🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Kinh Dịch trong đời sống

Quẻ Vị Tế: chưa xong cũng là đang đi

Kinh Dịch trong đời sống · 6 phút đọc

Cô Lan làm kế toán, kể với tôi một chuyện. Tháng trước, công ty cô quyết toán cuối năm. Mọi việc đã xong chín mươi phần trăm. Chỉ còn một báo cáo cuối cùng, nộp lên là xong. Cô thở phào, nghĩ bụng: xong rồi. Ai ngờ, chính ở báo cáo cuối cùng đó, cô phát hiện một con số lệch từ ba tháng trước. Cả đội phải làm lại từ đầu một phần việc. Cô bảo: lúc đó tôi mới hiểu, việc chưa xong hẳn thì chưa được coi là xong.

Chuyện của cô Lan không hiếm. Học sinh ôn thi, học hết chương trình rồi, chỉ còn một buổi tổng kết, vậy mà chủ quan không ôn lại, tới lúc thi quên mất phần quan trọng nhất. Người xây nhà, xây xong phần thô rồi, chỉ còn sơn và lắp cửa, vậy mà vội vàng, sơn ẩu, tới lúc ở mới thấy tường thấm. Người sắp cưới, lo xong mọi thứ rồi, chỉ còn một việc nhỏ là nói chuyện với hai bên gia đình, vậy mà ngại không nói, tới gần ngày cưới mới sinh chuyện.

Người xưa có một quẻ nói riêng về trạng thái gần xong mà chưa xong. Quẻ Vị Tế. Vị Tế nghĩa là chưa qua sông. Hình tượng của nó là con cáo nhỏ lội qua sông, đã gần tới bờ, nhưng để đuôi chạm nước, ướt hết. Lời quẻ nói, đại ý: chưa qua sông mà đã hanh thông, nhưng con cáo nhỏ làm ướt đuôi, thì không lợi gì.

Câu này nghe thì lạ, nhưng ý của nó rất gần gũi. Khi việc đã gần xong, người ta dễ chủ quan nhất. Lúc bắt đầu, ai cũng cẩn thận, vì biết mình chưa biết gì. Lúc giữa chừng, ai cũng tập trung, vì việc đang khó. Nhưng lúc gần xong, người ta thở phào, buông lỏng, và chính lúc đó hay xảy ra sai sót. Con cáo qua được chín phần sông, chỉ ướt cái đuôi ở phần cuối, vậy mà cũng coi như chưa trọn vẹn. Đời người nhiều việc cũng vậy. Thua không phải thua ở đầu, mà thua ở đoạn cuối.

Có một điều đặc biệt về quẻ Vị Tế. Trong sáu mươi bốn quẻ của Kinh Dịch, Vị Tế là quẻ cuối cùng. Người xưa sắp xếp như vậy là có ý. Sau quẻ Ký Tế là đã qua sông, mọi việc xong xuôi, người ta tưởng câu chuyện kết thúc ở đó. Nhưng không. Kinh Dịch kết thúc bằng Vị Tế, bằng chưa xong. Nghĩa là, trong đời, không có việc gì thật sự xong hẳn. Xong việc này thì tới việc khác. Qua sông này thì tới sông khác. Hiểu được như vậy, người ta bớt sốt ruột, bớt nghĩ rằng phải xong hết mọi việc thì mới được nghỉ ngơi, mới được hạnh phúc.

Vị Tế dạy hai điều. Thứ nhất, cẩn thận nhất ở đoạn cuối. Việc càng gần xong, càng phải chậm lại một chút, kiểm tra lại một lần. Nộp báo cáo thì đọc lại một lượt. Gửi tiền thì kiểm tra lại số tài khoản. Nói một câu quan trọng với người thân thì nghĩ lại một lần xem mình nói vậy có làm người ta buồn không. Một phút cẩn thận ở cuối, đáng giá hơn mười giờ sửa sai sau đó.

Thứ hai, chấp nhận trạng thái chưa xong. Nhiều người khổ vì lúc nào cũng muốn mọi việc phải xong hẳn, phải trọn vẹn, phải hoàn hảo. Nhưng đời không như vậy. Nhà cửa lúc nào cũng có chỗ cần sửa. Con cái lúc nào cũng có chuyện cần lo. Công việc lúc nào cũng có việc dở dang. Nếu cứ chờ xong hết mới vui, thì cả đời không có lúc nào vui. Người hiểu Vị Tế thì khác. Họ biết việc chưa xong là bình thường. Họ làm từng bước, xong bước nào mừng bước đó, còn lại cứ từ từ mà làm.

Cô Lan sau vụ quyết toán đó rút ra một kinh nghiệm. Cô bảo: giờ tôi làm việc gì, tới đoạn cuối tôi lại càng chậm lại. Đồng nghiệp cười cô kỹ tính. Nhưng từ đó tới nay, báo cáo của cô không còn sai sót nào ở phút cuối nữa.

Bạn thử nhìn lại xem, trong đời mình có việc gì đang ở trạng thái Vị Tế không. Một việc gần xong mà mình đã buông lỏng. Một mối quan hệ gần lành mà mình đã chủ quan. Một thói quen tốt đang tập mà mình đã lơ là. Nếu có, thì đừng buồn. Chưa xong cũng là đang đi. Chỉ cần cẩn thận thêm một chút ở đoạn cuối, là tới bờ.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Dịch Kinh Đại Toàn, tập 3 (Hạ Kinh) — quẻ Vị Tế, tr. 449: "Vị Tế. Hanh. Tiểu hồ ngật tế. Nhu kỳ vĩ. Vô du lợi"
Bài liên quanĐổi việc: biết lùi một bước để tiến ba bướcChuyển nhà: đổi chỗ ở, giữ nếp nhàMột ngày làm việc: lúc căng, lúc chùng mới bền