi mai này nối tiếp mai khác, đến lúc muốn làm thì không còn mai nữa. Người nhớ đến cái chết thì khác. Họ làm ngay hôm nay. Họ nói lời thương ngay hôm nay. Họ sống trọn vẹn ngay hôm nay. Vì họ biết, hôm nay có thể là ngày cuối cùng mình còn hái được hoa.

Vậy nên, đừng đợi đến khi lũ về mới tỉnh giấc. Hãy tỉnh ngay khi còn đang đứng giữa vườn hoa. Ngắm hoa thì cứ ngắm, nhưng đừng đắm say. Vui thì cứ vui, nhưng đừng quên mình sẽ đi. Mỗi ngày nhắc mình một câu: các dục chưa bao giờ thỏa mãn, nên đừng đợi thỏa mãn mới dừng. Dừng ngay hôm nay, sống tỉnh ngay hôm nay, thì dù Thần chết có đến lúc nào, mình cũng đã sống một đời không uổng.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Kinh Pháp Cú · Kệ 47
Nguồn
• Kinh Pháp Cú (HT Thích Minh Châu dịch) — kệ 47–48, phẩm Hoa (dhp_ev04.htm)
Bài liên quanHương người đức hạnh bay ngược gióThà đi một mình còn hơn bạn xấuViệc nhỏ tích lại thành lớn, cả thiện lẫn ác