🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Mười hạnh nguyện của Phổ Hiền: đọc sao cho không thành đọc suông

Hiểu kinh dễ dàng · 8 phút đọc

Ở nhiều chùa, vào những buổi lễ, người ta thường đọc mười hạnh nguyện của Bồ tát Phổ Hiền. Đọc đều, đọc thuộc, đọc vang. Nhưng có bao giờ mình dừng lại, hỏi mình một câu, mình đọc những lời ấy để làm gì. Mình có sống theo những lời ấy không. Hay mình chỉ đọc cho xong, cho đủ lễ, rồi ra về, lòng vẫn như cũ.

Kinh Hoa Nghiêm có một phẩm cuối cùng, gọi là phẩm Nhập Pháp giới. Trong phẩm ấy, Bồ tát Phổ Hiền mở ra một cánh cửa tu hành, gọi là Phổ Hiền hạnh môn. Hạnh của Phổ Hiền thì rộng lớn vô cùng, trùm khắp pháp giới. Nhưng vì quá rộng, nên người xưa thu gọn lại thành mười hạnh nguyện, để người đời có thể đọc tụng và thực hành hằng ngày. Mười hạnh ấy là lễ kính chư Phật, xưng tán Như Lai, quảng tu cúng dường, sám hối nghiệp chướng, tùy hỷ công đức, thỉnh chuyển pháp luân, thỉnh Phật trụ thế, thường tùy Phật học, hằng thuận chúng sanh, và hồi hướng khắp tất cả.

Có một vị giảng sư từng nói một câu rất thẳng. Mười hạnh nguyện là con số biến, không phải là pháp cố định, không thể tụng suông mà phải kèm theo sự thể hiện Phổ Hiền hạnh trong cuộc sống của hành giả. Nghĩa là đọc mười nguyện mà không sống theo mười nguyện thì chỉ là đọc suông. Đọc suông thì không có kết quả. Ngài còn ví mười hạnh nguyện mà chúng ta đọc như mười món đồ giả. Hàng giả không phải là hàng thiệt, nhưng nương theo đó, mình hình dung được hàng thiệt trông ra sao. Cũng như ngón tay chỉ mặt trăng, ngón tay không phải là mặt trăng, nhưng nhờ ngón tay mà mình biết trăng ở đâu.

Hãy đi qua từng hạnh một, bằng ngôn ngữ đời thường. Hạnh thứ nhất là lễ kính chư Phật. Lễ kính không phải là lạy cho nhiều, lạy cho đủ số. Lễ kính là lòng thành hướng về Phật, là nhớ rằng có những bậc đã tỉnh thức hoàn toàn, và mình cũng có thể tỉnh thức như vậy. Người lạy Phật mà tâm chạy lung tung, lạy xong cũng không thấy Phật, vì Phật không ở trong tượng gỗ, tượng đá. Phật ở trong tâm tỉnh thức. Lạy mà lòng thành, thì một lạy cũng đủ. Lạy mà lòng không thành, thì ngàn lạy cũng chỉ là động tác.

Hạnh thứ hai là xưng tán Như Lai, là nói lời tốt đẹp về Phật, về Pháp, về những điều lành. Đời thường, miệng mình dùng để nói đủ thứ. Nói xấu người này, chê bai người kia, than thở, trách móc. Xưng tán là đổi hướng cái miệng ấy lại. Thay vì nói xấu, nói điều tốt. Thay vì chê bai, nói lời khích lệ. Miệng nói điều lành thì lòng cũng lành theo.

Hạnh thứ ba là quảng tu cúng dường, là dâng cúng một cách rộng rãi. Cúng dường không chỉ là bỏ tiền vào hòm công đức. Cúng dường là đem những gì tốt đẹp nhất của mình dâng lên. Một người làm việc hết lòng, đó cũng là cúng dường. Một người nuôi dạy con nên người, đó cũng là cúng dường. Một người giữ cho lòng mình trong sạch, đó cũng là cúng dường.

