🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Khúc gỗ trôi sông: đừng mắc cạn, đừng chìm, cứ trôi ra biển

Hiểu kinh dễ dàng · 8 phút đọc

Có một người quyết tâm giảm cân. Ngày đầu tiên, anh ta nhịn ăn hoàn toàn. Chỉ uống nước. Đến tối, anh ta đói đến mức không ngủ được. Ngày thứ hai, anh ta ăn bù gấp đôi. Ngày thứ ba, anh ta bỏ luôn. Anh ta kết luận: mình không có ý chí, mình không giảm cân được.

Có một người khác cũng quyết tâm giảm cân. Chị ta ăn ít lại một chút, đi bộ mỗi ngày nửa tiếng. Không nhịn đói, không ép mình quá sức. Ba tháng sau, chị ta giảm được năm ký. Không nhanh. Nhưng bền. Và chị ta vẫn tiếp tục.

Hai người, hai cách làm. Một người chọn cách cực đoan: nhịn hẳn. Một người chọn cách vừa phải: bớt một chút, đều đặn mỗi ngày. Người cực đoan thất bại. Người vừa phải thành công. Câu chuyện này, Đức Phật đã nói từ hơn hai ngàn năm trước, bằng hình ảnh một khúc gỗ trôi sông.

Trong một bài pháp, Đức Phật dùng hình ảnh một khúc gỗ trôi trên sông để nói về cuộc tu của người Phật tử. Ngài nói: nếu khúc gỗ đó không bị tấp vào hai bên bờ, không bị chìm xuống đáy sông, thì chắc chắn nó sẽ trôi ra được đến biển. Hai bên bờ sông là hai thái độ cực đoan. Một bên là sống buông thả, hưởng thụ. Một bên là hành xác, khổ hạnh quá mức. Còn chìm xuống đáy sông là thái độ biếng nhác, không chịu cố gắng.

Bài pháp này được một vị thiền sư người phương Tây giảng lại rất rõ. Ngài nói: trên con đường tu tập, hai bờ sông đó chính là lợi dưỡng và khổ hạnh. Sống chỉ biết hưởng thụ thì không tu được. Nhưng ép xác mình quá mức thì cũng không tu được. Còn sự chìm xuống đáy sông, đó là thái độ biếng nhác. Không chịu tu, không chịu cố gắng, thì cũng như khúc gỗ chìm, không bao giờ ra tới biển.

Hình ảnh này không chỉ nói về chuyện tu hành. Nó nói về mọi việc trong đời. Học hành cũng vậy. Có người học ngày học đêm, không ngủ, không nghỉ, đến khi kiệt sức thì bỏ hẳn. Có người lười biếng, không học gì cả, đến khi thi thì không biết gì. Cả hai đều thất bại. Người học vừa sức, đều đặn mỗi ngày, mới là người đi được tới cuối.

Làm việc cũng vậy. Có người làm việc như điên, không nghỉ ngơi, không ăn uống đàng hoàng, đến khi đổ bệnh thì phải nghỉ cả tháng. Có người làm việc uể oải, việc gì cũng để mai, đến khi hết hạn thì cuống cuồng. Cả hai đều không bền. Người làm việc có nhịp độ, làm thì làm hết sức, nghỉ thì nghỉ đàng hoàng, mới là người làm được lâu dài.

Tu hành cũng vậy. Có người mới tu thì hăng lắm. Ngồi thiền ba tiếng một ngày. Tụng kinh năm thời. Ăn chay trường. Được một tháng thì mệt quá, bỏ luôn. Có người thì tu lấy lệ, đi chùa cho có, tụng kinh cho có, mà lòng thì không đổi gì. Cả hai đều không tới đâu. Người tu vừa sức, mỗi ngày một chút, mới là người đi được xa.

Bài pháp về khúc gỗ còn nói thêm một điều rất quan trọng: niềm tin. Trong cuộc tu, có lúc niềm tin bị lung lay. Mình tu mãi mà không thấy tiến bộ. Mình niệm Phật mãi mà lòng vẫn loạn. Mình ngồi thiền mãi mà vẫn buồn ngủ. Những lúc đó, mình dễ nản. Dễ nghĩ rằng mình không có duyên, mình không tu được. Vị thiền sư giảng bài pháp này nói: cuộc tu giống như bơi lội. Có lúc mình mệt, mình cứ nghỉ một lát để dưỡng sức rồi bơi tiếp. Đừng để mình chết chìm. Nghỉ ngơi không phải là bỏ cuộc. Nghỉ ngơi là để đi tiếp.

Có một câu nói rất hay trong bài pháp đó: tu tập chỉ đơn giản có nghĩa là sống hòa mình với thực tại, mà mọi thứ thì luôn thay đổi không ngừng. Nghĩa là tu không phải là làm một việc gì ghê gớm. Tu là sống với những gì đang xảy ra, nhìn nó cho rõ, rồi đi tiếp. Đau thì biết đau. Vui thì biết vui. Mệt thì nghỉ. Khỏe thì làm. Không cực đoan. Không ép mình. Không bỏ cuộc. Cứ như vậy, như khúc gỗ trôi trên sông, không mắc cạn, không chìm, thì tự nhiên sẽ ra tới biển.

Người giảm cân trong câu chuyện đầu bài, nếu hiểu được hình ảnh khúc gỗ, anh ta sẽ làm khác. Anh ta sẽ không nhịn ăn hoàn toàn. Anh ta sẽ ăn ít lại một chút, đi bộ mỗi ngày một chút. Không cần nhanh. Chỉ cần đều. Một tháng giảm một ký cũng được. Một năm giảm mười ký. Chậm mà chắc. Như khúc gỗ trôi, không vội, nhưng nhất định sẽ ra tới biển.

Bạn thử nhìn lại đời mình mà xem. Có việc gì mình đang làm theo kiểu cực đoan không. Có việc gì mình đang bỏ bê không. Có việc gì mình đang cố quá sức, đến mức sắp bỏ cuộc không. Nếu có, thì hãy nhớ đến khúc gỗ trôi sông. Đừng tấp vào bờ này, đừng tấp vào bờ kia, đừng để mình chìm xuống. Cứ trôi đều, trôi vừa sức, trôi mỗi ngày một chút.

Biển vẫn ở đó, ở cuối dòng sông. Khúc gỗ nào không mắc cạn, không chìm, thì nhất định sẽ ra tới biển. Người nào tu vừa sức, sống vừa sức, làm việc vừa sức, thì nhất định sẽ tới được chỗ mình muốn tới. Không cần phải nhanh. Chỉ cần đừng dừng lại.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Họ đã nghĩ như thế (Đại đức Pasanno, Giác Nguyên dịch) — trang 1
Bài liên quanBồ Tát Thường Bất Khinh: gặp ai cũng cúi đầu, vì ai cũng sẽ thành PhậtMười điều ơn mẹ trong Kinh Báo Ân: đọc cho người con bận rộnMục Kiền Liên cứu mẹ: hiếu không phải một bát cơm mà là một lòng thành