Có một buổi chiều, điện thoại reo lên giữa giờ làm. Đầu dây là tiếng em gái run run: mẹ ngã trong nhà tắm, đang nằm viện. Mình bỏ hết việc, chạy về quê. Nhìn mẹ nằm trên giường bệnh, tay cắm kim truyền, tóc bạc xõa trên gối, tự nhiên mình thấy mẹ nhỏ bé hẳn đi, không còn là người mẹ khỏe mạnh hay cằn nhằn mình mỗi lần về thăm. Lúc ấy mình mới hiểu: cha mẹ già yếu không phải là chuyện của ngày mai. Nó đến từ từ, rồi một ngày nó hiện ra trước mắt, không báo trước.
Chăm cha mẹ già yếu không giống chăm một cơn ốm qua loa vài ngày. Có khi là nhiều tháng, nhiều năm: cha mẹ đi lại khó khăn, ăn uống phải đút từng muỗng, đêm thức giấc nhiều lần, bệnh này chưa khỏi bệnh khác đã tới. Người con nào đã từng thức trắng bên giường bệnh của cha mẹ mới biết chăm sóc dài ngày mệt mỏi tới mức nào. Mệt vì thiếu ngủ, mệt vì lo lắng, mệt vì thấy cha mẹ đau mà mình không làm gì được. Nhiều người chăm một thời gian rồi kiệt sức, rồi sinh bực bội, rồi ân hận vì đã bực bội với chính cha mẹ mình.
Đức Phật dạy rằng có hai hạng người mà chúng ta không bao giờ trả hết ơn được, đó là cha và mẹ. Ngài nói, dù một bên vai cõng mẹ, một bên vai cõng cha, làm vậy suốt trăm năm cho đến trăm tuổi, cũng chưa trả ơn đủ cho cha mẹ. Dù có phụng dưỡng cha mẹ với mọi báu vật trên trái đất này, cũng chưa trả ơn đủ. Vì sao? Vì cha mẹ đã bỏ nhiều công sức cho con cái, nuôi dưỡng chúng cho đến lúc lớn khôn, và dẫn dắt chúng vào trong đời này. Nghe câu ấy, mình mới thấy việc chăm cha mẹ lúc già yếu chẳng phải là trả ơn cho xong, mà là một phần nhỏ trong cái ơn không bao giờ trả hết. Cõng cả trăm năm còn chưa đủ, huống gì mình mới chăm cha mẹ được vài tháng đã than mệt.
Chăm cha mẹ già yếu không chỉ là mua thuốc, đưa đi bệnh viện. Cái cha mẹ cần nhất lúc yếu là có con bên cạnh. Ngồi bên giường, đút từng muỗng cháo, lau mặt, bóp chân cho cha mẹ, hỏi cha mẹ có khó chịu chỗ nào không. Những việc ấy không ai làm thay được, vì cha mẹ chỉ yên lòng khi thấy con mình ở đó. Có người bận rộn, thuê người chăm, gửi tiền đầy đủ, nhưng cha mẹ vẫn buồn, vẫn mong con về. Tiền thuê được người chăm, nhưng không thuê được sự yên lòng của cha mẹ. Mà sự yên lòng ấy, với người già yếu, có khi còn quan trọng hơn cả thuốc.
Cũng đừng quên chăm cả nỗi buồn của cha mẹ. Người già nằm một chỗ thường hay tủi thân, nghĩ mình là gánh nặng cho con cái, nghĩ mình vô dụng vì không còn làm được gì. Có người giấu nước mắt, quay mặt vào tường, không muốn con thấy mình yếu đuối. Có người lại hay than thở, hay giận dỗi vô cớ, chỉ vì muốn con để ý đến mình nhiều hơn. Người con hiểu được tâm lý ấy sẽ không chỉ lo thuốc thang, mà còn lo an ủi. Ngồi kể chuyện vui cho cha mẹ nghe, nhắc cha mẹ nhớ những ngày khỏe mạnh, nói với cha mẹ rằng con chăm cha mẹ là niềm vui của con, không phải gánh nặng. Một câu an ủi đúng lúc, có khi giúp cha mẹ mau khỏe hơn cả thuốc.
Chăm sóc dài ngày, người con cũng phải biết giữ sức cho mình. Đừng cố một mình gánh hết rồi gục ngã. Anh em trong nhà nên chia nhau: người chăm ban ngày, người chăm ban đêm, người lo tiền thuốc, người lo đưa đi khám. Chia nhau như thế, không ai kiệt sức, mà cha mẹ lúc nào cũng có con bên cạnh. Nếu chỉ có một mình, hãy nhờ họ hàng, nhờ người giúp việc đáng tin, và đừng ngại nói ra là mình mệt. Nói ra để được giúp đỡ không phải là bất hiếu. Cố quá rồi gắt gỏng với cha mẹ, đó mới là điều đáng tiếc.
Và đừng đợi cha mẹ ngã bệnh mới về. Hãy về thăm cha mẹ khi cha mẹ còn khỏe, đưa cha mẹ đi khám định kỳ, để ý xem cha mẹ ăn ngủ ra sao, đi lại có vững không. Phòng bệnh hơn chữa bệnh, và thăm nom đều đặn hơn là cuống cuồng lúc đã muộn. Cha mẹ già yếu, con đừng bỏ mặc. Ở bên cha mẹ lúc cha mẹ yếu nhất, bằng tay mình, bằng lòng mình, không đùn đẩy cho ai, đó là hiếu kính ở mức sâu nhất, và cũng là điều mà sau này mình sẽ không phải ân hận.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư