🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Xây hòn đảo giữa đời: người tỉnh thức không sợ nước lụt

Nhân quả – nghiệp báo · 6 phút đọc

Mùa mưa năm nào, con hẻm nhà bác Hai cũng ngập. Nước tràn vào nhà người ta đến đầu gối. Riêng nhà bác Hai, nước chỉ ngập ngoài sân. Người ta hỏi bí quyết, bác cười: "Tôi đắp nền cao hơn người ta một gang tay. Mỗi năm đắp thêm một ít. Mười năm thì thành cái nền cao."

Cái nền nhà của bác Hai giống như hòn đảo trong hai câu kệ của Kinh Pháp Cú. Câu thứ nhất nói về người sống tỉnh thức: "Nỗ lực, giữ chánh niệm, tịnh hạnh, hành thận trọng, tự điều, sống theo pháp, ai sống không phóng dật, tiếng lành ngày tăng trưởng." Câu thứ hai nói về quả của lối sống đó: "Nỗ lực, không phóng dật, tự điều, khéo chế ngự. Bậc trí xây hòn đảo, nước lụt khó ngập tràn."

Hòn đảo ở đây không phải là hòn đảo ngoài biển. Đó là đời sống của một người được xây vững từng ngày. Mỗi thói quen tốt là một viên đá. Dậy sớm, làm việc đàng hoàng, giữ lời hứa, không tiêu xài hoang phí, không nói lời thừa. Từng viên đá nhỏ, xếp lên nhau, lâu ngày thành nền cao. Khi nước lụt đến, người ta cuống cuồng, còn mình thì đứng trên nền cao của chính mình.

Nước lụt là gì? Là hoạn nạn bất ngờ. Là bệnh tật. Là mất việc. Là người thân quay lưng. Là cám dỗ ập đến. Đời ai cũng có lúc nước lên. Người không có nền cao thì nước tràn vào nhà, ướt hết đồ đạc, hư hết mọi thứ. Người có nền cao thì nước chỉ ngập ngoài sân. Khổ vẫn có, nhưng không nhấn chìm được mình.

Nhiều người đợi đến lúc nước lên mới lo đắp nền. Lúc đó đã muộn. Nước đã vào nhà rồi, tay chân cuống lên, đắp không kịp. Người trí đắp nền từ lúc trời còn nắng. Mỗi ngày một ít. Không ai thấy. Không ai khen. Nhưng đến mùa mưa, cái nền đó cứu cả nhà.

Phóng dật là kẻ thù của hòn đảo. Phóng dật là sống buông thả, thích gì làm nấy, hôm nay vui thì vui, mai tính sau. Người phóng dật giống như người ở nhà nền thấp mà không chịu đắp. Trời nắng thì thấy không sao. Đến lúc mưa, nước vào nhà mới than trời. Mà trời thì có nghe đâu. Nền thấp là do mình không đắp, không phải do trời mưa.

Nhân quả ở đây đi từng bước rất rõ. Nhân là nỗ lực mỗi ngày, giữ chánh niệm, tự điều phục mình. Quả là tiếng lành tăng trưởng và hòn đảo vững vàng. Không có phép màu nào. Chỉ có việc làm đều đặn. Như bác Hai đắp nền, mười năm thành nền cao. Như người tập thể dục, một năm thành thân thể khỏe. Như người tiết kiệm, năm năm thành món tiền phòng thân.

Hôm nay, bạn có thể đặt viên đá đầu tiên. Dậy sớm hơn mười phút. Đọc vài trang sách. Nói một câu tử tế với người nhà. Bỏ một thói quen xấu nhỏ. Đừng coi thường viên đá nhỏ. Hòn đảo nào cũng bắt đầu từ một viên đá đầu tiên. Và nước lụt nào rồi cũng sẽ đến. Câu hỏi duy nhất là: lúc đó, bạn đang đứng trên đảo, hay đang lội nước trong nhà mình?

Hòn đảo không phải là tiền bạc. Người giàu mà sống phóng dật thì nước vẫn ngập nhà. Tiêu xài hoang phí, ăn chơi không tiết chế, nói năng không giữ gìn, thì dù nhà cao cửa rộng, nước lụt đến vẫn ướt hết. Ngược lại, người nghèo vẫn xây được đảo. Đảo của người nghèo xây bằng sự tiết kiệm, bằng chữ tín, bằng thói quen dậy sớm làm việc, bằng việc không vay mượn bừa bãi. Nền đảo không đo bằng tiền, mà đo bằng sự tỉnh thức. Ai tỉnh thức thì có đảo. Ai buông thả thì không có đảo, dù giàu hay nghèo.

Bắt đầu xây đảo không cần đợi đến lúc giàu hay lúc rảnh. Chỉ cần bắt đầu hôm nay, bằng một viên đá nhỏ nhất. Tối nay đi ngủ sớm hơn một chút. Sáng mai dậy sớm hơn mười phút. Một viên đá đặt xuống thì hòn đảo đã bắt đầu. Đừng coi thường khởi đầu nhỏ. Mọi hòn đảo vững chắc đều bắt đầu từ một viên đá đầu tiên mà người ta đặt xuống trong một ngày bình thường.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 24–25 (dhp_ev02.htm)
• Kinh Di Giáo lược giải {Việt Anh} (Thích Viên Giác giảng) — tr.10
Bài liên quanKẻ thù hại mình không bằng một niệm ác trong lòngGậy đánh vào người vô tội, rốt cuộc đánh trúng chính mìnhViệc ác dễ làm mà chẳng lợi gì: vì sao làm lành lại khó