🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Giới: hàng rào bảo vệ chứ không phải xiềng xích

Hiểu kinh dễ dàng · 6 phút đọc

Bà Năm có một vườn rau nhỏ sau nhà. Vườn rau được rào lại bằng tre. Có người hỏi bà, rào làm gì cho tốn công. Bà cười. Bà bảo, rào để gà khỏi vào bới. Để trẻ con khỏi chạy vào giẫm nát. Rào không phải để nhốt rau lại. Rào để rau được yên mà lớn. Không có rào, rau chưa kịp lớn đã bị phá hết. Có rào, rau lớn lên xanh tốt. Bà hái rau mỗi ngày. Ăn không hết còn đem cho hàng xóm.

Kinh dạy, giới cũng giống như hàng rào đó. Phương thức giải thoát gồm có giới, định, tuệ. Giới là giới luật, ngăn không cho làm những điều tà vạy, bất chánh. Định là thiền định, giữ tâm trí gom về một mối. Tuệ là trí tuệ, phân biệt rõ sự thật. Ba thứ này đi chung với nhau. Giới là bước đầu. Không có giới thì định và tuệ khó mà có được.

Nhiều người nghe tới giới thì sợ. Họ tưởng giới là xiềng xích. Là cấm cái này, cấm cái kia. Là mất tự do. Là sống khổ sở. Nhưng giới không phải như vậy. Giới là hàng rào bảo vệ. Nó ngăn mình làm những việc gây hại cho mình và cho người khác. Nó không nhốt mình lại. Nó cho mình được yên mà lớn lên. Giống như hàng rào của bà Năm. Rào không nhốt rau. Rào bảo vệ rau.

Người lái xe giữ làn đường là đang giữ giới. Không phải vì họ sợ phạt. Mà vì giữ làn thì mình an toàn, người khác cũng an toàn. Vượt ẩu, lấn làn thì nhanh được một chút. Nhưng lỡ gây tai nạn thì mất nhiều hơn được. Giới cũng vậy. Giữ giới thì chậm một chút. Nhưng an toàn. Phá giới thì nhanh một chút. Nhưng nguy hiểm.

Người tại gia giữ giới rất đơn giản. Không giết hại. Không trộm cắp. Không tà dâm. Không nói dối. Không dùng chất say. Năm điều này nghe thì nhiều. Nhưng thật ra chúng chỉ là những điều mà người lương thiện nào cũng làm. Không giết hại là không làm đau người khác. Không trộm cắp là không lấy của ai. Không tà dâm là chung thủy với gia đình. Không nói dối là nói thật. Không dùng chất say là giữ đầu óc tỉnh táo. Giữ được năm điều này thì đời sống đã yên ổn lắm rồi.

Giới còn giúp tâm mình định lại. Khi mình không làm điều xấu, tâm mình không lo sợ. Không lo bị phát hiện. Không lo bị trả thù. Không lo người ta biết chuyện của mình. Tâm không lo thì mới ngồi yên được. Ngồi yên được thì mới thấy rõ được. Thấy rõ được thì mới có trí tuệ. Chuỗi này bắt đầu từ giới. Giới là nền. Nền không vững thì nhà không đứng được.

Có người giữ giới mà khổ. Vì họ giữ giới như giữ một cái luật khô khan. Họ giữ mà trong lòng cứ thèm phá. Thèm uống rượu mà không dám uống. Thèm nói dối mà không dám nói. Giữ như vậy thì mệt lắm. Giữ được một thời gian rồi bỏ. Giới không phải để giữ kiểu đó. Giới là để hiểu. Hiểu vì sao không nên làm. Hiểu rồi thì tự nhiên không muốn làm nữa. Không cần phải gồng mình.

Ví dụ về rượu. Người hiểu rượu làm mình mất tỉnh táo thì tự nhiên ít uống. Không cần ai cấm. Người hiểu nói dối làm mất lòng tin thì tự nhiên ít nói dối. Không cần ai bắt. Giới giữ bằng sự hiểu biết thì nhẹ nhàng. Giữ bằng sự sợ hãi thì nặng nề. Kinh dạy giới đi với tuệ là vì vậy. Có tuệ thì giới mới bền.

Thực tập giới bắt đầu từ một việc nhỏ. Chọn một điều mình hay phạm nhất. Có người hay nói dối vặt. Có người hay nổi nóng rồi nói lời ác. Có người hay lấy đồ của công ty về nhà. Chọn một điều thôi. Giữ cho được điều đó trong một tuần. Một tuần rồi thêm một tuần nữa. Giữ được một điều thì lòng tin vào mình tăng lên. Tăng lên thì giữ thêm điều khác. Cứ như vậy mà đi.

Bà Năm kể, vườn rau của bà năm nào cũng xanh tốt. Không phải vì bà giỏi trồng rau. Mà vì bà rào kỹ. Gà không vào được. Trẻ con không giẫm được. Rau được yên mà lớn. Bà bảo, người cũng vậy. Có rào thì mới lớn được. Rào đó chính là giới. Giữ giới không phải là mất tự do. Giữ giới là để mình được tự do lớn lên, không bị những thói xấu phá hoại.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Phật Giáo (Trần Trọng Kim) — trang 127
Bài liên quanKinh quán hơi thở: một hơi thở cũng đủ làm chỗ nươngĂn một bữa cho ra một bữa: chánh niệm trong ăn uốngHành uẩn: những thói quen âm thầm lái đời mình