Thằng Tư đi làm ăn xa mười năm mới về quê. Ngày nó về, cả xóm ra đón. Người thì mang bánh, người thì mang rượu. Bà con ôm nó, hỏi han đủ thứ. Nó đi xa, nhưng không ai quên nó. Vì lúc còn ở quê, nó sống tử tế với mọi người. Ai khó khăn, nó giúp. Ai cần, nó cho mượn. Mười năm xa nhà, cái tình đó vẫn còn nguyên.
Kinh Pháp Cú có hai câu kệ nói về cảnh đón mừng này, mà không chỉ nói về đời này. Câu thứ nhất: "Khách lâu ngày ly hương, an toàn từ xa về, bà con cùng thân hữu, hân hoan đón chào mừng." Câu thứ hai đưa hình ảnh đó sang đời sau: "Cũng vậy các phước nghiệp, đón chào người làm lành, đời này đến đời kia. Như thân nhân, đón chào."
Người làm lành đi đến đâu cũng có người đón. Đời này, đi xa về thì bà con đón. Đời sau, đi sang cõi khác thì phước nghiệp đón. Phước nghiệp ở đây giống như người thân của mình. Mình đi đâu, nó đi theo đó. Mình về đâu, nó đón ở đó. Không cần mang theo hành lý gì. Chỉ cần mang theo những việc lành mình đã làm.
Có người lo: chết rồi thì còn lại gì? Câu kệ trả lời: còn lại phước nghiệp. Tiền bạc để lại cho con cháu. Nhà cửa để lại cho người khác. Danh tiếng để lại cho đời. Chỉ có phước nghiệp là đi theo mình. Nó không phải là thứ gì xa lạ. Nó là tổng số những việc tốt mình đã làm: những lần giúp người, những lời tử tế, những lần nhịn, những lần cho đi mà không tính toán.
Ngược lại, người làm ác đi đâu cũng không ai đón. Đời này, về quê không ai mừng. Đời sau, sang cõi khác không ai chờ. Không phải vì người ta ghét mình, mà vì mình không gieo gì để đón mình cả. Mình đi tay không. Ai đón người tay không? Chỉ có nghiệp ác là chờ sẵn, như chủ nợ chờ con nợ về.
Nhân quả ở đây như một chuyến đi xa. Mỗi việc lành là một người thân mình gửi đi trước, để đến nơi có người đón mình. Giúp một người hôm nay, là gửi một người bạn đi trước. Cho đi một món tiền hôm nay, là gửi một người thân đi trước. Đến lúc mình sang đời sau, những người thân đó đứng chờ sẵn ở cửa, mừng mình như bà con mừng thằng Tư về quê.
Có người nói: "Tôi nghèo, lấy gì mà làm phước?" Làm phước không cần tiền. Một lời khen đúng lúc cũng là phước. Một lần lắng nghe người buồn cũng là phước. Một lần nhường đường cũng là phước. Nhặt rác ngoài đường cũng là phước. Phước không đo bằng tiền, mà đo bằng lòng. Lòng rộng thì phước lớn. Lòng hẹp thì phước nhỏ. Ai cũng có lòng, nên ai cũng làm phước được.
Hôm nay, hãy gửi đi một người thân trước. Giúp ai đó một việc nhỏ. Nói một lời tử tế. Tha thứ cho một người. Việc đó không mất gì của bạn hôm nay, nhưng đến ngày bạn cần, nó sẽ đứng đón bạn. Đời này đón bằng tình người. Đời sau đón bằng phước nghiệp. Người làm lành không bao giờ đi một mình. Đi đâu cũng có người đón, vì mình đã gieo những người đón mình từ lâu rồi.
Phước nghiệp đón mình không chỉ ở đời sau. Ngay trong đời này, lúc ốm đau, hoạn nạn, những người mình từng giúp sẽ quay lại giúp mình. Có ông cụ cả đời hay giúp hàng xóm sửa nhà, sửa xe, không lấy tiền. Đến lúc ông ốm, cả xóm thay nhau chăm. Người mang cơm, người mua thuốc, người ngồi trông. Ông nói: "Tôi đâu có ngờ những việc mình làm ngày xưa, hôm nay nó về đón tôi." Đúng vậy. Phước không chờ đến đời sau mới đón. Nó đón mình ngay trong đời này, mỗi khi mình cần.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư