🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Bỏ vui nhỏ, được vui lớn: kệ Pháp Cú 290 cho người hay tiếc

Hiểu kinh dễ dàng · 6 phút đọc

Buổi tối, nằm lướt điện thoại, tay cứ quẹt hết clip này tới clip khác. Mắt díu lại rồi mà vẫn chưa chịu ngủ. Trong đầu có một giọng nhỏ nói: thôi, ngủ đi, mai còn dậy sớm. Nhưng tay vẫn quẹt. Cái vui nho nhỏ ấy, ai cũng biết nó chẳng đáng bao nhiêu. Vậy mà bỏ nó khó ghê.

Sáng ra, đầu óc nặng trịch. Đi làm uể oải. Hẹn với con chiều nay đi chơi, mà người mệt rũ, chỉ muốn nằm. Một đêm thức khuya đổi lấy một ngày mệt mỏi. Tính ra, có rẻ không? Không rẻ chút nào. Cái vui nhỏ đêm qua lấy mất cái vui lớn ngày hôm nay.

Kinh Pháp Cú có một câu ngắn gọn, nghe qua tưởng đơn giản mà ngẫm kỹ thì thấm: "Nếu bỏ vui nhỏ mà được hưởng vui lớn, kẻ trí sẽ làm như thế." Kẻ trí ở đây không phải người học cao hay nói hay. Kẻ trí là người biết tính xa. Biết cái nào đáng giữ, cái nào nên bỏ.

Vui nhỏ là gì? Là cái sướng ngay trước mắt, tới nhanh, đi cũng nhanh. Một ly trà sữa uống cho đã miệng. Một món đồ đang giảm giá, mua về rồi chẳng dùng. Một buổi nhậu vui tới khuya. Một trận cãi nhau thắng cho hả giận. Lúc đang hưởng thì sướng thật. Nhưng sau đó thì sao? Người thì mệt, túi thì nhẹ, lòng thì nặng. Vui nhỏ hay có cái đuôi. Cái đuôi ấy là mệt mỏi, là tốn kém, là hối hận.

Vui lớn thì khác. Vui lớn tới chậm, nhưng ở lại lâu. Là buổi sáng thức dậy người nhẹ nhõm, đầu óc tỉnh táo. Là bữa cơm cả nhà ngồi với nhau, không ai cầm điện thoại. Là tháng nào cũng dành dụm được chút ít, lòng yên tâm. Là tâm mình không bị một chuyện nhỏ làm cho xao động cả ngày. Vui lớn không ồn ào. Nó lặng lẽ như nước giếng trong. Nhưng ai đã nếm rồi thì không muốn đổi lấy vui nhỏ nữa.

Vấn đề là vui nhỏ lúc nào cũng đứng ngay trước mặt, còn vui lớn thì ở hơi xa. Muốn tới được vui lớn, phải đi qua một đoạn đường bỏ. Bỏ một đêm lướt mạng để ngủ sớm. Bỏ một món đồ không cần để dành tiền lo việc cần. Bỏ một lời hơn thua để nhà cửa yên ấm. Mỗi lần bỏ như vậy, trong lòng tiếc tiếc. Cái tiếc ấy là bình thường. Ai bỏ cũng tiếc. Kẻ trí không phải người không tiếc. Kẻ trí là người tiếc mà vẫn bỏ, vì đã nhìn thấy cái lớn hơn ở phía sau.

Có người hỏi: bỏ hết vui nhỏ thì đời còn gì vui? Không phải bỏ hết. Kinh không dạy mình sống khổ hạnh, cấm hết mọi niềm vui. Kinh chỉ dạy mình biết chọn. Giữa hai cái vui, chọn cái lớn hơn, bền hơn. Một ly trà sữa thỉnh thoảng uống cho vui thì không sao. Nhưng uống mỗi ngày, tiền mất, người mệt, thì cái vui ấy đã thành gánh nặng. Một buổi nhậu với bạn bè lâu ngày gặp lại thì quý. Nhưng nhậu triền miên để trốn việc nhà, trốn nỗi buồn, thì cái vui ấy đang lấy mất hạnh phúc của mình.

Nói cho cùng, bài kệ này dạy một phép tính rất đời: đừng đổi cái lớn lấy cái nhỏ. Đời mình có nhiều cái lớn lắm. Sức khỏe là lớn. Gia đình là lớn. Tâm an là lớn. Còn những cái sướng vụn vặt trước mắt, nhiều khi chỉ là cái bẫy ngọt. Người biết tính thì nhìn xa một chút, bỏ cái nhỏ để giữ cái lớn. Người không biết tính thì ôm cái nhỏ, rồi một ngày nhìn lại, thấy cái lớn đã mất từ lúc nào không hay.

Hôm nay, thử một lần thôi. Có một cái vui nhỏ nào đó đang gọi mình, mà mình biết nó sẽ lấy mất một cái vui lớn hơn, thì bỏ nó đi. Tắt điện thoại sớm một tiếng. Để món đồ ấy lại trên kệ. Nhịn một câu hơn thua. Rồi xem sáng mai mình thấy thế nào. Biết đâu, cái cảm giác nhẹ nhõm sáng mai ấy, chính là vui lớn mà bài kệ nói tới. Và một khi đã nếm được, mình sẽ tự biết cách chọn, không cần ai nhắc nữa.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Kinh Pháp Cú · Kệ 290
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 290 (bản song ngữ Việt–Anh–Pháp–Đức, HT Thích Thiện Siêu, tr. 28)
Bài liên quanRùa mù gặp bọng cây: được làm người khó biết baoNắm muối trong bát, nắm muối trong sông: cùng một lỗi, sao quả khác nhauNắm lá trong tay: Phật dạy ít mà đủ dùng