🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Kinh Từ Bi: thương như mẹ thương con một

Hiểu kinh dễ dàng · 7 phút đọc

Buổi sáng, nhà bên khoan tường ầm ầm. Mình đang mệt, chỉ muốn yên tĩnh một chút. Trong đầu lập tức nổi lên một câu: Sao người ta vô ý thức thế? Rồi cả ngày hôm đó, mình mang theo câu ấy đi làm, đi chợ, về nhà vẫn còn bực. Một tiếng khoan buổi sáng mà làm khổ mình cả ngày. Chuyện nhỏ như vậy mà ai cũng từng gặp. Kinh Từ Bi dạy một cách khác để sống với những chuyện nhỏ ấy.

Kinh Từ Bi là một bài kinh ngắn trong Kinh Tập, thuộc Kinh Tiểu Bộ. Cả bài kinh chỉ có mười bài kệ, mà nói hết một cách sống: sống sao cho lòng mình rộng ra, thay vì hẹp lại. Mở đầu, kinh nói về người muốn đi trên con đường an tịnh nên sống thế nào: có khả năng, ngay thẳng, thật sự chân trực, dễ nói chuyện, nhu hòa, không cao mạn. Sống vừa đủ, nuôi thân dễ dàng, ít rộn ràng, đạm bạc giản dị. Các căn được an lạc, khôn ngoan và thận trọng, không xông xáo vào nhà người khác, không tham ái, tham vọng.

Nghe qua, tưởng như kinh đang nói về người tu trong rừng. Nhưng nghĩ kỹ thì đó cũng là cách sống của một người bình thường muốn lòng mình yên. Dễ nói chuyện, nhu hòa, không cao mạn, đó là cách mình nói với vợ chồng, con cái mỗi ngày. Sống vừa đủ, ít rộn ràng, đó là cách mình sắp xếp một ngày bận rộn mà không để mình kiệt sức. Không xông xáo vào nhà người khác, đó là cách mình bớt soi mói chuyện nhà người ta.

Rồi kinh đi vào phần chính: Mong mọi loài chúng sanh được an lạc, an ổn. Mong tất cả những ai có mạng sống, kẻ yếu hay kẻ mạnh, không bỏ sót một ai, kẻ dài hay kẻ lớn, trung bình hay thấp bé, loài lớn hay loài nhỏ, loài được thấy hay không được thấy, loài sống xa hay sống gần, các loài đang sống hay sẽ được sinh ra, mong mọi loài chúng sanh sống hạnh phúc an lạc.

Cái mong ấy nghe thì rộng quá, nhưng thực ra rất cụ thể. Kẻ yếu hay kẻ mạnh, tức là cả người mình thương lẫn người mình ghét. Loài được thấy hay không được thấy, tức là cả những người mình chưa từng gặp. Mong cho họ an lạc, không có nghĩa là mình phải chạy đi giúp hết thiên hạ. Nó có nghĩa là trong lòng mình, mình không mong ai phải khổ, kể cả người làm mình bực buổi sáng nay.

Kinh còn dặn: Mong rằng không có ai lường gạt lừa dối ai, không có ai khinh mạn ai ở bất cứ chỗ nào. Không vì giận hờn nhau, không vì tưởng chống đối, mà mong cho nhau đau khổ. Đây là chỗ khó nhất. Khi mình giận, mình rất muốn người kia cũng phải khổ như mình. Mình nói một câu làm đau người ta, rồi thấy hả dạ một chút. Kinh bảo: đừng mong như vậy. Giận thì cứ giận, nhưng đừng biến cơn giận thành lời nguyền rủa người khác.

Rồi kinh đưa ra hình ảnh đẹp nhất của cả bài: Như tấm lòng người mẹ đối với con của mình, trọn đời lo che chở con độc nhất mình sanh. Cũng vậy, đối với tất cả các loài chúng sanh, hãy tu tập tâm ý không hạn lượng rộng lớn. Người mẹ thương con một thì thương đến mức nào, ai làm cha làm mẹ đều biết. Kinh bảo hãy lấy chính tấm lòng ấy mà mở rộng ra, thương hết thảy như vậy.

Thương như vậy không có nghĩa là thương ai cũng như con mình, ôm hết mọi người vào lòng. Nó có nghĩa là khi mình nhìn một người lạ, mình nhớ rằng người ấy cũng có một người mẹ từng thương họ như mình thương con mình. Nhớ được như vậy, tự nhiên mình khó nói lời cay độc với họ hơn, khó lừa gạt họ hơn, khó mong họ gặp chuyện xấu hơn.

Cuối bài, kinh dặn: Hãy tu tập từ tâm trong tất cả thế giới, phía trên và phía dưới, cả bề ngang, không hạn chế, không trói buộc, không hận, không thù địch. Khi đứng, hay khi đi, khi ngồi, hay khi nằm, lâu cho đến khi nào còn tỉnh thức, hãy an trú niệm này. Nếp sống này được đời đề cập đến là nếp sống tối thượng.

Đứng, đi, ngồi, nằm, tức là mọi lúc, chứ không phải chỉ lúc ngồi thiền. Người đi chợ cũng có thể giữ tâm từ. Người lái xe giữa dòng xe đông cũng có thể giữ tâm từ. Người đang bực vì tiếng khoan nhà bên cũng có thể giữ tâm từ. Cách tập rất đơn giản: mỗi khi lòng mình hẹp lại vì một người, hãy nhớ đến hình ảnh người mẹ thương con một, rồi tự hỏi: mình có thể mong cho người ấy được yên ổn hay không? Chỉ cần mong được như vậy, là lòng mình đã rộng ra một chút rồi. Và một chút ấy, tích lại mỗi ngày, chính là con đường an tịnh mà kinh đã nói ở đầu bài.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Tiểu Bộ - tập 1 [Tiểu tụng, Pháp cú, Phật tự thuyết, Phật thuyết như vậy, Kinh tập] (HT Thích Minh Châu dịch) — trang 241
Bài liên quanKinh Chuyển Pháp Luân: bài pháp đầu tiên và con đường giữaKinh Dược Sư: mười hai lời nguyện và vị thuốc trong mỗi ngườiKinh Phổ Môn: nghe tiếng kêu cứu, hiện đủ mọi thân