🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Đút lót để qua cửa: nhân quả của đồng tiền hối lộ

Nhân quả – nghiệp báo · 6 phút đọc

Anh Nam đi làm hồ sơ đất. Hồ sơ đủ giấy tờ, nhưng người ta cứ hẹn lần hẹn lữa. Hôm nay thiếu cái này, mai thiếu cái kia. Có người ghé tai nói nhỏ: muốn nhanh thì "bôi trơn" một chút. Anh về nhà, lòng phân vân. Đưa thì nhanh, nhưng trong lòng thấy không yên. Không đưa thì cứ chờ, mà việc thì đang gấp.

Chuyện như vậy quen lắm. Đi làm giấy tờ, xin việc, chạy dự án, xin cho con vào trường. Nhiều nơi có cái "luật ngầm": có phong bì thì việc trôi, không có thì việc kẹt. Người đưa lần đầu thì run tay. Đưa xong thì thấy nhanh thật. Lần sau gặp việc khó, lại nghĩ đến phong bì. Dần dần thành quen. Quen rồi thì không thấy ngại nữa. Thậm chí còn chủ động đưa trước để "cho chắc".

Sách xưa đã chép chuyện này từ mấy trăm năm trước. Trong Đại Việt Sử Ký Toàn Thư có đoạn dạy quan xử án phải điều tra minh bạch, xét rõ oan khiên, không được nhận bậy lời gởi gắm và của hối lộ. Lại có đoạn vua quở trách: người giàu có nhiều của hối lộ thì được miễn tội, còn người nghèo thì vô cớ mà bị trị tội. Đọc mà thấy như chuyện hôm nay. Đồng tiền hối lộ làm lệch cán cân công lý. Người có tiền thì qua, người không tiền thì kẹt. Người ngay thì thiệt, người gian thì lợi.

Gốc của hối lộ là lòng tham. Sách dạy rằng mọi hoạn khổ trên đời đều bắt nguồn từ lòng tham thủ. Người nhận hối lộ tham tiền. Người đưa hối lộ tham lợi. Hai cái tham gặp nhau thì thành một cuộc mua bán. Mua bán này không có hóa đơn, không ai chịu trách nhiệm. Nhưng quả của nó thì có thật. Người nhận tiền rồi thì phải làm sai. Làm sai một lần thì phải che giấu. Che giấu thì phải làm sai thêm. Cứ vậy mà lún sâu. Đến lúc bị phát hiện thì mất chức, mất danh dự, có khi mất cả tự do.

Người đưa hối lộ cũng không thoát. Hôm nay đưa cho người này, mai người khác cũng vòi. Đưa một lần thì thành "khách quen". Cơ quan nào cũng biết anh này "chịu chi". Việc gì cũng phải chi. Tiền chi ra rồi thì phải gỡ lại ở đâu đó. Có người gỡ bằng cách tăng giá, bán đắt, làm ẩu. Thế là cái xấu lan từ người này sang người khác. Một phong bì nhỏ mà quả của nó lan xa như vậy.

Đau nhất là người nghèo không có tiền đưa. Họ làm đúng quy trình, chờ đúng lượt, nhưng hồ sơ cứ nằm đó. Con họ xin việc thì trượt, dù học giỏi. Đất của họ làm giấy thì chậm, dù đủ điều kiện. Họ không sai gì cả, chỉ vì không có tiền "bôi trơn" mà bị thiệt. Đó là cái bất công mà đồng tiền hối lộ gây ra. Người đưa tiền có thể nghĩ mình chỉ lo việc của mình. Nhưng việc của mình lại lấy đi cơ hội của người khác. Nhân quả ở chỗ đó.

Có người nói, không đưa thì việc không xong, mình là nạn nhân thôi. Cũng có phần đúng. Nhưng nếu ai cũng nghĩ vậy thì cái vòng này không bao giờ dứt. Mỗi người đưa một phong bì là mỗi người góp một viên gạch xây cái vòng đó. Ngược lại, mỗi người từ chối đưa là mỗi người làm cái vòng đó yếu đi một chút. Khó thật. Nhưng không phải không làm được.

Muốn đổi thì bắt đầu từ chỗ dám chậm. Hồ sơ của mình đúng thì cứ làm đúng quy trình, hỏi rõ thiếu cái gì, bổ sung cho đủ. Bị vòi vĩnh thì ghi lại, phản ánh lên cấp trên. Mất thời gian hơn, nhưng lòng mình yên. Người làm cán bộ thì giữ liêm khiết, lương đủ sống thì sống với lương, đừng ngửa tay. Liêm khiết thì ban đầu có thể thiệt thòi, nhưng lâu dài thì được người ta kính trọng. Kính trọng là cái vốn không mua được bằng tiền.

Đồng tiền hối lộ giống như nước bẩn. Uống vào thì khát vẫn khát, mà người thì sinh bệnh. Cửa nào mở bằng tiền bẩn thì cũng đóng lại bằng giá đắt. Người đưa rồi cũng thành người bị vòi. Người nhận rồi cũng thành người bị nắm thóp. Chỉ có con đường ngay thẳng là đi được lâu dài. Chậm một chút, nhưng chắc. Khó một chút, nhưng yên lòng. Nhân quả không thiên vị ai. Gieo liêm khiết thì gặt sự kính trọng. Gieo hối lộ thì gặt sự bất an. Chọn gieo cái nào, là ở mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Đại Việt Sử Ký Toàn Thư — Lê Văn Hưu, tr. 425
• Giới thiệu đạo Phật — Tỳ kheo Bodhicitto, tr. 1
Bài liên quanBán hàng giả, lời thật mà tội thật: nhân quả của người bán hàng giảCày game thâu đêm: nhân quả của tuổi trẻ trôi qua màn hìnhThương con này hơn con kia: nhân quả của sự thiên vị trong nhà