Sáng nào cũng vậy, ông cụ dậy từ năm giờ, vịn tường đi từng bước nhỏ ra sân. Đôi chân từng gánh cả gánh lúa qua ruộng, giờ nhấc lên cũng khó. Bà cụ ngồi ở bậc thềm, chờ ông đi hết đoạn sân ngắn ngủi ấy. Bà không giục. Bà chỉ nhìn, tay mân mê vạt áo, như sợ ông vấp.
Người con trai đi làm về, thấy cha loay hoay mãi chưa ra tới cổng thì sốt ruột. Anh buột miệng: Cha nhanh lên, con trễ giờ rồi. Ông cụ khựng lại, mặt đỏ lên, lí nhí xin lỗi con. Buổi tối anh mới thấy ân hận. Cha đâu có muốn chậm. Cha chỉ là già rồi, thân thể không còn nghe lời mình nữa.
Cha mẹ già yếu không phải là trở chứng. Không phải các cụ khó tính hơn ngày xưa. Chỉ là tay chân đã mòn, mắt đã mờ, tai đã lãng, trí nhớ đã lẫn lộn. Ngày xưa cha mẹ bế mình từng bước, tập cho mình đi. Giờ tới lượt mình dìu cha mẹ từng bước. Đó là lẽ thường của một đời người, không có gì phải xấu hổ, cũng không có gì phải bực dọc.
Trong kinh, Đức Phật dạy người con có năm bổn phận với cha mẹ. Bổn phận đầu tiên là: được nuôi dưỡng, tôi sẽ nuôi dưỡng lại cha mẹ. Một câu ngắn gọn, mà gói hết cả đạo làm con. Ngày xưa cha mẹ nuôi mình khôn lớn, giờ cha mẹ yếu đi, mình nuôi lại cha mẹ. Không phải nuôi bằng tiền gửi về là xong. Nuôi lại là ở bên, là đỡ dậy, là đút từng thìa cơm, là ngồi nghe cha kể đi kể lại một câu chuyện cũ mà không ngắt lời.
Có người bảo, con bận đi làm, con thuê người chăm cha mẹ là tròn hiếu rồi. Người chăm thuê có thể làm đúng việc, nhưng không thay được tay con, mắt con, lòng con. Cha mẹ già cần nhất không phải là người lạ làm đúng giờ giấc. Cha mẹ cần con mình. Cần tiếng con gọi cha ơi mẹ ơi. Cần bữa cơm có con ngồi cùng. Cần lúc đau nhức có bàn tay quen thuộc xoa lưng.
Kinh còn dạy một điều nghe rất nặng: người giàu có mà không cấp dưỡng cha mẹ già đã quá tuổi xuân xanh, đó là nguyên nhân làm cho con người suy đồi. Không phải nghèo mới bất hiếu. Giàu mà bỏ mặc cha mẹ già mới là suy đồi. Tiền bạc nhiều mà cha mẹ ngồi một mình trong căn nhà lạnh, cơm nguội canh lạnh, thì tiền ấy có ích gì cho đạo làm con.
Hiếu khi cha mẹ còn khỏe thì dễ. Đưa cha mẹ đi chơi, mua cho cha mẹ món ngon, ai cũng làm được. Hiếu khi cha mẹ không còn tự đi lại được mới thật. Lúc ấy không còn vui vẻ, không còn nhẹ nhàng nữa. Có những đêm cha ho suốt, mẹ đau lưng trở mình không được. Có những ngày cha quên cả tên con, mẹ lẫn lộn bữa trưa với bữa tối. Người con hiếu là người ở lại trong những ngày như thế, không bỏ đi, không cáu gắt.
Đừng giục cha mẹ nhanh lên. Người già đi chậm là vì thân đã yếu, không phải vì lười. Đừng cười khi cha mẹ làm đổ bát cơm, làm ướt quần áo. Ngày xưa mình còn bé, cha mẹ cũng dọn cho mình như thế, không một lời than. Đừng nói với cha mẹ bằng giọng của người bề trên. Cha mẹ cả đời làm chỗ dựa cho mình, giờ dựa lại vào mình, lòng các cụ đã tủi lắm rồi.
Mỗi ngày còn đỡ được cha mẹ dậy, còn dìu cha mẹ đi được vài bước, đó là phước của mình. Sẽ có ngày mình muốn đỡ mà không còn ai để đỡ nữa. Cho nên đừng đợi tới lúc cha mẹ nằm một chỗ mới thương. Thương ngay từ hôm nay, từ bữa cơm tối nay, từ bước chân chậm chạp sáng mai. Đi chậm lại một chút, ngồi xuống bên cha mẹ một chút, nắm tay cha mẹ một chút. Nhỏ thôi, nhưng với người già, đó là cả một ngày ấm.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư