🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Bốn loại nghiệp gieo mỗi ngày: đen, trắng, đen trắng và không đen không trắng

Nhân quả – nghiệp báo · 6 phút đọc

Một người bán hàng ngoài chợ, sáng nào cũng cân đủ, nói thật, không chặt chém khách lạ. Nhưng có hôm đông khách quá, bà cân vội, thiếu một chút mà không hay. Có hôm mệt quá, bà nói quá lên một chút cho dễ bán. Bà tự nhủ: mình tốt là chính, lâu lâu sai một chút có sao đâu. Câu hỏi là: có sao không? Và cái tốt với cái sai trộn lại như vậy, quả sẽ ra sao?

Trong kinh Trung A Hàm có một đoạn dạy rất rõ về chuyện này. Đức Phật nói có bốn loại nghiệp. Nghiệp đen cho quả báo đen. Nghiệp trắng cho quả báo trắng. Nghiệp đen trắng cho quả báo đen trắng. Và nghiệp không đen không trắng thì không có quả báo, đưa tới nghiệp tận. Nghe thì hơi khó, nhưng soi vào đời thường, bốn loại này mình gặp mỗi ngày.

Nghiệp đen là việc xấu rõ ràng. Lừa gạt, trộm cắp, hại người, nói dối để hại người. Ai làm những việc này thì quả báo xấu tới, sớm hay muộn thôi. Không cần bàn nhiều. Ai cũng biết.

Nghiệp trắng là việc lành rõ ràng. Giúp người, nói thật, sống ngay thẳng, giữ chữ tín. Ai làm những việc này thì quả báo lành tới. Cũng không cần bàn nhiều. Ai cũng mong.

Cái khó nằm ở loại thứ ba: nghiệp đen trắng. Là việc vừa đen vừa trắng trộn lại. Như bà bán hàng kể trên: phần lớn là thật thà, thỉnh thoảng có gian dối một chút. Như người chồng thương vợ con, nhưng thỉnh thoảng nặng lời, rồi lại xin lỗi. Như người làm từ thiện, nhưng làm để được khen. Đời thường của chúng ta, phần lớn là loại này. Vừa tốt vừa xấu, vừa trắng vừa đen, trộn lại trong cùng một ngày, thậm chí trong cùng một việc.

Quả của nghiệp đen trắng thì cũng đen trắng như vậy. Được cái này, mất cái kia. Làm ăn khá, nhưng khách không tin hoàn toàn. Gia đình yên ấm, nhưng thỉnh thoảng lại có sóng gió. Có phước, nhưng phước không trọn. Nhiều người thắc mắc: sao tôi sống cũng tốt mà đời vẫn lận đận? Câu trả lời có khi nằm ở đây: mình tốt, nhưng chưa thuần. Trong tốt còn lẫn xấu. Trong trắng còn lẫn đen. Quả vì vậy cũng lẫn lộn.

Vậy thì làm sao để trắng hơn? Không cần làm việc lớn. Chỉ cần để ý những chỗ đen nhỏ mà mình hay bỏ qua. Cân đủ thì cân đủ luôn, đừng vội vàng mà thiếu. Nói thật thì nói thật luôn, đừng thêm thắt một chút cho dễ nghe. Giúp người thì giúp cho trọn, đừng vừa giúp vừa kể công. Mỗi chỗ đen nhỏ mình lau đi, nghiệp của mình trắng thêm một chút. Trắng dần, quả cũng sáng dần.

Còn loại thứ tư thì sao? Nghiệp không đen không trắng, nghe lạ quá. Đó là những việc làm không còn vì tham, vì sân, vì muốn được khen, vì muốn hơn người. Là việc làm từ cái tâm tỉnh táo, buông xả. Như người giúp người mà không cần ai biết, không cần ai nhớ ơn. Như người giữ giới, tu tập, làm lành mà không chấp vào việc lành đó. Loại nghiệp này không cho quả báo đen hay trắng nữa, vì nó đưa tới chỗ hết nghiệp, hết khổ. Đó là con đường của người tu, đi xa hơn chuyện phước báo đời thường.

Chúng ta chưa đi tới loại thứ tư cũng không sao. Nhưng hiểu được bốn loại này, mình sẽ sống tỉnh táo hơn. Mỗi ngày, mình tự hỏi: hôm nay mình gieo loại nào nhiều nhất? Nếu đen nhiều thì dừng lại. Nếu đen trắng thì lau dần chỗ đen. Nếu trắng nhiều thì giữ cho trắng. Cứ như vậy, đời mình sẽ sáng dần lên, không cần đợi ai ban phước.

Cho nên, đừng nghĩ nhân quả là chuyện lớn lao, xa vời. Nhân quả nằm trong từng việc nhỏ mỗi ngày. Cân đủ hay cân thiếu. Nói thật hay nói dối. Giúp hay làm ngơ. Mỗi việc là một hạt giống, đen hay trắng, mình là người chọn. Và quả báo, đen hay trắng, cũng từ những hạt giống đó mà ra.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Trung A Hàm 2 (Thích Tuệ Sỹ dịch) — trang 288 (bốn loại nghiệp: nghiệp đen có quả báo đen, nghiệp trắng có quả báo trắng, nghiệp đen trắng có quả báo đen trắng, nghiệp không đen không trắng thì không có quả báo và nghiệp tận)
Bài liên quanNhận lỗi là gieo nhân mới: người dám nhận sai, quả đã đổi từ đóBốn tiếng kêu trong đêm: hồi hướng phước cho người thân đã khuấtNghĩ trong đầu thôi, nhân đã gieo rồi