Hạnh thứ tư là sám hối nghiệp chướng, là nhận ra lỗi lầm của mình và quyết sửa. Ai cũng có lỗi. Người không có lỗi là người chưa nhìn thấy lỗi của mình. Sám hối không phải là tự trách mình cho khổ. Sám hối là nhìn thẳng vào lỗi của mình, nhận nó là của mình, rồi buông nó xuống và làm khác đi.

Hạnh thứ năm là tùy hỷ công đức, là vui theo việc tốt của người khác. Người ta làm được việc tốt, mình vui mừng như chính mình làm được. Nghe thì dễ, mà khó lắm. Vì lòng mình thường ganh tị. Thấy người khác hơn mình thì khó chịu. Tùy hỷ là thuốc chữa bệnh ganh tị. Vui được với niềm vui của người khác, lòng mình sẽ rộng ra.

Hạnh thứ sáu và thứ bảy là thỉnh chuyển pháp luân và thỉnh Phật trụ thế, là mời Phật nói pháp và mong Phật ở lại đời lâu dài. Đời thường, nghĩa là mình trân trọng những bậc thầy, những người dạy điều hay, và mong họ còn ở đời để dạy thêm nhiều người. Gặp được thầy tốt là phước lớn. Biết trân trọng thầy tốt là phước lớn hơn.

Hạnh thứ tám là thường tùy Phật học, là luôn học theo Phật. Học không phải là học thuộc lòng. Học là nhìn cách Phật sống, cách Phật nói, cách Phật xử sự, rồi tập sống như vậy. Hạnh thứ chín là hằng thuận chúng sanh, là tùy thuận, hòa hợp với mọi người. Không phải là chiều theo điều sai, mà là hiểu người khác, nhường nhịn, sống sao cho mọi người xung quanh đều dễ chịu. Hạnh thứ mười là hồi hướng khắp tất cả, là đem mọi công đức mình làm được, chia sẻ cho tất cả chúng sanh, không giữ riêng cho mình.

Mười hạnh ấy, nếu chỉ đọc thì rất nhanh, chỉ vài phút là xong. Nhưng nếu sống theo thì cả đời cũng chưa xong. Vị giảng sư ấy nói, thành tựu mười hạnh nguyện Phổ Hiền, hành giả đạt đến quả vị Như Lai. Nghĩa là mười hạnh ấy không phải là bài đọc. Mười hạnh ấy là cả một con đường tu. Người nào sống được mười hạnh ấy, thì người ấy đã đi đến cuối con đường.

Cho nên lần sau, khi đọc mười hạnh nguyện, hãy đọc chậm lại. Đọc một hạnh, dừng lại, hỏi mình, hôm nay mình đã sống được hạnh này chưa. Hôm nay mình đã lễ kính ai bằng lòng thành chưa. Hôm nay mình đã nói được lời tốt đẹp nào chưa. Hôm nay mình đã vui được với niềm vui của ai chưa. Hôm nay mình đã nhận lỗi của mình chưa. Đọc như vậy thì mười hạnh nguyện không còn là bài đọc suông. Nó trở thành mười tấm gương, soi vào đời sống của mình mỗi ngày.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, phẩm Nhập Pháp giới — mười hạnh nguyện Phổ Hiền (Lược Giải Kinh Pháp Hoa, HT Thích Trí Quảng, tr. 564-566)
• Lược Giải Kinh Pháp Hoa — "Mười hạnh nguyện là con số biến, không phải là pháp cố định, không thể tụng suông mà phải kèm theo sự thể hiện Phổ Hiền hạnh trong cuộc sống" (tr. 566)
• Lược Giải Kinh Pháp Hoa — "Thành tựu mười hạnh nguyện Phổ Hiền, hành giả đạt đến quả vị Như Lai" (tr. 588)
Bài liên quanAi cũng sợ chết: lấy bụng ta suy lòng ngườiLấy không giận thắng giận: bốn cách thắng trong Kinh Pháp CúNói thật thắng dối: kệ Pháp Cú 224 cho người hay nói cho qua chuyện