🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Thương con này hơn con kia: nhân quả của sự thiên vị trong nhà

Nhân quả – nghiệp báo · 6 phút đọc

Nhà chị Mai có hai đứa con. Thằng anh học giỏi, ngoan ngoãn. Đứa em thì nghịch ngợm, học trung bình. Từ nhỏ, bà nội đã thương thằng anh hơn. Cái gì ngon cũng phần anh. Anh được khen, em bị chê. Anh làm sai thì được bỏ qua, em làm sai thì bị mắng. Đứa em lớn lên trong cảm giác mình là người thừa trong nhà. Nó ít nói, hay lầm lì. Anh em ruột mà càng lớn càng xa nhau.

Thiên vị trong nhà thường không ai cố ý. Cha mẹ nào cũng nói mình thương con đều nhau. Nhưng thương thì thể hiện ra ngoài bằng hành động. Khen đứa này nhiều hơn đứa kia. Cho đứa này nhiều hơn đứa kia. Bênh đứa này, mắng đứa kia. Trẻ con nhạy lắm. Nó cảm nhận được ngay. Một ánh mắt, một câu nói, một miếng ngon chia không đều, nó đều nhớ. Lâu ngày, cái nhớ đó thành tủi thân. Tủi thân thành giận. Giận thành xa cách.

Sách dạy rằng Đức Phật tuyên bố mọi người đều bình đẳng, và chỉ được đánh giá qua hành động và phong cách của họ, qua những gì họ suy nghĩ và thực hành. Đạo của Phật là đạo bình đẳng, không phân biệt. Lời dạy này không chỉ nói về xã hội, mà cũng đúng trong một gia đình. Mỗi đứa trẻ là một con người riêng. Đứa học giỏi có giá trị của nó. Đứa học kém cũng có giá trị của nó. Đứa ngoan có cái hay của nó. Đứa nghịch cũng có cái hay của nó. Thương không đều là đã phân biệt. Phân biệt là đã gieo mầm bất hòa.

Nhân quả của sự thiên vị thấy rõ nhất khi con cái lớn lên. Đứa được thương nhiều thì sinh kiêu. Nó tưởng mình hơn em, hơn người. Ra đời, gặp ai cũng muốn được ưu ái như ở nhà. Gặp khó khăn thì dễ nản, vì quen được nâng đỡ. Đứa bị lép vế thì sinh tự ti, hoặc sinh oán hận. Tự ti thì không dám làm gì lớn. Oán hận thì xa lánh gia đình, có khi bỏ nhà đi. Hai anh em ruột, một người kiêu, một người tủi, thì nhà đó khó mà hòa thuận.

Có nhà thiên vị vì con trai hơn con gái. Có nhà thiên vị vì đứa giống mình hơn đứa giống vợ. Có nhà thiên vị vì đứa nhỏ thì cưng hơn đứa lớn. Lý do nào cũng là phân biệt. Mà phân biệt thì đứa trẻ nào cũng cảm nhận được. Có bà mẹ nói: tôi thương đứa út hơn vì nó nhỏ, cần chăm hơn. Nghe thì có lý. Nhưng đứa lớn cũng từng nhỏ, cũng từng cần chăm. Nó nhìn em được cưng mà lòng chạnh lại. Chạnh lòng nhiều lần thành vết thương khó lành.

Muốn đổi thì đổi từ chỗ công bằng trong việc nhỏ. Chia quà thì chia đều. Khen thì khen đúng việc, đứa nào làm tốt việc gì thì khen việc đó. Mắng thì mắng đúng lỗi, không lôi chuyện cũ, không so sánh đứa này với đứa kia. Đừng bao giờ nói: sao con không được như anh con, như chị con. Câu đó như dao cứa vào lòng đứa trẻ. Mỗi đứa một tính, một khả năng. So sánh chỉ làm nó tủi thêm.

Thương đều không có nghĩa là đối xử giống hệt nhau. Đứa cần giúp học thì giúp học. Đứa cần động viên thì động viên. Đứa ốm thì chăm nhiều hơn. Công bằng không phải là chia đều từng miếng, mà là mỗi đứa đều cảm thấy mình được thương, được tôn trọng. Cha mẹ tinh ý thì sẽ biết đứa nào đang tủi, đứa nào đang cần mình đến gần hơn. Đến gần đúng lúc thì vết thương không thành sẹo.

Anh em ruột là duyên lớn. Lớn lên, ra đời, người thân thiết nhất vẫn là anh em trong nhà. Cha mẹ già đi, anh em phải nương nhau. Nếu từ nhỏ đã gieo thiên vị, thì lớn lên anh em khó mà thương nhau thật lòng. Nếu từ nhỏ cha mẹ thương đều, công bằng, thì anh em lớn lên tự nhiên gắn bó. Nhân quả trong nhà bắt đầu từ những việc nhỏ như chia một miếng bánh, một lời khen, một cái ôm. Thương con nào cũng là thương, nhưng thương không đều thì thành gieo nhân bất hòa. Thương đều thì nhà hòa, con thuận, đó là phước lớn nhất của một gia đình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Giới thiệu đạo Phật — Tỳ kheo Bodhicitto, tr. 1
• Lịch sử Đức Phật Thích Ca Mâu Ni — Gia Tuệ, tr. 1
Bài liên quanGhen tuông mù quáng: nhân quả của lòng ghenChỉ biết mình: nhân quả của lòng ích kỷThấy người ngã mà bước qua: nhân quả của sự vô cảm