Con gọi điện về cho mẹ. Mẹ vừa nói được hai câu, con đã ngắt lời: thôi mẹ ơi, con đang bận, mẹ nói nhanh lên. Mẹ ấp úng nói nốt, giọng nhỏ dần. Con cúp máy, quay lại với bạn bè, nói cười dịu dàng. Mẹ ngồi đó, nhìn điện thoại, không biết mình vừa làm gì sai. Mẹ chỉ muốn nghe giọng con một chút thôi.
Nhiều người như vậy mà không hay. Với người ngoài, mình nói năng lịch sự, nhẹ nhàng, cảm ơn, xin lỗi đầy đủ. Với cha mẹ, mình nói trống không, nói cộc lốc, ngắt lời, lớn tiếng. Không phải vì mình ghét cha mẹ. Mà vì mình nghĩ cha mẹ là người nhà, không cần giữ ý. Người nhà thì sao cũng được. Nhưng chính vì là người nhà, lời nói của mình mới có sức nặng nhất. Một câu cộc với người lạ, họ quên ngay. Một câu cộc với mẹ, mẹ nhớ cả tuần.
Trong kinh Lễ Bái Sáu Phương, Đức Phật dạy người tại gia thờ sáu phương, tức là làm tròn bổn phận với sáu hạng người quanh mình. Phương Đông là cha mẹ, phải đối xử có đạo đức với cha mẹ. Đối xử có đạo đức bắt đầu từ đâu. Bắt đầu từ lời nói. Vì lời nói là thứ mình dùng với cha mẹ nhiều nhất mỗi ngày. Không phải tiền bạc, không phải quà cáp, mà là lời nói. Chào hỏi, thưa gửi, nghe hết câu, đáp lại bằng giọng nhẹ nhàng. Những việc nhỏ đó chính là đạo đức trong nhà.
Hòa thượng Thích Thanh Từ có nhắc: tu với Phật không bằng tu với cha mẹ. Lạy Phật cúng Phật mà quên phụng dưỡng hiếu kính cha mẹ thì chưa đúng tinh thần đạo Phật. Phụng dưỡng không phải chỉ là lo cơm áo. Phụng dưỡng là làm cho cha mẹ vui. Mà cha mẹ vui hay buồn, nhiều khi chỉ do một câu nói của con. Một câu hỏi thăm dịu dàng làm mẹ vui cả ngày. Một câu trả lời cộc lốc làm cha buồn cả buổi. Lời nói của con với cha mẹ, nhẹ như không, mà nặng như núi.
Có một bà mẹ kể: con trai bà đi làm xa, mỗi tuần gọi về một lần. Bà chờ cuộc gọi đó cả tuần. Nhưng mỗi lần gọi, con nói vội: mẹ khỏe không, nhà có gì không, thôi con cúp đây, con bận. Bà muốn kể chuyện vườn rau, chuyện con chó nhà hàng xóm, chuyện bà đau lưng hôm qua. Mà con không cho bà kể hết. Bà nói: mẹ không cần tiền con gửi, mẹ chỉ cần con nghe mẹ nói hết một câu. Nghe hết một câu, đối với mẹ, đó là hiếu.
Hiếu bắt đầu từ cách nói chuyện mỗi ngày. Chào cha mẹ buổi sáng, hỏi cha mẹ ăn cơm chưa, nghe cha mẹ kể chuyện dù đã kể nhiều lần. Đừng ngắt lời. Đừng nói trống không. Đừng dùng giọng với cha mẹ mà mình không bao giờ dùng với sếp hay với bạn. Cha mẹ không phải là người để mình trút bực bội. Mệt ở ngoài thì về nhà cũng đừng mang cái mệt đó đổ lên đầu cha mẹ bằng lời nói.
Nói vậy không có nghĩa là lúc nào cũng phải ngọt ngào giả tạo. Có lúc mình bực, mình mệt, mình không muốn nói. Vậy thì nói thật: hôm nay con mệt, để mai con kể mẹ nghe nhé. Một câu thật lòng như vậy còn hơn một câu ngọt mà miễn cưỡng. Cha mẹ hiểu con mình mà. Chỉ cần con nói bằng giọng tôn trọng, cha mẹ đã vui rồi.
Tập nói chuyện với cha mẹ như nói chuyện với người mình kính trọng nhất. Vì đó chính là sự thật: cha mẹ là người mình phải kính trọng nhất. Kính không phải là sợ, mà là biết ơn. Biết ơn người đã nuôi mình lớn, đã thức đêm khi mình ốm, đã nhịn ăn để mình được ăn no. Biết ơn đó không cần nói thành lời lớn. Chỉ cần thể hiện qua giọng nói mỗi ngày.
Tối nay, khi gọi về cho cha mẹ, thử nói chậm lại một chút. Nghe hết câu của mẹ. Hỏi cha một câu rồi đợi cha trả lời hết. Đừng vội cúp máy. Cuộc gọi dài thêm ba phút cũng không làm mình mất gì. Nhưng ba phút đó, đối với cha mẹ, là cả một tuần chờ đợi được đền đáp. Hiếu không ở đâu xa. Hiếu ở trong giọng nói của mình, mỗi ngày.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư