🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Giúp người thân bỏ thói xấu: nhân quả của lòng kiên nhẫn

Nhân quả – nghiệp báo · 8 phút đọc

Anh Tùng có người em trai nghiện rượu. Mười năm nay, em anh cứ say rồi tỉnh, tỉnh rồi say. Vợ em bỏ đi. Con em gửi cho bà nội nuôi. Anh Tùng đã mắng, đã khuyên, đã khóc, đã dọa từ mặt. Tất cả đều không ăn thua. Có lúc anh nản, muốn buông tay, mặc kệ em muốn ra sao thì ra. Nhưng rồi anh nghĩ: nếu mình buông, thì ai còn giữ em lại?

Giúp người thân bỏ thói xấu là việc khó nhất trong các việc khó. Khó hơn giúp người lạ rất nhiều. Người lạ, mình giúp một lần, rồi thôi. Người thân, mình phải giúp hoài, giúp mãi, mà không biết bao giờ mới có kết quả. Mắng thì họ giận. Khuyên thì họ không nghe. Im lặng thì họ tưởng mình đồng ý. Làm gì cũng khó. Không làm gì cũng khó. Nhiều gia đình vì thế mà tan nát. Người thân thì khổ, mà người giúp cũng khổ theo.

Sách cổ có lời dạy rằng, muốn sửa lỗi cho người khác, người quân tử cần làm ngược lại, làm quá mức một chút, để cho họ thấy mà sửa mình. Ý của câu này sâu lắm. Muốn người khác bỏ thói xấu, trước hết mình phải sống ngược lại với thói xấu đó, sống rõ ràng, sống kiên định, để họ nhìn vào mà thấy. Không phải nói nhiều. Mà là sống để họ thấy. Anh Tùng hiểu điều này. Anh không uống rượu. Anh đi làm đều đặn. Anh chăm lo cho mẹ già, cho cháu. Em anh nhìn vào, thấy anh sống như vậy, trong lòng nó cũng dao động. Nó biết anh mình đúng. Chỉ là nó chưa đủ sức để làm theo.

Muốn giúp người thân bỏ thói xấu, trước hết phải hiểu vì sao họ có thói xấu đó. Người nghiện rượu, không phải vì thích rượu. Mà vì buồn, vì áp lực, vì cô đơn, vì không biết cách nào khác để quên đi. Người ham cờ bạc, không phải vì thích thua tiền. Mà vì muốn gỡ gạc, muốn chứng tỏ, muốn thoát khỏi cảm giác thất bại. Thói xấu nào cũng có gốc rễ. Không đào được gốc, chỉ chặt ngọn, thì ngọn lại mọc. Anh Tùng mất nhiều năm mới hiểu em mình. Em anh uống rượu vì sau khi vợ bỏ đi, nó cảm thấy mình vô dụng. Nó uống để quên cảm giác đó. Hiểu được như vậy, anh không mắng nữa. Anh nói: "Em không vô dụng. Em còn có con. Con em cần bố." Câu nói đó, em anh nhớ mãi.

Giúp người thân bỏ thói xấu cần kiên nhẫn rất lớn. Kiên nhẫn không phải là chịu đựng mãi mãi. Kiên nhẫn là biết rằng, thay đổi cần thời gian. Hôm nay họ bỏ được một ngày, mai họ lại tái phạm, thì mình vẫn ở đó. Không mắng, không bỏ rơi, mà giúp họ đứng dậy lại. Có người bỏ rượu được một tháng, rồi uống lại. Gia đình mắng: "Đồ vô dụng, bao nhiêu lần rồi vẫn vậy." Nghe như vậy, họ càng tuyệt vọng, càng uống nhiều hơn. Nhưng nếu gia đình nói: "Một tháng là tốt lắm rồi. Lần này mình làm lại, cố được hai tháng nhé." Thì họ có thêm sức để thử lại. Lời nói của người thân, hoặc là liều thuốc, hoặc là nhát dao. Nói sao cho thành thuốc, đó là cả một nghệ thuật.

Trong kho sách cổ cũng có lời dạy rằng, tự mình làm điều ác mà không biết ăn năn, thì lỗi lầm cứ chất chồng. Ngược lại, người biết ăn năn, biết nhận lỗi, thì còn đường quay lại. Giúp người thân, thực ra là giúp họ đến được với sự ăn năn đó. Không phải bằng cách mắng họ. Mà bằng cách tạo điều kiện để họ tự nhìn lại. Cho họ thấy hậu quả, nhưng cũng cho họ thấy hy vọng. Cho họ thấy mình sai ở đâu, nhưng cũng cho họ thấy mình còn có thể sửa ở đâu. Người ta chỉ thay đổi khi họ thấy có đường để thay đổi. Không thấy đường, họ sẽ ở mãi trong thói xấu.

Cũng cần nhớ rằng, giúp người thân không có nghĩa là gánh hết hậu quả thay họ. Anh Tùng từng trả nợ thay em nhiều lần. Mỗi lần trả, em anh lại uống tiếp, vì biết có anh lo. Đến khi anh quyết định không trả nợ thay nữa, em anh mới bắt đầu sợ. Sợ mất nhà, sợ mất việc, sợ mất tất cả. Chính nỗi sợ đó làm nó tỉnh lại. Giúp người, đôi khi là buông tay đúng lúc. Buông để họ tự chịu trách nhiệm. Chịu trách nhiệm rồi, họ mới lớn lên được. Thương mà cứ gánh thay, thì thương đó thành hại.

Em trai anh Tùng bây giờ đã bỏ rượu được hai năm. Nó đi làm phụ hồ, gửi tiền nuôi con, cuối tuần về thăm mẹ. Nó bảo: "Anh hai không bỏ em, nên em không bỏ chính mình." Hai năm không dài. Nhưng hai năm đó là quả của mười năm kiên nhẫn. Mười năm anh Tùng không bỏ cuộc. Mười năm anh sống đàng hoàng để em nhìn vào. Mười năm anh nói lời nhẹ nhàng thay vì mắng mỏ. Mười năm đó, mỗi ngày là một hạt nhân lành. Hạt nào cũng nhỏ. Nhưng cộng lại, thành một đời người được cứu.

Giúp người thân bỏ thói xấu, nhân quả của nó không chỉ ở người được giúp. Mà còn ở người giúp. Người kiên nhẫn giúp người thân, lòng mình cũng lớn lên. Mình học được cách thương mà không áp đặt. Học được cách chờ đợi mà không nản lòng. Học được cách buông tay đúng lúc. Những bài học đó, không trường lớp nào dạy được. Chỉ có đời sống dạy được. Và khi người thân mình thay đổi, cả gia đình được nhờ. Con cái có bố trở lại. Mẹ già có con trở lại. Nhà cửa ấm trở lại. Đó là quả ngọt nhất của lòng kiên nhẫn. Ngọt, vì nó đến sau mười năm đắng.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Dịch Đại Toàn, tập 3 (Hạ Kinh) — Muốn sửa lỗi họ, người quân tử cần làm ngược lại, nhưng làm quá mức một chút, để cho họ thấy mà sửa mình
• Kinh Hạnh Phúc (Mangala Sutta, BudSas) — Tự mình làm điều ác, mà không biết ăn năn, trái lại thỏa thích và đem lòng vui với điều ác
Bài liên quanNói lời thô với người phục vụ: nhân quả của cái oai nhỏNhận ơn mà quên nói cảm ơn: lời cảm ơn cũng là một hạt giốngMắng con trước mặt người khác: nhân quả của một lời mắng