Mẹ gọi điện hỏi một câu đã hỏi ba lần. Con gắt lên: Con nói rồi mà, sao mẹ cứ hỏi hoài. Đầu dây bên kia im lặng một lúc. Rồi mẹ nói nhỏ: Ừ, mẹ quên. Con cúp máy, lòng bứt rứt cả buổi. Câu nói đã lỡ rồi, lấy lại không được.
Nhiều người con không đánh cha mẹ, không bỏ đói cha mẹ, không làm gì to tát. Chỉ có lời nói là hay làm cha mẹ đau. Một câu gắt. Một câu cộc. Một câu ra lệnh. Cha mẹ nghe quen rồi, không trách. Nhưng lòng cha mẹ thì cứ xót dần.
Có một câu kệ trong sách Phật dạy rất giản dị. Ai hiếu dưỡng cha mẹ, kính trọng bậc gia trưởng, nói những lời nhu hòa, từ bỏ lời hai lưỡi, chế ngự lòng tham lam. Hiếu dưỡng cha mẹ đi cùng với lời nhu hòa. Không tách rời nhau.
Lời nhu hòa không phải là lời ngọt giả tạo. Lời nhu hòa là lời nói ra mà lòng mình đã mềm trước. Là nói chậm lại một nhịp. Là gọi cha mẹ bằng giọng mà mình muốn con mình sau này gọi mình.
Kinh Đại Báo Phụ Mẫu Trọng Ân kể về người con bất hiếu. Một trong những dấu hiệu đầu tiên là nói năng cắn cẩu. Chưa cần bỏ nhà đi, chưa cần làm gì lớn. Chỉ cần lời nói cắn cẩu với cha mẹ là hạt giống bất hiếu đã gieo xuống. Lời nói là cửa ngõ. Lời dữ đi trước, việc dữ theo sau.
Ngược lại, lời lành cũng mở đường cho việc lành. Người con nói với cha mẹ nhẹ nhàng thì tự nhiên cũng đối xử nhẹ nhàng. Người con biết dạ thưa với cha mẹ thì cũng biết kiên nhẫn với cha mẹ khi cha mẹ già yếu, hay quên, hay lặp lại.
Cha mẹ già hay hỏi lặp lại. Không phải vì cha mẹ cố tình. Vì trí nhớ đã yếu. Vì cha mẹ muốn được nói chuyện với con thêm một lúc. Người con hiểu điều ấy thì không gắt. Người con trả lời lần thứ mười như lần đầu. Đó không phải là chịu đựng. Đó là hiếu.
Có người cha già nói năng chậm chạp, lắp bắp. Con cái mất kiên nhẫn, nói thay cha, rồi quyết thay cha. Cha ngồi im, không nói nữa. Dần dần cha không muốn nói gì với con nữa. Nhà vẫn đông người mà cha thấy cô đơn. Một câu nói vội của con đã đóng cửa lòng của cha.
Muốn nói lời nhu hòa với cha mẹ, hãy bắt đầu từ việc lắng nghe. Nghe hết câu cha mẹ nói, đừng ngắt lời. Nghe xong, nghĩ một chút rồi mới đáp. Một chút dừng ấy đủ để cơn bực đi qua, đủ để lòng mình mềm lại.
Cũng cần bỏ thói quen ra lệnh cho cha mẹ. Cha mẹ già rồi, nhiều việc làm chậm, làm sai. Con cái hay nói: Cha đừng làm nữa. Mẹ ngồi yên đó đi. Nghe như lo cho cha mẹ, nhưng giọng thì như ra lệnh. Cha mẹ nghe mà tủi thân. Cha mẹ còn muốn được làm, được quyết, được có ích. Hãy nói khác đi: Để con làm cùng cha nhé. Mẹ nghỉ một chút, rồi mình cùng làm. Cùng một ý, khác một giọng, lòng cha mẹ khác hẳn.
Lời nhu hòa còn là lời cảm ơn và lời xin lỗi. Cảm ơn cha mẹ vì bữa cơm. Cảm ơn cha mẹ vì đã trông cháu giúp mình. Xin lỗi cha mẹ vì hôm qua mình đã to tiếng. Những câu ấy ngắn mà nặng. Cha mẹ nghe được một lần thì nhớ mãi.
Có người nói: tôi thương cha mẹ trong lòng, nói năng vụng về thôi. Thương trong lòng là tốt. Nhưng cha mẹ già không đọc được lòng mình. Cha mẹ chỉ nghe được lời mình nói, chỉ thấy được việc mình làm. Thương mà không nói ra bằng lời lành thì thương ấy cha mẹ không nhận được.
Hôm nay về nhà, hãy thử nói với cha mẹ một câu thật nhẹ. Dạ, con nghe đây. Mẹ cứ nói đi, con nghe. Cha cần gì, cha bảo con. Chỉ vài câu như thế thôi. Cha mẹ sẽ thấy nhà mình ấm lại. Hiếu thảo đôi khi không cần tiền, không cần việc lớn. Hiếu thảo chỉ cần một giọng nói mềm đi một chút, mỗi ngày, với chính cha mẹ mình.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư