🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu kính

Hiếu kính cha mẹ trong từng ngày — Phần 2

Hiếu kính · 6 phút đọc

Phần trước, chúng ta đã ngồi lại bên mâm cơm với cha mẹ, và thấy rằng hiếu kính bắt đầu từ những việc nhỏ, đều đặn mỗi ngày. Nhưng ngồi chung mâm chưa đủ, nếu miệng mình vẫn nói những lời làm cha mẹ buồn. Có nhiều người thương cha mẹ thật lòng, lo cho cha mẹ đủ thứ, vậy mà mỗi lần mở miệng lại cộc cằn, gắt gỏng, để rồi cha mẹ ngồi im, nuốt nước mắt vào trong. Hiếu kính không chỉ ở tay làm, mà còn ở miệng nói.

Lời nói với cha mẹ là thứ dễ làm tổn thương nhất, vì cha mẹ nghe con nói bằng cả trái tim. Một câu gắt của con, với người ngoài chỉ là chuyện nhỏ, nhưng với cha mẹ già, nó như một nhát dao cứa vào lòng. Cha mẹ có thể không nói ra, vẫn cười, vẫn gắp thức ăn cho con như không có chuyện gì. Nhưng đêm về, họ nằm trằn trọc, tự hỏi mình đã làm gì sai mà con lại nặng lời như vậy. Người làm con, nếu biết nghĩ tới cảnh ấy, sẽ không nỡ nói nặng với cha mẹ thêm lần nào nữa.

Trong kinh điển, có một bài kệ nói về vua trời Đế Thích, mà thuở còn làm người, nhờ một lòng hiếu dưỡng cha mẹ nên sau được sinh làm vua trời. Bài kệ ấy nhắc tới người hiếu dưỡng cha mẹ là người biết nói những lời nhu hòa, từ bỏ lời hai lưỡi, chế ngự lòng gian tham, là người chân thực và nhiếp phục được sân hận. Nói lời nhu hòa được đặt ngay sau hiếu dưỡng cha mẹ, như thể hai việc ấy không tách rời nhau. Thương cha mẹ mà lời nói không nhu hòa, thì cái thương ấy cha mẹ nhận không trọn.

Nói lời nhu hòa không có nghĩa là lúc nào cũng ngọt ngào giả tạo, hay cái gì của cha mẹ cũng gật đầu. Cha mẹ già, có khi lẩm cẩm, có khi nhắc đi nhắc lại một chuyện, có khi can thiệp vào chuyện của con cái quá nhiều. Người con vẫn có quyền nói suy nghĩ của mình, vẫn có thể góp ý, nhưng chọn cách nói sao cho cha mẹ không thấy mình bị coi thường. Thay vì gắt lên: “Ba mẹ nói hoài, con biết rồi!”, mình có thể nói: “Con nghe rồi, ba mẹ yên tâm, để con lo.” Cùng một ý, mà một câu làm cha mẹ tủi, một câu làm cha mẹ an lòng.

Tập nói nhu hòa với cha mẹ cũng là tập thắng cái sân trong lòng mình. Nhiều khi mình gắt với cha mẹ không phải vì cha mẹ sai, mà vì mình đang mệt, đang bực chuyện ngoài đường, rồi trút lên người gần gũi nhất. Cha mẹ là người chịu đựng mình nhiều nhất, nên mình dễ làm họ đau nhất. Biết vậy, mỗi lần sắp gắt, hãy dừng lại một hơi, nhớ rằng người trước mặt mình là người đã nuôi mình lớn, và mình đang nói với ngọn lửa thiêng trong nhà, như cách Đức Phật ví cha mẹ là ngọn lửa đáng cung kính.

Có một lúc lời nói càng cần giữ gìn hơn, đó là khi cha mẹ già hay quên, hay nhắc lại. Mẹ hỏi một chuyện ba lần, ba quên mất mình vừa nói gì, rồi hai ông bà cãi nhau vì chuyện nhỏ xíu. Người con nghe mãi cũng chán, cũng mệt, rồi buột miệng: “Sao ba mẹ cứ nhắc hoài vậy?” Nhưng mình quên mất rằng cha mẹ nhắc lại không phải vì muốn làm phiền mình, mà vì tuổi già làm trí nhớ kém đi, vì cha mẹ sợ bị lãng quên, sợ mình không còn quan trọng trong nhà nữa. Một câu nhắc lại của cha mẹ, đằng sau nó là nỗi sợ bị bỏ rơi. Hiểu được như vậy, mình sẽ không gắt nữa, mà sẽ kiên nhẫn trả lời lại, như ngày xưa cha mẹ kiên nhẫn trả lời mình hỏi đi hỏi lại một câu khi mình còn nhỏ.

Phần này xin khép lại bằng một lời nhắc nhỏ cho chính mình: ngày mai gặp cha mẹ, hãy nói một câu dịu dàng trước đã. Hỏi ba mẹ ngủ có ngon không, hôm nay có đau chỗ nào không, rồi mới nói chuyện khác. Lời nhu hòa không tốn tiền, không tốn sức, chỉ cần mình nhớ. Mà nhớ được, là vì mình thương thật. Hiếu kính trong từng ngày, sau mâm cơm, chính là từng lời nói như thế.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Hiếu kính cha mẹ trong từng ngày · Phần 2
Nguồn
• Giới thiệu Đạo Phật — Bình Anson, chương 09 “Lòng hiếu thảo trong kinh điển Pali” (Thư Viện Phật Học BudSas, TVPH)
Bài liên quanHiếu kính cha mẹ trong từng ngày — Phần 3Hiếu kính cha mẹ trong từng ngày — Phần 4Hiếu kính cha mẹ trong từng ngày — Phần 5