Chiều tan làm, chạy xe về tới đầu ngõ đã thấy nhà sáng đèn. Mẹ đang dọn cơm, ba ngồi chờ ở bàn, tivi mở nhỏ nhỏ cho có tiếng. Mâm cơm chẳng có gì sang: nồi canh chua, đĩa cá kho, chén nước mắm dầm ớt. Vậy mà bước chân vào nhà, nghe mùi cơm nóng, tự nhiên bao nhiêu mệt mỏi ngoài đường tan đi một nửa. Nhiều người trong chúng ta sống như thế bao năm rồi, nhưng có khi nào mình dừng lại một chút để nghĩ: bữa cơm này, rồi sẽ còn được ăn chung với cha mẹ bao nhiêu lần nữa?
Bữa cơm là lúc duy nhất trong ngày cả nhà ngồi lại với nhau. Ban ngày mỗi người một việc, tối về ai cũng có điện thoại, có chuyện riêng. Chỉ có mâm cơm là còn giữ được cả nhà ngồi chung một chỗ, nhìn mặt nhau, hỏi nhau một câu: hôm nay có mệt không, ăn có ngon không. Cha mẹ già rồi, họ không cần con cái mang về những món quà đắt tiền. Cái họ cần nhiều hơn là một đứa con chịu ngồi xuống, ăn chậm lại, và lắng nghe.
Đức Phật dạy, người con có năm nhiệm vụ với cha mẹ, mà việc đầu tiên là nuôi dưỡng cha mẹ. Nuôi dưỡng ở đây không chỉ là gửi tiền về mỗi tháng. Tiền thì cần, nhưng tiền không thay được một bữa cơm có mặt con cái. Cha mẹ ăn cơm một mình, dù mâm có đầy món ngon, cũng thấy nhạt. Con cái ngồi ăn chung, dù chỉ là rau luộc chấm mắm, cha mẹ cũng thấy ngon. Hiếu kính, xét cho cùng, không nằm ở những việc lớn lao, mà nằm ở những việc nhỏ mình có làm đều đặn hay không.
Trong Tương Ưng Bộ, Đức Phật ví công ơn cha mẹ như biển cả nghìn trùng. Ngài nói sữa mẹ mà con đã uống trong vòng luân hồi thì nhiều hơn nước trong bốn biển. Nghe câu ấy, mình mới thấy bữa cơm mình dọn cho cha mẹ thật ra nhỏ bé lắm so với những gì cha mẹ đã cho mình. Nhưng chính vì ơn ấy lớn như biển, nên mình không thể trả bằng một lần, mà phải trả bằng nhiều lần nhỏ, đều đặn, ngày này qua ngày khác. Mỗi bữa cơm ăn cùng cha mẹ là một lần mình trả ơn như thế.
Vậy thì bắt đầu từ đâu? Đơn giản lắm. Mỗi tuần, cố gắng ăn cùng cha mẹ vài bữa, đừng viện cớ bận. Khi ăn, đặt điện thoại xuống, đừng vừa ăn vừa lướt. Gắp cho ba miếng cá ngon, hỏi mẹ thích ăn món gì để mai mình nấu. Nếu ở xa, gọi video về ăn chung một bữa, cho cha mẹ thấy mặt con, nghe tiếng con. Những việc nhỏ đó không tốn tiền, chỉ tốn chút lòng. Mà lòng thì mình có sẵn, chỉ là mình có nhớ dùng hay không.
Mâm cơm với cha mẹ còn là nơi giữ lại kỷ niệm mà không nơi nào giữ được. Món cá kho của mẹ, nồi canh chua của ba, chén nước mắm dầm ớt cay xè, những món ấy đi theo mình từ thuở nhỏ, đi đâu cũng nhớ. Có người đi làm xa, ăn bao nhiêu món ngon ngoài tiệm, vậy mà vẫn thèm một bữa cơm nhà, thèm cái vị quen thuộc mà chỉ tay mẹ mới nấu ra được. Khi cha mẹ còn khỏe, còn nấu được cho mình ăn, đó là phước. Đến một ngày cha mẹ yếu đi, không còn đứng bếp được nữa, mình sẽ tiếc những bữa cơm mà mình đã bỏ lỡ vì bận, vì mệt, vì hẹn lần sau. Lần sau, có khi không còn nữa.
Hiếu kính cha mẹ trong từng ngày, phần đầu tiên này, xin bắt đầu từ mâm cơm. Ngày mai, nếu còn kịp, hãy về ăn cơm với cha mẹ. Ngồi xuống, ăn chậm, và nói với cha mẹ một câu thật lòng: cơm mẹ nấu vẫn ngon như ngày con còn nhỏ. Một câu như thế, với cha mẹ, có khi quý hơn nhiều món quà. Và với mình, đó là cách giữ lại những ngày còn được ngồi chung mâm với người đã sinh ra mình.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư