🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Chánh mạng: kiếm sống sạch, ngủ mới yên

Hiểu kinh dễ dàng · 6 phút đọc

Ông Sáu bán trái cây ở chợ. Có lần người ta rủ ông nhập trái cây non về ngâm thuốc cho chín nhanh, bán được giá cao. Ông từ chối. Người ta cười ông dại. Bán như ông thì bao giờ mới giàu. Ông chỉ cười. Ông bảo, tôi bán trái cây sạch. Khách ăn vào không đau bụng. Tôi ngủ yên. Giàu thì chưa biết. Nhưng ngủ yên là thật.

Kinh dạy, chánh mạng là sống theo con đường công chánh, không tham lam lợi lộc mà bỏ những điều nhân nghĩa. Nói dễ hiểu là kiếm sống cho sạch. Làm nghề gì cũng được. Miễn là nghề đó không làm hại người khác. Không dối trá. Không cướp đoạt. Tiền kiếm được từ nghề sạch thì xài mới yên lòng.

Có những nghề rõ ràng là không sạch. Buôn bán thuốc giả. Làm hàng nhái lừa người ta. Cân non cân thiếu. Bán đồ hết hạn. Những nghề đó kiếm tiền nhanh. Nhưng tiền đó cầm trong tay mà lòng không yên. Đêm về nằm nghĩ, mình lừa người ta, người ta có biết không. Lỡ người ta ăn vào mà bệnh thì sao. Nỗi lo đó theo mình mỗi ngày. Tiền nhiều mà ngủ không yên thì tiền đó có ích gì.

Cũng có những nghề không xấu mà cách làm lại xấu. Bán trái cây thì tốt. Nhưng ngâm thuốc cho chín nhanh thì không tốt. Dạy học thì tốt. Nhưng dạy qua loa để học trò phải học thêm thì không tốt. Chạy xe ôm thì tốt. Nhưng chở khách đi đường vòng để lấy thêm tiền thì không tốt. Nghề không quyết định tất cả. Cách làm nghề mới quyết định. Cùng một nghề, người làm sạch thì yên, người làm bẩn thì lo.

Có người hỏi, thời buổi khó khăn, không làm vậy thì sống sao. Câu hỏi này thật. Ai cũng cần tiền. Tiền nhà, tiền học cho con, tiền thuốc cho cha mẹ. Không có tiền thì khổ ngay. Nhưng kinh không bảo mình bỏ nghề để đi tu. Kinh chỉ bảo mình kiếm sống cho sạch. Sạch không có nghĩa là nghèo. Ông Sáu bán trái cây sạch, khách tin ông. Khách quay lại mua hoài. Ông bán chậm mà chắc. Người bán hàng ngâm thuốc thì bán nhanh một thời gian rồi mất khách. Khách ăn một lần rồi không quay lại. Sạch thì bền. Bẩn thì nhanh mà ngắn.

Chánh mạng còn là biết đủ với nghề của mình. Có người làm nghề sạch rồi mà vẫn khổ. Khổ vì so sánh. Thấy người ta giàu hơn thì sốt ruột. Thấy người ta nhà to xe đẹp thì tủi thân. Thế là bắt đầu nghĩ tới chuyện làm ăn gian dối. Chỉ cần một lần thôi. Một lần rồi thôi. Nhưng một lần đó mở ra lần thứ hai, thứ ba. Cái khổ không phải do nghề. Mà do lòng tham chưa biết đủ.

Biết đủ không có nghĩa là không cố gắng. Ông Sáu vẫn dậy sớm mỗi ngày. Vẫn chọn trái cây ngon nhất cho khách. Vẫn tính toán sao cho lời đủ sống. Ông cố gắng. Nhưng ông không cố gắng bằng cách lừa người ta. Ông cố gắng bằng cách làm tốt hơn. Trái cây ngon hơn. Cân đủ hơn. Cười với khách nhiều hơn. Cố gắng như vậy thì lòng yên.

Thực tập chánh mạng rất thực tế. Mỗi tối, trước khi ngủ, hỏi mình một câu. Hôm nay mình kiếm tiền bằng cách nào. Có làm ai khổ không. Có dối ai không. Có lấy của ai thứ không phải của mình không. Nếu câu trả lời là không, thì ngủ yên. Nếu câu trả lời là có, thì sửa ngay ngày mai. Không cần đợi tới tháng sau. Không cần đợi tới năm sau. Sửa ngay khi mình thấy.

Ông Sáu kể, có tháng ông lời ít lắm. Nhưng ông ngủ ngon. Ông bảo, tiền ít mà ngủ ngon thì vẫn hơn tiền nhiều mà nằm trằn trọc. Người ta hỏi ông có muốn giàu không. Ông bảo, giàu thì ai chẳng muốn. Nhưng giàu bằng cách làm người khác khổ thì tôi không muốn. Tôi bán trái cây. Khách ăn ngon, khách khỏe. Tôi vui. Vậy là đủ.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Phật Giáo (Trần Trọng Kim) — trang 31
• Phật Giáo (Trần Trọng Kim) — trang 127
Bài liên quanGiới: hàng rào bảo vệ chứ không phải xiềng xíchKinh quán hơi thở: một hơi thở cũng đủ làm chỗ nươngĂn một bữa cho ra một bữa: chánh niệm trong ăn uống