🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Thà đi một mình còn hơn bạn xấu

Hiểu kinh dễ dàng · 7 phút đọc

Có một cậu thanh niên mới đi làm, hiền lành, chăm chỉ. Vào công ty, cậu kết bạn với một nhóm đồng nghiệp. Nhóm này ngày nào cũng rủ nhau đi nhậu sau giờ làm, rồi đi chơi khuya, rồi vay tiền nhau, rồi nói xấu sếp, nói xấu đồng nghiệp khác. Ban đầu cậu chỉ đi theo cho vui, cho hòa đồng. Lâu dần, cậu bắt đầu quen. Quen nhậu, quen thức khuya, quen nói xấu người khác. Một năm sau, cậu nhìn lại mình và không nhận ra mình nữa. Người chăm chỉ ngày nào đã biến mất. Thay vào đó là một người lười biếng, hay than vãn, hay đổ lỗi. Cậu không hiểu vì sao mình lại thay đổi nhanh như vậy. Nhưng câu trả lời thì đơn giản: bạn bè đã kéo cậu đi.

Trong Kinh Pháp Cú, phẩm Kẻ Ngu có một bài kệ rất ngắn, kệ sáu mươi mốt, nói đúng về chuyện này. Tìm không được bạn đường, hơn mình hay bằng mình, thà quyết sống một mình, không làm bạn kẻ ngu. Nghe qua thì câu này có vẻ cứng rắn, thậm chí có vẻ khó gần. Nhưng nghĩ kỹ thì nó là một lời khuyên rất thực tế. Vì bạn bè không chỉ là người đi cùng mình cho vui. Bạn bè là người quyết định mình sẽ thành ai.

Kẻ ngu ở đây là ai? Kẻ ngu không phải là người học ít, không phải là người nghèo, không phải là người quê mùa. Kẻ ngu trong kinh là người sống không tỉnh táo, không biết đúng sai, không biết hậu quả của việc mình làm. Người như vậy không phải là người xấu bụng, nhưng ở gần họ lâu ngày, mình sẽ bị nhiễm. Họ rủ mình làm điều sai, mình làm theo. Họ nói xấu người khác, mình nghe riết thành quen. Họ sống buông thả, mình cũng buông thả theo. Không phải vì mình muốn, mà vì ở gần ai lâu ngày thì mình giống người đó.

Bài kệ nói: tìm không được bạn đường hơn mình hay bằng mình, thà sống một mình. Hơn mình là người giỏi hơn mình, sống tốt hơn mình, mình học được ở họ. Bằng mình là người ngang mình, cùng chí hướng, cùng nâng nhau lên. Còn kém hơn mình mà lại là kẻ ngu, thì kết bạn với họ chỉ có một đường: họ kéo mình xuống. Mình không kéo họ lên được, vì họ không muốn lên. Nhưng họ kéo mình xuống thì rất dễ, vì xuống thì lúc nào cũng dễ hơn lên.

Có người sợ sống một mình. Sợ cô đơn. Sợ người ta nói mình khó gần, chảnh chọe, không hòa đồng. Nhưng bài kệ nhắc mình một điều: cô đơn một mình còn hơn có bạn mà bạn xấu. Một mình thì mình còn giữ được mình. Mình còn có thời gian để đọc sách, để làm việc, để suy nghĩ, để lớn lên. Còn có bạn xấu thì mình mất cả mình lẫn thời gian. Mình tưởng mình có bạn, nhưng thật ra mình chỉ có thêm một người kéo mình đi xuống.

Sống một mình ở đây không có nghĩa là đóng cửa, không gặp ai, không chơi với ai. Sống một mình có nghĩa là: nếu chưa tìm được người bạn tốt, thì đừng vội kết bạn bừa. Thà đi một mình một đoạn đường, còn hơn đi cùng người dẫn mình đi lạc. Trên đường đời dài như vậy, đi lạc một đoạn thì còn quay lại được. Đi lạc cả đời thì khó quay lại lắm.

Trong đời sống, chọn bạn cũng giống như chọn đường đi. Đường tốt thì đi xa được. Đường xấu thì đi hoài cũng không tới đâu. Mình không thể chọn được cha mẹ, không thể chọn được nơi mình sinh ra, nhưng mình có thể chọn được bạn. Và chọn bạn là một trong những lựa chọn quan trọng nhất của đời người. Vì bạn bè không chỉ ảnh hưởng đến chuyện vui buồn hôm nay. Bạn bè ảnh hưởng đến cả con người mình sẽ trở thành trong mười năm, hai mươi năm nữa.

Vậy thì, nếu hôm nay mình đang ở trong một nhóm bạn mà mình thấy càng ở càng tệ, hãy can đảm bước ra. Không cần cãi nhau, không cần nói xấu lại họ. Chỉ cần lặng lẽ đi một mình một thời gian. Đi một mình không phải là thua. Đi một mình là đang giữ mình. Và khi mình giữ được mình, mình sống tốt lên, tự nhiên mình sẽ gặp được những người bạn tốt hơn, ngang mình hoặc hơn mình. Vì người tốt thì tìm đến người tốt, giống như hương thơm tìm đến hoa thơm.

Bài kệ sáu mươi mốt chỉ có bốn câu ngắn ngủi, nhưng nó là một lời nhắc cho cả đời. Thà quyết sống một mình, không làm bạn kẻ ngu. Nhớ câu này, mình sẽ bớt sợ cô đơn, và sẽ cẩn thận hơn khi chọn người đi cùng mình trên đường dài.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Kinh Pháp Cú · Kệ 61
Nguồn
• Kinh Pháp Cú (HT Thích Minh Châu dịch) — kệ 61, phẩm Kẻ Ngu (dhp_ev05.htm)
Bài liên quanViệc nhỏ tích lại thành lớn, cả thiện lẫn ácNgười trí như thợ vàng gạn bụi: mài tâm mỗi ngàyKẻ ngu tưởng mình khôn: bài học từ kệ Pháp Cú