🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Mừng cho người khác: niềm vui không mất đi khi chia

Hiểu kinh dễ dàng · 7 phút đọc

Chị đồng nghiệp cùng phòng được thăng chức. Cả phòng vỗ tay chúc mừng. Tôi cũng vỗ tay, cũng cười, cũng nói lời chúc. Nhưng trong lòng, có một cái gì đó chạnh lại. Sao không phải là mình? Mình cũng làm việc chăm chỉ mà. Mình cũng thức khuya dậy sớm mà. Niềm vui của người ta, sao lại làm mình buồn? Tôi xấu hổ với chính cảm giác ấy, nhưng nó có thật. Và tôi tin nhiều người cũng từng có cảm giác ấy, chỉ là không dám nói ra.

Cảm giác chạnh lòng khi thấy người khác hơn mình là một cảm giác rất người. Nó không làm mình thành người xấu. Nó chỉ cho thấy trong lòng mình còn có sự so sánh. So sánh là thói quen khó bỏ. Từ nhỏ, ta đã được so sánh: con nhà người ta học giỏi hơn, làm tốt hơn. Lớn lên, ta tự so sánh: lương mình thấp hơn bạn, nhà mình nhỏ hơn đồng nghiệp. So sánh nhiều thành quen. Quen rồi thì niềm vui của người khác tự nhiên thành nỗi buồn của mình.

Trong đạo Phật, có bốn tâm rộng lớn gọi là tứ vô lượng tâm: từ, bi, hỷ, xả. Từ là mong người khác được vui. Bi là mong người khác hết khổ. Hỷ là vui theo niềm vui của người khác. Xả là tâm bình thản, không dính mắc. Bốn tâm này đi cùng nhau. Trong đó, hỷ là tâm khó tập nhất, vì nó đi ngược với thói quen so sánh. Thương người khổ thì dễ. Mừng cho người vui thì khó hơn nhiều.

Vì sao hỷ lại khó? Vì hỷ đòi hỏi mình buông cái tôi ra. Khi người khác thành công, cái tôi của mình lên tiếng: còn tôi thì sao? Tôi có kém không? Tôi có bị bỏ lại không? Cái tôi càng lớn, niềm vui của người khác càng khó nuốt. Người ta thăng chức, mình thấy mình nhỏ lại. Người ta mua nhà mới, mình thấy nhà mình chật đi. Nhưng thật ra, nhà mình có chật đi đâu. Chỉ có cái nhìn của mình đổi. Người ta vui không làm mình mất gì. Mất mát ấy là do mình tưởng ra.

Người xưa dạy rằng tinh thần từ bi hỷ xả là tinh thần khoan dung. Khoan dung không có nghĩa là yếu đuối, là để người ta lấn lướt. Khoan dung là lòng rộng ra, đủ chỗ cho niềm vui của người khác. Lòng hẹp thì niềm vui của người ta không có chỗ vào. Lòng rộng thì niềm vui của người ta vào được, mà niềm vui của mình cũng không mất đi. Niềm vui lạ lắm: chia ra không mất, mà còn nhân lên. Một người vui, hai người cùng vui, niềm vui thành hai phần. Ghen tị thì ngược lại: một người vui, một người buồn, niềm vui bị chia đôi.

Tập hỷ bắt đầu từ những chuyện nhỏ. Bạn bè khoe con học giỏi, thay vì so với con mình, thử nói: cháu giỏi quá, chúc mừng nhé. Đồng nghiệp được khen, thay vì nghĩ sếp thiên vị, thử nghĩ: bạn ấy xứng đáng, mình học được gì từ bạn ấy. Người thân mua được món đồ đẹp, thay vì chạnh lòng, thử ngắm cùng họ, vui cùng họ. Mỗi lần làm được như vậy, lòng mình rộng ra một chút. Rộng nhiều lần, thành thói quen. Thói quen mừng cho người khác, cuối cùng lại làm chính mình hạnh phúc hơn.

Có một điều ít người để ý: người biết mừng cho người khác thường được người khác thương. Ai cũng thích ở gần người vui với niềm vui của mình. Người hay chạnh lòng, hay so sánh, người khác cảm nhận được, dần dần xa ra. Cho nên tập hỷ không chỉ tốt cho lòng mình, mà còn tốt cho các mối quan hệ. Người rộng lòng thì bạn bè nhiều. Người hẹp lòng thì cô đơn, dù xung quanh có bao nhiêu người.

Hỷ cũng là thuốc chữa cho sự tự ti. Người hay so sánh thường khổ vì thấy mình kém. Nhưng khi mình thật lòng mừng cho người khác, mình nhận ra một điều: mỗi người có một con đường, một thời điểm riêng. Bạn thăng chức sớm, mình thăng chức muộn, không có nghĩa là mình kém. Cây này nở mùa xuân, cây kia nở mùa hạ. Hoa nào cũng đẹp, chỉ khác mùa. Mừng cho hoa nở sớm, không có nghĩa là hoa của mình không bao giờ nở.

Hôm nay, nếu có ai đó khoe một niềm vui, thử tập một câu nói thật lòng: mừng cho bạn nhé. Nói xong, lắng nghe lòng mình. Ban đầu có thể còn gượng. Làm nhiều lần, sẽ thành thật. Và một ngày nào đó, mình sẽ nhận ra: niềm vui của người khác không còn làm mình chạnh lòng nữa. Ngược lại, nó làm mình vui theo. Lúc ấy, mình đã có được một trong bốn tâm rộng lớn. Lòng rộng, đời rộng. Niềm vui chia ra không mất, chỉ có nhân lên.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Lịch sử Việt Nam tập 02 — trang 548: Giáo lý đạo Phật với từ bi hỷ xả và sự tu thân về thập thiện và ngũ giới.
• Lịch sử Việt Nam tập 02 — trang 549: Tinh thần từ bi hỷ xả, khoan dung của Phật giáo không có nghĩa là dẫn dắt người ta ủy mị.
• Trạng Nguyên Việt Nam — trang 113: Chịu ảnh hưởng của thuyết từ bi hỷ xả, lý vô chấp, lẽ vô thường, vô ngã của nhà Phật.
Bài liên quanBố thí không chỉ là cho tiềnKinh A Di Đà: vì sao còn gọi là kinh được chư Phật hộ niệmKinh Quán Vô Lượng Thọ: bắt đầu từ một bà hoàng hậu bị giam trong ngục