🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Kinh Bách Dụ — người khát đứng bên sông mà không dám uống

Hiểu kinh dễ dàng · 7 phút đọc

Có một anh chàng khát nước đến rát cả cổ họng. Anh đi khắp nơi tìm nước. May sao anh tới được bờ sông lớn. Nước mênh mông, uống bao nhiêu cũng không hết. Vậy mà anh đứng ở mé sông, không uống. Bạn anh ngạc nhiên hỏi: sao anh không uống? Anh đáp: tôi sắp chết khát đây. Nhưng sông có quá nhiều nước, tôi không thể uống hết được. Cho nên tôi đang chần chờ không biết có nên uống hay không. Câu chuyện này nằm trong Kinh Bách Dụ, một cuốn kinh gồm một trăm câu chuyện ví dụ ngắn như vậy. Nghe thì buồn cười. Nhưng soi lại mình, ai trong chúng ta cũng từng là anh chàng ấy.

Kinh Bách Dụ là gì? Bách là trăm. Dụ là ví dụ. Kinh gồm một trăm câu chuyện ngắn, mỗi chuyện kể một người làm một việc dại dột, rồi rút ra một bài học. Người xưa không giảng đạo bằng lý luận dài. Người xưa kể chuyện. Vì chuyện thì ai cũng nghe được, ai cũng nhớ được. Lý luận thì quên. Chuyện thì ở lại.

Anh chàng khát nước là hình ảnh của rất nhiều người trong chúng ta. Mình muốn học đạo, nhưng thấy đạo mênh mông quá, không biết bắt đầu từ đâu, nên đứng yên không học. Mình muốn tu, nhưng thấy người ta tu cao quá, mình tu không tới, nên không tu. Mình muốn làm phước, nhưng thấy việc thiện nhiều quá, mình làm không hết, nên không làm. Đứng bên sông mà chết khát. Đứng trước kho báu mà chết đói. Cái dại của anh chàng không phải là khát. Cái dại là đòi uống hết cả sông mới chịu uống một ngụm.

Trong đời, có bao nhiêu việc mình bỏ dở vì lý do ấy? Mình muốn đọc sách, nhưng nghĩ phải đọc hết cả cuốn mới có ích, nên không đọc trang nào. Mình muốn tập thể dục, nhưng nghĩ phải tập một giờ mới có tác dụng, nên không tập mười phút. Mình muốn xin lỗi ai đó, nhưng nghĩ phải nói thật hay, thật trọn vẹn mới xin lỗi, nên im lặng mãi. Mình đợi cho hoàn hảo mới bắt đầu. Mà hoàn hảo thì không bao giờ tới. Cho nên mình không bao giờ bắt đầu.

Kinh Bách Dụ dạy ngược lại: bắt đầu bằng một ngụm nước. Không cần uống hết sông. Chỉ cần uống một ngụm, cơn khát đã đỡ. Đọc một trang sách, đã hơn không đọc. Tập mười phút, đã hơn nằm yên. Nói một câu xin lỗi vụng về, đã hơn im lặng cả năm. Việc lớn nào cũng bắt đầu bằng việc nhỏ. Người đi xa nào cũng bắt đầu bằng một bước chân. Đừng đợi uống hết sông. Uống một ngụm trước đã.

Một trăm câu chuyện trong kinh, câu nào cũng giống như vậy: một người làm một việc dại, mà cái dại ấy rất giống mình. Có người đi tìm kho báu mà bỏ qua kho báu ngay dưới chân. Có người chê cái nhỏ mà mất cái lớn. Có người lo giữ cái vỏ mà quên cái ruột. Đọc kinh này, mình cười người trong chuyện, rồi chợt giật mình: ủa, mình cũng vậy. Cái giật mình ấy chính là lúc kinh làm việc. Kinh không mắng mình. Kinh chỉ kể chuyện, để mình tự thấy.

Có người hỏi: đọc chuyện cười mà học được đạo sao? Được. Vì đạo không nằm trong lời lẽ cao siêu. Đạo nằm trong cái thấy. Thấy mình dại ở đâu, đó là đạo. Thấy mình tham ở đâu, đó là đạo. Thấy mình sợ ở đâu, đó là đạo. Một câu chuyện làm mình thấy ra một tật của mình, quý hơn mười trang lý luận.

Người xưa còn dùng kinh này để nhắc nhau một điều nữa: đừng học đạo như anh chàng khát nước. Có người tới chùa, nghe pháp, thấy pháp hay quá, nhưng nghĩ: pháp nhiều quá, tôi học không hết, thôi không học. Có người nghe giảng về vô thường, về nhân quả, thấy đúng quá, nhưng nghĩ: tôi phải hiểu hết mới tu được, thôi đợi đã. Đợi mãi, đời trôi qua. Sông vẫn chảy. Mình vẫn khát. Chỉ vì mình đòi uống hết sông.

Vậy đọc kinh Bách Dụ như thế nào? Đọc chậm. Mỗi ngày một chuyện. Đọc xong, đừng vội qua chuyện khác. Hỏi mình một câu: chuyện này giống mình ở chỗ nào? Hôm nay mình có đứng bên sông nào mà không dám uống không? Mình có việc gì cứ đợi hoàn hảo mới làm không? Nếu có, thì uống một ngụm ngay hôm nay. Làm một chút ngay hôm nay. Đừng đợi.

Cuối cùng, kinh muốn nói với người đời một điều rất thực tế: đạo không ở đâu xa, không ở trên trời, không ở trong sách vở dày cộm. Đạo ở trong một ngụm nước mình dám uống, một bước chân mình dám đi, một lời xin lỗi mình dám nói. Anh chàng khát nước chết khát không phải vì thiếu nước. Mà vì anh đòi quá nhiều. Mình sống khổ không phải vì thiếu cơ hội. Mà vì mình đợi cơ hội hoàn hảo. Sông đang chảy trước mặt. Cúi xuống, uống một ngụm. Cơn khát sẽ đỡ. Rồi ngụm thứ hai, ngụm thứ ba. Uống từ từ, rồi cũng hết khát. Không cần uống hết sông. Chỉ cần bắt đầu uống.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Một Diễn Dịch Mới về Ba Bộ Kinh Pháp Hoa, Phần 2 (Nikkyo Niwano; Trần Tuấn Mẫn dịch) — trang 516–517: câu chuyện trong Bách Dụ Kinh về người khát nước đứng bên sông Sindh không dám uống vì không uống hết được; lời kết: đừng nuôi ý tưởng rồ dại như thế đối với giáo lý
• Thiền Uyển Tập Anh (Lê Mạnh Thát) — trang 41: Xem Bách Dụ Kinh, Đại Chánh Tạng tập 209
Bài liên quanBỏ vui nhỏ, được vui lớn: kệ Pháp Cú 290 cho người hay tiếcRùa mù gặp bọng cây: được làm người khó biết baoNắm muối trong bát, nắm muối trong sông: cùng một lỗi, sao quả khác nhau